III AUa 949/12

Sygn. akt: III AUa 949/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.) SSA Iwona Szybka Protokolant: stażysta Paulina Działońska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. w Łodzi sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o rentę rodzinną, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sieradzu z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt: IV U 1191/11; oddala apelację. Sygn. akt III AUa 949/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 marca 2012 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Sieradzu zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Ł. z dnia 24.11.2011 i przyznał S. K. prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu S. K. od dnia 1 września 2011 roku. Powyższe orzeczenie poprzedziły następujące okoliczności faktyczne: S. K. zmarł w dniu (...) ., miał udowodnione 27 lat, 10 miesięcy i 12 dni okresów składkowych oraz 1 rok i 24 dni okresów nie składkowych. Ostatnio był zatrudniony w okresie od 1.09.1973r. do 31.07.2002r. W dniu 4.10.2011 r. S. K. wniosła o przyznanie jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Decyzją z dnia 24.11.2011 r. organ rentowy odmówił S. K. prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu z uwagi na to, że w ostatnich 10 latach przed datą zgonu zmarły posiadał tylko 11 miesięcy okresów składkowych i nieskładkowych, ponadto od ustania ostatniego okresu ubezpieczenia do daty powstania niezdolności do pracy ( data zgonu) upłynęło ponad 18 miesięcy . Kolejną decyzją z dnia 20.02.2012r. ponownie odmówiono wnioskodawczym prawa do renty rodzinnej, ponieważ do okresów uzupełniających można uwzględnić tylko okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a nie - wyłącznie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 4.05.197lr. do 31.08.1973r. Nadto wskazał, iż brak podstaw prawnych do uwzględnienia okresu nauki w zasadniczej szkole zawodowej. Decyzją z dnia 20.09.2011 r. S. K. nabyła prawo do renty rodzinnej rolniczej po zmarłym mężu. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy powołując się na art. 65 ust.l i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS uznał, ze odwołująca jest uprawiona do renty rodzinnej po zmarłym mężu bowiem S. K. w chwili zgonu spełniał przesłanka nabycia prawa do renty wynikająca z art. 58 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Powyższe orzeczenie zaskarżył apelacją organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1989r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez przyjęcie, iż zmarły mąż wnioskodawczyni spełniał w dacie zgonu (...) wszystkie konieczne przesłanki do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy określone w art. 58 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - w sytuacji kiedy nie legitymował się 5-letnimi okresami składkowymi i nieskladkowymi w ostatnim 10-leciu przed datą zgonu, natomiast posiadał ogólny staż okresów składkowych i nieskładkowych w rozmiarze ponad 25 lat. Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawczyni. Zdaniem organu rentowego wnioskodawczyni nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym mężu, bowiem S. K. nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przed datą 23.09.2011r. ani decyzją organu rentowego, ani prawomocnym wyrokiem Sądu - zatem wniosek o rentę rodzinną podlega ocenie według stanu prawnego obowiązującego od 23.09.2011 r. Sąd Apelacyjny zważył, o następuje: Apelacja organu rentowego jest bezzasadna, bowiem Sąd Okręgowy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego. Dokonując analizy zarzutów apelacji, stwierdzenia wymaga, że spór niniejszej sprawy sprowadza się jedynie do ustalenia, czy uprawnienia rentowe zmarłego męża wnioskodawczyni powinny być oceniane według stanu prawnego obowiązującego w chwili jego śmierci, czy jednak z daty złożenia wnioski o rentę rodziną. Nie ulega wątpliwości, że już z samej treści art. 65 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2009.153.1227 j.t.) wynika, że uprawnienia rentowe zmarłego bada się na datę zgonu. Ponadto z powyższego przepisu nie wynika, aby zmarły musiał mieć ustalone prawo do renty czy do decyzją administracyjną czy wyrokiem sądu, albowiem w przeciwnym wypadku ocena jego uprawnień winna uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie złożenia wniosku. Pełna treść art. 65 ust 1 w/w ustawy brzmi, że renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. W związku z tym z literalnego brzmienie tego przepisu wynika, że warunkiem uzyskania renty rodzinnej jest aby zmarły członek rodzinny, w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Nie ulega zatem wątpliwości, że ocena prawna uprawnień rentowych zmarłego winna uwzględniać stan prawny obowiązujący także w chwili jego zgonu. Mając powyższe na uwadze prawidłowo Sąd Okręgowy ustalił, że w sytuacji w której zgon S. K. nastąpił w dniu (...) roku, to ocena prawna jego uprawnień rentowych powinna uwzględniać stan prawny obowiązujący w tym właśnie dniu. Prawidłowo zatem Sąd Okręgowy badał, czy S. K. , w chwili śmierci miał udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat oraz był całkowicie niezdolny do pracy ( art. 57 ust. 2 w związku z art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ), bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego, przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed śmiercią tej osoby. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznając zarzuty apelacji za bezpodstawne, na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.