III AUa 965/15

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2016-02-03
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweWysokaapelacyjny
świadczenie przedemerytalneZUSlikwidacja pracodawcypostępowanie administracyjneprawo pracyubezpieczenia społecznesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny zmienił decyzję ZUS, zobowiązując organ do wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego, uznając, że organ rentowy bezpodstawnie odmówił jego wszczęcia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego dla H. M., wzywając go do przedłożenia umowy o pracę i świadectwa pracy, których wnioskodawca nie dostarczył. Wnioskodawca odwołał się, wskazując, że był likwidatorem spółdzielni, a dokumenty te już znajdują się w aktach ZUS lub nie mogły zostać dostarczone w żądanej formie. Sąd Okręgowy przyznał świadczenie, ale Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zobowiązując ZUS do wszczęcia postępowania, uznając, że Sąd Okręgowy nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdy decyzja ZUS dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z dnia 17 czerwca 2015 r. odmówił wnioskodawcy H. M. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, wskazując na brak wymaganych dokumentów, takich jak umowa o pracę i świadectwo pracy. Wnioskodawca odwołał się, argumentując, że był likwidatorem spółdzielni, a dokumenty te już znajdują się w posiadaniu ZUS lub nie mogły zostać dostarczone w żądanej formie. Sąd Okręgowy w Przemyślu uznał odwołanie za uzasadnione i przyznał świadczenie. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację ZUS, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o świadczenie, ponieważ zaskarżona decyzja ZUS dotyczyła jedynie odmowy wszczęcia postępowania. Zgodnie z przepisami, sąd odwoławczy rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych, a zakres postępowania wyznacza treść zaskarżonej decyzji. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i zobowiązał organ rentowy do wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego, oddalając jednocześnie dalej idącą apelację ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych, a zakres postępowania wyznacza treść zaskarżonej decyzji. W przypadku decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, sąd powinien ocenić legalność tej decyzji, a nie rozstrzygać o prawie do świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na art. 477^9 § 1 k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych, a zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy decyzja ZUS dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania, sąd nie był uprawniony do orzekania o prawie do świadczenia, a jedynie do oceny legalności tej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i zobowiązanie do wszczęcia postępowania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (w części proceduralnej)

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Dotyczy warunku zatrudnienia przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy z powodu likwidacji pracodawcy.

u.ś.p. art. 2 § ust. 2 i 3

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Dotyczy warunków przyznania świadczenia przedemerytalnego.

u.ś.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Dotyczy terminu i sposobu złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne.

u.ś.p. art. 7 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Dotyczy dokumentów wymaganych do wniosku o świadczenie przedemerytalne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477^14 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 477^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania odwołań od decyzji organów rentowych.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Definicja stosunku pracy.

Dz. U. Nr 237, poz. 1412 art. § 4 § ust. 4 i 6

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku i odmowy wszczęcia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy orzekł merytorycznie o prawie do świadczenia, podczas gdy decyzja ZUS dotyczyła jedynie odmowy wszczęcia postępowania. Zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty ZUS dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego (art. 22 k.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.ś.p.) i przyznania świadczenia mimo braku formalnej umowy o pracę. Argumenty ZUS dotyczące przyznania świadczenia od daty wcześniejszej niż złożenie wszystkich dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zgodnie z treścią art. 477^9 § 1 k.p.c. rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych, a zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy rozpoznając w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie o świadczenie przedemerytalne nie był uprawniony do orzekania o prawie do tego świadczenia.

Skład orzekający

Irena Mazurek

przewodniczący

Alicja Podczaska

sprawozdawca

Ewa Preneta-Ambicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu kognicji sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdy decyzja organu dotyczy odmowy wszczęcia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy odmawia wszczęcia postępowania, a nie wydaje decyzji merytorycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne rozróżnienie między odmową wszczęcia postępowania a merytorycznym rozstrzygnięciem, co jest kluczowe dla zrozumienia procedury sądowej w sprawach ubezpieczeniowych.

Sąd Apelacyjny koryguje Sąd Okręgowy: ZUS musi najpierw wszcząć postępowanie!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 965/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Mazurek Sędziowie: SSA Alicja Podczaska (spr.) SSO del. Ewa Preneta-Ambicka Protokolant st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na rozprawie sprawy z wniosku H. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o świadczenie przedemerytalne na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt III U 580/15 I. zmienia zaskarżony wyrok jak też poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 17 czerwca 2015 r. w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku H. M. o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego, II. dalej idącą apelację oddala. UZASADNIENIE Decyzją z 17 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy H. M. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. W podstawie prawnej wskazano przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. Nr 237, poz. 1412 ) oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 170 ze zm. ). W uzasadnieniu odwołując się do przepisów : art. 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych oraz § 4 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe wskazano na pisma ZUS z 8 czerwca 2015 r. oraz 11 czerwca 2015 r. w których wnioskodawca został wezwany do przedłożenia w terminie 14 dni brakujących dokumentów, tj. umowy o pracę oraz świadectwa pracy z podaniem podstawy prawnej rozwiązania stosunku pracy, podpisanego przez właściwą osobę ( pracodawcę ), które są niezbędne do ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Wnioskodawca został również pouczony o skutkach nie przedłożenia żądanych dokumentów. Ponieważ w wyznaczonym terminie wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów, ZUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej wnioskodawca H. M. . podał, że decyzją (...) z dnia 14 maja 2014 r. został uznany za osobę bezrobotną od 12 maja 2014 r. w skutek likwidacji zakładu pracy. Decyzją z 27 maja 2014 r. przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych od 20 maja 2014 r. Dlatego spełnia wszystkie wymogi do uzyskania świadczenia przedemerytalne go, tj. staż pracy, wiek, likwidacja zakładu pracy oraz utrata z dniem 20 maja 2015 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. 8 czerwca 2015 r. wnioskodawca przedłożył w ZUS postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z 11 lutego 2013 r., 28 marca 2013 r. oraz 17 kwietnia 2014 r., w których został on ustanowiony jednoosobowo likwidatorem (...) w „Likwidacji” w H. . W (...) w H. wnioskodawca pracował od 1 grudnia 1976 r. do 9 maja 2014 r., tj. do dnia otrzymania postanowienia Sądu o likwidacji (...) w „Likwidacji” w H. i wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego. Do ostatniego miesiąca zatrudnienia w (...) w H. wnioskodawca podlegał kodowi tytułu ubezpieczenia 011000 – pracownik. 9 czerwca 2015 r. wnioskodawca otrzymał pismo z ZUS w R. o dostarczenie dokumentów, tj. świadectwa pracy i umowy o pracę w terminie 14 dni. Tego samego dnia telefonicznie poinformował pracownika ZUS, iż świadectwo pracy i umowa o pracę są w posiadaniu ZUS, a postanowienie Sądu dostarczył do Biura Terenowego w L. . Informacje te zostały potwierdzone po sprawdzeniu w systemie komputerowym. Wnioskodawca podał również, iż podstawą prawną jego zwolnienia była likwidacja zakładu pracy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odwołując się do treści art. 2 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 ) ZUS podał , że pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. organ rentowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dowodów poprzez przedłożenie umowy o pracę potwierdzającą powołanie przez Radę Nadzorczą na stanowisko likwidatora oraz właściwe świadectwo pracy z podaniem podstawy prawnej rozwiązania stosunku pracy podpisane przez pracodawcę. Ponieważ wnioskodawca nie przedłożył żądanych dokumentów, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił stan faktyczny: Wnioskodawca H. M. , ur. (...) , w dniu 20 listopada 2014 r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku dołączył m.in.: zaświadczenie z 20 listopada 2014 r. wystawione przez (...) , z którego wynika, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy od 12 maja 2014 r. jako bezrobotny z prawem do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy. Zasiłek został przyznany od 20 maja 2014 r. na okres 12 miesięcy, a okres 6 miesięcy jego pobierania upłynął 20 listopada 2014 r. Od dnia zarejestrowania wnioskodawca nie otrzymał oferty odpowiedniej pracy, zatrudnienia w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych oraz propozycji przekwalifikowania lub przyuczenia do zawodu. Obecnie nie ma możliwości jego zatrudnienia z powodu braku odpowiednich ofert pracy. W aktach organu rentowego zalegają również: odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 11 lutego 2013 r. sygn. RZ.XII NS-REJ. KRS/(...) wydanego w sprawie z wniosku (...) w H. o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, z którego wynika, że w dziale 1 w rubryce 1 – Dane podmiotu wpisano – (...) „w likwidacji”, w dziale 2 rubryce 1 – Organ uprawniony do reprezentacji wykreślono Zarząd jako organ uprawniony do reprezentowania podmiotu oraz sposób reprezentacji podmiotu – oświadczenie woli za Spółdzielnię składają dwaj członkowie Zarządu, ponadto wykreślono w podrubryce 1 – Dane osób wchodzących w skład organu, tj. H. M. jako Prezesa Zarządu oraz H. N. jako członka Zarządu, w dziale 6 w rubryce 1 – Likwidacja wpisano w polach dotyczących informacji o otwarciu likwidacji i sposobie reprezentacji podmiotu przez likwidatorów – uchwały Walnego Zgromadzenia nr 2/2011 z 28 maja 2011 r. i nr 1.2012 z 24 marca 2012 r., zaś w podrubryce 1 – Dane likwidatorów wpisano H. M. ; odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 marca 2013 r. sygn. RZ.XII NS-REJ. KRS/(...) wydanego w sprawie wszczętej z urzędu przy uczestnictwie Spółdzielni Kółek Rolniczych „w likwidacji” w Horyńcu o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, z którego wynika, że w dziale 6 w rubryce 1 – Likwidacja pod pozycją dotyczącą daty wpisu wskazano – 11 luty 2013 r., a pod pozycją dotyczącą sposobu reprezentacji podmiotu przez likwidatorów wpisano – likwidator jednoosobowo; od pis postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. RZ.XII NS-REJ. KRS/(...) wydanego w sprawie z wniosku Spółdzielni Kółek Rolniczych „w likwidacji” o wykreślenie podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że w dziale 6 w rubryce 1 – Likwidacja wpisano, iż w dniu 31 grudnia 2013 r. (...) „w likwidacji” w H. uchwałą nr 3/XII/13 zatwierdziło zakończenie likwidacji (...) „w likwidacji” w H. na dzień 31 grudnia 2013 r., likwidatorowi H. M. w tej samej uchwale udzielono skwitowania z wykonywania obowiązków likwidatora i zakończenia przez niego procesu likwidacji (...) „w likwidacji” w H. Na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji ZUS decyzją z 17 czerwca 2015 r. odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego na wniosek zgłoszony w dniu 20 listopada 2014 r. Sąd ustalił, że w aktach ZUS dotyczących emerytury wnioskodawcy dołączonych do akt SO w Przemyślu, sygn. III U 538/15 znajduje się dokumentacja potwierdzająca przebieg zatrudnienia wnioskodawcy, w tym: świadectwo pracy z 5 lutego 2013 r. wystawione przez członka Zarządu (...) „w likwidacji” w H. , z którego wynika, że wnioskodawca H. M. jest nadal zatrudniony od 1 grudnia 1976 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym czasie w okresie od 1 grudnia 1976 r. do 31 grudnia 1998 r. zajmował stanowisko kierownika grupy budowlanej, od 1 stycznia 1999 r. do 1 czerwca 2011 r. – Prezesa Zarządu, a od 1 czerwca 2011 r. – likwidatora; świadectwo pracy z dnia 9 maja 2014 r. wystawione przez likwidatora (...) „w likwidacji” w H. H. M. , z którego wynika, że wnioskodawca H. M. był zatrudniony w Spółdzielni Kółek Rolniczych w Horyńcu w okresie od 1 grudnia 1976 r. do 9 maja 2014 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie zatrudnienia wykonywał pracę od 1 grudnia 1976 r. do 31 grudnia 1998 r. – kierownika grupy remontowo-budowlanej, od 1 stycznia 1999 r. do 1 czerwca 2011 r. – Prezesa Zarządu, a od 1 czerwca 2011 r. do 9 maja 2014 r. – likwidatora (...) ; umowa o pracę zawarta w dniu 29 listopada 1976 r. pomiędzy (...) w H. a wnioskodawcą, na podstawie której H. M. został zatrudniony w tym zakładzie pracy z dniem 1 grudnia 1976 r. na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy i powierzono mu obowiązki kierownika grupy remontowo-budowlanej. Z dniem 10 maja 2014 r. wnioskodawca został wyrejestrowany z ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w (...) z kodem tytułu ubezpieczenia – 01 10 00. Sąd ustalił, że wnioskodawca H. M. w grudniu 1976 r. rozpoczął pracę w (...) w H. i pracował tam do dnia 9 maja 2014 r. Początkowo wnioskodawca pracował jako kierownik grupy remontowo-budowlanej, a następnie w latach 1999-2011 pełnił funkcję Prezesa Zarządu. W dniu 28 maja 2011 r. i 24 marca 2012 r. Walne Zgromadzenie (...) podjęło uchwałę o postawieniu Spółdzielni w stan likwidacji. Na likwidatora Spółdzielni został wyznaczony jednoosobowo wnioskodawca od dnia 11 lutego 2013 r. W tym zakresie nie została zawarta żadna nowa umowa o pracę. Uchwałą podjętą w dniu 31 grudnia 2013 r. przez (...) „w likwidacji” w H. zostało zatwierdzone zakończenie likwidacji Spółdzielni. W dniu 17 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie wydał postanowienie o wykreśleniu (...) „w likwidacji” w H. z Krajowego Rejestru Sądowego. Zaświadczenie o wykreśleniu Spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego wnioskodawca otrzymał w dniu 9 maja 2014 r. Składki na ubezpieczenie społeczne za wnioskodawcę w okresie, kiedy była prowadzona likwidacja Spółdzielni były odprowadzane, aż do czasu kiedy wnioskodawca przebywał na zwolnieniu chorobowym, tj. w okresach od 11 marca 2013 r. do 31 marca 2013 r. oraz od 24 października 2013 r. do końca zatrudnienia. Wnioskodawca w dniu 9 maja 2014 r. wystawił sobie świadectwo pracy dotyczące zatrudnienia w (...) w H. , gdyż nie było żadnego innego podmiotu, który byłby uprawniony do wystawienia mu ta kiego świadectwa. Z dniem 11 lutego 2013 r. z Krajowego Rejestru Sądowego został wykreślony Zarząd postanowieniem Sądu Rejonowego w Rzeszowie. Od tego czasu jedynie wnioskodawca był uprawniony do wystawiania dokumentów w imieniu Spółdzielni. Wnioskodawca w Spółdzielni przez cały okres swojej pracy był zatrudniony w charakterze pracownika. Sąd Okręgowy w Przemyślu uznał odwołanie wnioskodawcy H. M. za uzasadnione i wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2015 r. zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego przyznając wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego od 21 listopada 2014 r. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Okręgowy w podstawie prawnej powołał treść art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( t. j. Dz. U. z 2013 r. Nr 170 ze zm.). Sąd Okręgowy ocenił , że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż decyzja ZUS była błędna. Organ rentowy w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wszczętego wskutek złożonego przez wnioskodawcę wniosku o świadczenie przedemerytalne, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dowodów poprzez przedłożenie umowy o pracę potwierdzającą powołanie przez Radę Nadzorczą na stanowisko likwidatora oraz właściwe świadectwo pracy z podaniem podstawy prawnej rozwiązania stosunku pracy podpisane przez pracodawcę. Tymczasem w aktach ZUS zalegały już dokumenty dające podstawę do przyznania wnioskodawcy dochodzonego świadczenia. W aktach ZUS dotyczących emerytury zalega bowiem: świadectwo pracy z dnia 5 lutego 2013 r. wystawione przez członka (...) „w likwidacji” w H. H. N. ; świadectwo pracy z dnia 9 maja 2014 r. wystawione przez likwidatora (...) „w likwidacji” w H. H. M. ; umowa o pracę zawarta w dniu 29 listopada 1976 r. pomiędzy (...) w H. a wnioskodawcą. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca był likwidatorem Spółdzielni Kółek Rolniczych „w likwidacji” w Horyńcu. Likwidacja zakończyła się z dniem 31 grudnia 2013 r., wykreślenie Spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 17 kwietnia 2014 r. Z dniem 10 maja 2014 r. wnioskodawca wyrejestrował się z ubezpieczenia społecznego (zgodnie z drukiem ZUS P ZWUA – wyrejestrowania z ubezpieczeń z dnia 16 maja 2014 r. ) . W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wnioskodawca był zatrudniony w (...) w H. jako pracownik na kolejno zajmowanych stanowiskach – kierownika grupy budowlanej, Prezesa Zarządu oraz likwidatora (...) , brak było zatem podstaw do żądania przez ZUS przedłożenia przez wnioskodawcę umowy o pracę dotyczącej zatrudnienia na stanowisku likwidatora, gdyż taka umowa nie została zawarta. Wystarczającą podstawą do przyznania wnioskodawcy świadczenia przedemerytalnego stanowiły dokumenty zalegające już w aktach organu rentowego. Z postanowień Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego wyraźnie wynika z jaką datą i przez kogo wnioskodawca został powołany na likwidatora Spółdzielni, kiedy zakończono proces likwidacji. Natomiast okoliczności, kiedy ustało ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy w związku z zakończeniem stosunku pracy zostało wykazane poprzez świadectwo pracy. Ponadto z dokumentów ZUS wynika, z jakim kodem tytułu ubezpieczenia wnioskodawca był zarejestrowany w ZUS, a więc że przez cały czas był zatrudniony w Spółdzielni jako pracownik. W rezultacie powyższych rozważań Sąd przyjął, że wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego: do dnia rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy; ukończył 61 lat; posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn; nadal jest zarejestrowany jako bezrobotny; w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca złożył do ZUS wniosek zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych prawo wraz z dokumentami o których mowa w art. 7 ust 3 tej ustawy . Dlatego uznając ,że spełnił tym samym ustawowe warunki do dochodzonego świadczenia Sąd przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego, począwszy od 21 listopada 2014 r., a więc od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne. W podstawie prawnej orzeczenia Sąd dodatkowo powołał art. 477 14 § 2 k.p.c. Powyższy wyrok Sądu I instancji zaskarżył w całości Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zarzucając : - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 22 kodeksu pracy w związku z art. 2 ust 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. z 2004 r. , Nr 120 , poz. 1252 ) poprzez przyjęcie , że zatrudnienie wnioskodawcy na stanowisku likwidatora wyczerpuje znamiona stosunku pracy , a w konsekwencji , że spełnia on przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 , ust 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . , - naruszenie przepisów art. 477 14 § 2 w związku z art. 477 9 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w powiązaniu z § 4 ust 4 i 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. poprzez orzekanie poza zakres decyzji organu rentowego odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie i dokonania merytorycznej oceny uprawnień do świadczenia przedemerytalnego z pominięciem etapu postępowania administracyjnego , a więc z naruszeniem ustawowych kompetencji organu rentowego do rozstrzygania o prawie do takiego świadczenia w decyzji . , jak również - naruszenie art. 7 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych poprzez przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego , począwszy od 21.11.2014 r. , podczas , gdy część dowodów niezbędnych do przyznania prawa do świadczenia została złożona dopiero w trakcie postępowania sądowego . Apelacja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie odwołania . Zdaniem apelującego w szczególności wątpliwości budzą ustalenia Sądu I instancji dotyczące tego , iż wnioskodawca będąc likwidatorem w (...) w likwidacji w H. był pracownikiem zatrudnionym w ramach umowy o pracę , tj. na podstawie art. 22 § 1 kodeksu pracy . Z ustaleń Sądu nie wynika , że wnioskodawca wykonywał pracę pod jakimkolwiek kierownictwem , a ponadto jak ustalił Sąd z wnioskodawcą nie została zawarta umowa o pracę . Wnioskodawca również sam wystawił sobie świadectwo pracy , gdyż nie było żadnego innego podmiotu upoważnionego do wystawiania mu takiego świadectwa . Zdaniem apelującego zaskarżony wyrok powinien zmieniać zaskarżoną decyzję z dnia 17.06.2015 r. i przekazać sprawę organowi rentowemu do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania decyzji rozstrzygającej merytorycznie w przedmiocie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego . Sąd I instancji zdaniem ZUS orzekł ponad istotę sprawy , której dotyczyła zaskarżona decyzja i przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego z pominięciem etapu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem merytorycznej decyzji co do uprawnień wnioskodawcy do świadczenia przedemerytalnego . Wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji . Sąd Apelacyjny zważył co następuje : Apelacja organu rentowego jest uzasadniona w części w jakiej zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji przepisów proceduralnych a to : - art. 477 14 § 2 k. p. c. w zw. z art. 477 9 § 1 k. p. c. Zaskarżony wyrok bowiem rozstrzygający merytorycznie spór w zakresie prawa wnioskodawcy do świadczenia przedemerytalnego był co najmniej przedwczesny w sytuacji , gdy zaskarżona decyzja organu rentowego dotyczyła wyłącznie zgodnie z § 4 ust 4 i 6 Rozporządzenia MPiPS z dnia 11 październi ka 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe , odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia . Sąd orzekający w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zgodnie z treścią art. 477 9 § 1 k. p. c. rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych , a zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji ( por. wyrok SN z dnia 26 maja 2011 r. sygn. II UK 360/10 , LEX Nr 901610 ). Dlatego Sąd Okręgowy rozpoznając w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie o świadczenie przedemerytalne nie był uprawniony do orzekania o prawie do tego świadczenia . Powinien wyłącznie ograniczyć się do oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę warunków formalnych zgłoszonego wniosku o świadczenie , przewidzianych w treści art. 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych . Sąd Okręgowy w Przemyślu poczynił w tym zakresie pełne i wystarczające ustalenia faktyczne , które Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne . Powyższe ustalenia pozwalają przyjąć za wykazaną okoliczność , iż składając do organu rentowego wniosek o świadczenie przedemerytalne ( wcześniej o świadczenie emerytalne ) wnioskodawca dołączył dokumenty wymagane treścią art. 7 ust 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , zatem organ rentowy , który dysponował kompletem dokumentów , bezpodstawnie uruchomił tryb uzupełnienia braków formalnych wniosku przewidziany w § 4 pkt 4 Rozporządzenia MPiPS z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe , tym samym bezpodstawne było wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie § 4 pkt 6 powołanego rozporządzenia . Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny – zgodnie z treścią art. 386 § 1 k. p. c. w p – kcie I – szym wyroku zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy , natomiast dalej idącą apelację organu rentowego , dotyczącą merytorycznego rozpoznania wniosku o świadczenie przedemerytalne. Sąd Apelacyjny zgodnie z treścią art. 385 k. p. c. w pk – cie II – gim wyroku oddalił jako bezzasadną .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI