III AUa 77/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2012-09-20
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyŚredniaapelacyjny
emeryturawarunki szczególnerozwiązanie stosunku pracyZUSprawo pracyokres składkowyustawa emerytalna

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając, że rozwiązanie stosunku pracy jest warunkiem nabycia prawa do emerytury w szczególnych warunkach, nawet jeśli inne przesłanki są spełnione.

Ubezpieczony I. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury, argumentując, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek, w tym zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że rozwiązanie stosunku pracy jest obligatoryjnym warunkiem nabycia prawa do emerytury w szczególnych warunkach na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a niespełnienie tego warunku wyklucza przyznanie świadczenia.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację ubezpieczonego I. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach, który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do emerytury określonej w art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Głównym powodem odmowy przez ZUS było niespełnienie przez ubezpieczonego warunku rozwiązania stosunku pracy, mimo że ubezpieczony nadal pozostawał w zatrudnieniu. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko. Ubezpieczony w apelacji zarzucił sądowi pierwszej instancji skupienie się wyłącznie na kwestii rozwiązania stosunku pracy i niewzięcie pod uwagę zasadności odmowy doliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Apelacyjny uznał jednak zaskarżony wyrok za prawidłowy. Podkreślił, że zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków. Co kluczowe, rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 32 w zw. z art. 184 ustawy. Przepis ten stanowi, że warunki dotyczące okresów zatrudnienia i pracy w szczególnym charakterze muszą zostać spełnione do dnia ustania stosunku pracy. Ponieważ ubezpieczony nie rozwiązał stosunku pracy, nie mógł nabyć uprawnień emerytalnych. Sąd pierwszej instancji, ustalając ten fakt, nie miał obowiązku badania pozostałych przesłanek. Sąd Apelacyjny zaznaczył również, że dopiero od 1 stycznia 2013 roku nastąpi zmiana w art. 184 ust. 2 ustawy, która pozwoli na przyznanie świadczenia bez rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 32 w zw. z art. 184 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepis art. 184 ustawy emerytalnej stanowi, iż prawo do emerytury powstaje, gdy warunki dotyczące okresów zatrudnienia i pracy w szczególnym charakterze zostają spełnione do dnia ustania stosunku pracy. Nierozwiązanie stosunku pracy wyklucza możliwość nabycia uprawnień emerytalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 184 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Warunki dotyczące okresów zatrudnienia i pracy w szczególnym charakterze muszą zostać spełnione do dnia ustania stosunku pracy.

ustawa emerytalna art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki pracy w szczególnych charakterze uprawniające do wcześniejszej emerytury.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 100 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy jest warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury w warunkach szczególnych.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać zasadność odmowy doliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Niespełnienie warunku rozwiązania stosunku pracy nie powinno wykluczać przyznania emerytury, jeśli inne przesłanki są spełnione.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych Nierozwiązanie stosunku pracy ubezpieczonego powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych

Skład orzekający

Marek Żurecki

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Goik

sędzia

Lena Jachimowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu rozwiązania stosunku pracy jako warunku nabycia prawa do emerytury w warunkach szczególnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej (obowiązującej od 1 stycznia 2013 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa emerytalnego, jakim jest warunek rozwiązania stosunku pracy, co jest istotne dla wielu osób zbliżających się do wieku emerytalnego. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla praktyki.

Emerytura w warunkach szczególnych: Czy musisz odejść z pracy, by ją dostać?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 77/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Irena Goik SSA Lena Jachimowska Protokolant Beata Gandyk po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania I. K. ( I. K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego I. K. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 17 listopada 2011r. sygn. akt VIII U 1972/11 oddala apelację. /-/ SSA I. Goik /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA L. Jachimowska Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 77/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 roku oddalił odwołanie I. K. ( ur. (...) ) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. z dnia 23 sierpnia 2011 roku odmawiającej ubezpieczonemu prawa do emerytury określonej w art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, albowiem podzielił stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym jedną z łącznych przesłanek nabycia prawa do takiej emerytury jest rozwiązanie stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Ubezpieczony natomiast bezspornie nadal pozostaje w zatrudnieniu w KWK (...) co wyklucza możliwość przyznania mu prawa do żądanej emerytury w świetle art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W apelacji od wyroku ubezpieczony za pośrednictwem adwokata wnosił o zmianę wyroku i przyznanie prawa do emerytury lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Apelujący zarzucił, że Sąd skupił rozważania wyłącznie na kwestii rozwiązania stosunku pracy bez podjęcia rozważań dotyczących zasadności odmowy doliczenia do łącznego okresu składkowego i nieskładkowego (na dzień 1 stycznia 1999 roku) 24 lat, 3 miesięcy i 27 dni okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 września 1971 roku do 31 lipca 1974 roku jako uzupełniającego okresu składkowego. Zdaniem apelującego Sąd powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie zgodnie z wnioskami skarżącego „a jednocześnie powinien odmówić przyznania emerytury z uwagi na nierozwiązanie stosunku pracy” Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalno - rentowej prawo do świadczeń określonych w tej ustawie powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia. Wówczas też, na wniosek osoby uprawnionej, organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu prawa. Niespełnienie przez pracownika ustawowych warunków koniecznych do przyznania świadczenia powoduje wydanie decyzji odmownej. Natomiast rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 32 w zw. z art. 184 ustawy. Przepis art. 184 przewiduje, że prawo do emerytury pracownika, który osiągnął wiek emerytalny wskazany, m.in. w przepisie art. 32, powstaje, gdy warunki dotyczące okresów zatrudnienia i pracy w szczególnym charakterze zostają spełnione do dnia ustania stosunku pracy. A zatem prawo do emerytury, abstrahując od spełnienia pozostałych warunków, zależy od rozwiązania stosunku pracy. Nierozwiązanie stosunku pracy ubezpieczonego powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych, a odmowna decyzja organu rentowego była prawidłowa. Sąd I instancji, po ustaleniu, że ubezpieczony nie rozwiązał stosunku pracy, nie miał zatem obowiązku prowadzenia postępowania celem ustalenia spełnienia pozostałych przesłanek przyznania świadczenia. Dopiero od dnia 1 stycznia 2013 roku ulegnie zmianie treść art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, pozwalając na przyznanie prawa do świadczenia (w tym badanie pozostałych przesłanek) bez rozwiązania stosunku pracy. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, oddalił apelację wnioskodawcy na podstawie art. 385 k.p.c. /-/ SSA I. Goik /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA L. Jachimowska Sędzia Przewodniczący Sędzia JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI