III AUa 953/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu z powodu przedwczesnego ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Sprawa dotyczyła ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne K. R. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy częściowo zmienił decyzję ZUS, ale obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja ZUS była przedwczesna, ponieważ nie została poprzedzona właściwą decyzją organu ubezpieczenia zdrowotnego w kwestii podlegania ubezpieczeniu w spornym okresie. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i decyzję, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania ZUS.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z odwołania K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ustalenie podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i ubezpieczenie zdrowotne. Sprawa wywodziła się z decyzji ZUS z dnia 27 czerwca 2011 roku, która ustaliła dla K. R. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okresy między listopadem 2002 roku a październikiem 2006 roku, a także na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za maj i czerwiec 2007 roku. Ubezpieczony kwestionował podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu w niektórych okresach. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił odwołanie, ale wyrok został zaskarżony przez obie strony. Sąd Apelacyjny, analizując apelacje, stwierdził, że decyzja ZUS była przedwczesna, ponieważ nie została poprzedzona właściwą decyzją organu ubezpieczenia zdrowotnego w kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w spornym okresie (styczeń 2005 - październik 2006). Sąd wskazał, że organ rentowy nieprawidłowo uznał, iż kwestia podlegania ubezpieczeniu została rozstrzygnięta wcześniejszym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 2007 roku, który dotyczył innego okresu i innej decyzji. W związku z tym, na podstawie art. 477^14a k.p.c., Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ZUS była przedwczesna i nieuprawniona, ponieważ nie została poprzedzona właściwą decyzją organu ubezpieczenia zdrowotnego w kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w spornym okresie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zgodnie z art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, w tym dotyczące objęcia ubezpieczeniem, rozpatruje dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, a ZUS może być inicjatorem postępowania. Decyzja ZUS wydana bez takiej uprzedniej decyzji była nieuprawniona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.ś.o.z. art. 109 § ust. 1 i 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego rozpatruje dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, a ZUS może być wnioskodawcą inicjującym postępowanie administracyjne w tym zakresie. Decyzja ZUS bez uprzedniej decyzji właściwego organu ubezpieczenia zdrowotnego jest nieuprawniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477^14a
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Apelacyjny orzekł w myśl tego przepisu, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
u.ś.o.z. art. 79 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja ZUS była przedwczesna, ponieważ nie została poprzedzona właściwą decyzją organu ubezpieczenia zdrowotnego w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w spornym okresie. Wcześniejszy wyrok Sądu Apelacyjnego nie rozstrzygnął kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach przypadających po wydaniu decyzji z 2004 roku.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżona decyzja [...] była przedwczesna podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji nie mogło być pismo [...] w którym organ ubezpieczenia zdrowotnego wprawdzie stwierdził, że K. R. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego również od 16.09.2004 roku „do nadal”, jednak jak wynika z treści pisma powyższe uznano w oparciu o wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17.07.2007 roku sygn. III AUa 946/06. Takie sformułowanie decyzji z dnia 30.07.2004 roku nie może oznaczać, że jej zakresem objęto kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez ubezpieczonego również w okresach przypadających po jej wydaniu, albowiem oczywistym jest, że te przyszłe okresy nie mogły być przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego w/wym. decyzją, która podlegała kontroli sądów. Trafnie zauważa apelujący organ rentowy, że sąd orzeka w zakresie oznaczonym treścią decyzji i ocenia jej legalność wg stanu rzeczy z chwili jej wydania. Odnosząc powyższe do decyzji NFZ z lipca 2004 roku organ rentowy nieprawidłowo jednak uznał w oparciu o pismo informacyjne organu ubezpieczenia zdrowotnego z 8.04.2008 roku, że w przypadku ubezpieczonego została rozstrzygnięta kwestia objęcia ubezpieczonego ubezpieczeniem zdrowotnym również za okres 2005 roku i 2006 roku i w związku z tym możliwe jest określenie podstaw wymiaru składek na to ubezpieczenie. Sąd Okręgowy rozstrzygając spór o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu za okres od stycznia 2005 roku do października 2006 roku wprawdzie zaznaczył, że z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17.07.2007 roku nie wynika stan powagi rzeczy osądzonej w zakresie objętym sporem jednak nie dostrzegł, że zgodnie z przepisem art.109 ustawy z dnia 27.08.2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (obowiązującej od 1.10.2004r.) to dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualnie sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym a zgodnie z ust.3 tego przepisu również ZUS może być wnioskodawcą inicjującym postępowanie administracyjne w tym zakresie. Wobec powyższego zaskarżona decyzja organu rentowego, jako wydana bez uprzedniej decyzji właściwego organu ubezpieczenia zdrowotnego, była nieuprawniona. Tak samo sąd nie był uprawniony do rozpoznania sprawy w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego za poszczególne miesiące 2005 i 2006 roku - co stanowiło istotę sporu w sprawie.
Skład orzekający
Marek Żurecki
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Goik
sędzia
Marek Procek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach ustalania podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i podstaw wymiaru składek, a także zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście decyzji administracyjnych i orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z interpretacją wcześniejszych orzeczeń i decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i zdrowotnych ze względu na szczegółową analizę procedury administracyjnej i sądowej oraz kwestii powagi rzeczy osądzonej.
“ZUS wydał decyzję bez podstaw? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kto decyduje o składkach zdrowotnych.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 953/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Irena Goik SSA Marek Procek Protokolant Beata Gandyk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013r. w Katowicach sprawy z odwołania K. R. ( K. R. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ustalenie podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i ubezpieczenie zdrowotne na skutek apelacji odwołującego K. R. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt X U 1814/11 uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. . /-/ SSA I. Goik/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA M. Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 953/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 27 czerwca 2011 roku ustalił dla K. R. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okresy pomiędzy listopadem 2002 roku a październikiem 2006 roku oraz ustalił dla ubezpieczonego podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za maj i czerwiec 2007 roku. W odwołaniu ubezpieczony wnosił o zmianę decyzji w części ustalającej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy między styczniem 2005 roku a październikiem 2006 roku podnosząc, że w tych okresach nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, albowiem nie prowadził działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję ustalając, że K. R. nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 19 lipca do 31 sierpnia 2005 roku (pkt 1 wyroku). W punkcie 2 wyroku Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2002 roku (wobec braku sporu w tym zakresie). W punkcie 3 wyroku Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego w pozostałym zakresie (żądania ustalenia, że nie podlegał on ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach: styczeń 2005, marzec 2005, od 1 do 18 lipca 2005, we wrześniu, październiku i w listopadzie 2005 oraz od stycznia do czerwca 2006 roku i od września do października 2006 roku). Wyrok został zaskarżony apelacjami obu stron. Organ rentowy wnosił o zmianę wyroku w pkt 1 poprzez oddalenie odwołania lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając naruszenie prawa poprzez niezastosowanie art.79 ust.2 i art.81 ust.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W apelacji podniesiono, że skoro zaskarżona decyzja nie dotyczyła ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez ubezpieczonego a jedynie ustalała podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie Sąd nie miał podstaw dla orzekania o niepodleganiu przez ubezpieczonego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 19.07.2005 roku do 31.08.2005 roku Apelujący podkreślał, że zaskarżona decyzja została wydana w konsekwencji pisma (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. z dnia 8.04.2008 roku w którym podano, że ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej w okresach pomiędzy lipcem 2000 roku a 15.09.2004 roku. Ponadto wskazano, że organ ubezpieczenia zdrowotnego podał w w/w piśmie, że nie uwzględnił powyższych wyrejestrowań z ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 2004 roku do 2006 roku. Organ rentowy w związku z tym podnosił, że Sąd powinien orzec w zakresie oznaczonym treścią decyzji oceniając jej legalność wg stanu rzeczy z chwili jej wydania. Ubezpieczony K. R. w apelacji kwestionował wyrok w punkcie 3 i 4 wnosząc o jego zmianę poprzez ustalenie, że nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach pomiędzy listopadem 2005 roku a październikiem 2006 roku lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W treści apelacji ubezpieczony podnosił szereg okoliczności faktycznych na poparcie twierdzenia o nieprowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej we wskazanym okresie, wnosząc o uzupełnienie postępowania dowodowego. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego przekazując sprawę do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu ( art.477 14a k.p.c. ) albowiem uznał, że zaskarżona decyzja z dnia 27.06.2011 roku w części ustalającej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla ubezpieczonego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w spornym w sprawie okresie od stycznia 2005 roku do października 2006 roku była przedwczesna. Należy bowiem stwierdzić, że podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji nie mogło być pismo (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. z dnia 8.04.2008 roku (k.54-55 akt składkowych ZUS), w którym organ ubezpieczenia zdrowotnego wprawdzie stwierdził, że K. R. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego również od 16.09.2004 roku „do nadal”, jednak jak wynika z treści pisma powyższe uznano w oparciu o wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17.07.2007 roku sygn. III AUa 946/06. Powyższym wyrokiem Sąd, z apelacji K. R. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 7.02.2006 roku oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. z dnia 30.07.2004 roku, zmienił powyższy wyrok i poprzedzającą go decyzję ustalając, że ubezpieczony nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej od 10.07.2000 roku do 24.10.2000 roku, od 31.08.2002 roku do 24.11.2002 roku, od 23.12.2002 roku do 9.11.2003 roku i od 30.04.2004 roku do 15.09.2004 roku (pkt 1 wyroku). W punkcie 2 wyroku oddalono apelację w pozostałej części. W sprawie zakończonej w/w wyrokiem Sądu Apelacyjnego przedmiot kontroli stanowiła decyzja NFZ z dnia 30.07.2004 roku, stwierdzająca objęcie ubezpieczonego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego od 1 stycznia 1999 roku „do nadal”. Takie sformułowanie decyzji z dnia 30.07.2004 roku nie może oznaczać, że jej zakresem objęto kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez ubezpieczonego również w okresach przypadających po jej wydaniu, albowiem oczywistym jest, że te przyszłe okresy nie mogły być przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego w/wym. decyzją, która podlegała kontroli sądów. Trafnie zauważa apelujący organ rentowy, że sąd orzeka w zakresie oznaczonym treścią decyzji i ocenia jej legalność wg stanu rzeczy z chwili jej wydania. Odnosząc powyższe do decyzji NFZ z lipca 2004 roku organ rentowy nieprawidłowo jednak uznał w oparciu o pismo informacyjne organu ubezpieczenia zdrowotnego z 8.04.2008 roku, że w przypadku ubezpieczonego została rozstrzygnięta kwestia objęcia ubezpieczonego ubezpieczeniem zdrowotnym również za okres 2005 roku i 2006 roku i w związku z tym możliwe jest określenie podstaw wymiaru składek na to ubezpieczenie. Sąd Okręgowy rozstrzygając spór o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu za okres od stycznia 2005 roku do października 2006 roku wprawdzie zaznaczył, że z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17.07.2007 roku nie wynika stan powagi rzeczy osądzonej w zakresie objętym sporem jednak nie dostrzegł, że zgodnie z przepisem art.109 ustawy z dnia 27.08.2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (obowiązującej od 1.10.2004r.) to dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualnie sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym a zgodnie z ust.3 tego przepisu również ZUS może być wnioskodawcą inicjującym postępowanie administracyjne w tym zakresie. Wobec powyższego zaskarżona decyzja organu rentowego, jako wydana bez uprzedniej decyzji właściwego organu ubezpieczenia zdrowotnego, była nieuprawniona. Tak samo sąd nie był uprawniony do rozpoznania sprawy w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego za poszczególne miesiące 2005 i 2006 roku - co stanowiło istotę sporu w sprawie. Mając na uwadze treść przepisu art.109 powołanej wyżej ustawy z 7.08.2004 roku Sąd Apelacyjny orzekł w myśl art.477 14a k.p.c. /-/ SSA I. Goik/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA M. Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia JM
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI