I SA/Kr 1345/18

I SA/Kr 1345/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-08-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
I GSK 889/22 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 282 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi W. G. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2015r. sygn. akt I SA/Kr 438/15, wydanym w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia - oddala skargę o wznowienie postępowania -
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 grudnia 2012r. (bezpośrednio wniesionym do Sądu w dniu 17 grudnia 2015r.) W.G. (dalej: skarżący) złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2015r., sygn. akt I SA/Kr 438/15. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 31 grudnia 2014r. Orzeczeni e to uprawomocniło się.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały miejsce i na ich istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
naruszenie i obrazę art. 6 k.p.a. , art. 7 w związku art. 75 § 1 , art. 77 § 1. art. 78 , art. 80, art. 81, art. 84 § 1, art. 9 i 10 § 1 , art. 79 , art, 81 , art. 107. § 1. i § 3. , art. 10 § 1 , art. 11 w związku z art. 75 § 1 - przez co nie zebrano w sposób wystarczający materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, lub też błędnie je ustalono, na podstawie których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Ponadto zarzucono naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 13 pkt4, art. 46.1, art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266), zwanej dalej "u.s.u.s.".
Wskazano, na błędne ustalenia stanu faktycznego w zakresie rzekomego prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 21.10.2013 r. do 11.01.2018 r. skarżący zaprzestał jej prowadzenia i dlatego nie było podstawy do ich naliczania.
W oparciu o powyższe okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2015r., sygn. akt I SA/Kr 438/15 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu w stosunku do wnioskodawcy została wydana decyzja z dnia 12 stycznia 2016 r., w której określono wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2014 r do listopada 2015 r wraz z odsetkami.
Od decyzji tej wnioskodawca złożył odwołanie, które ostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dni 23 listopada 2016 r. sygn. akt VII U 2442/16. Sąd ustalił, że W. G. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne od dnia 21 października 2013 r do 1 listopada 2015 r i od 1 listopada 2015 r do nadal. Składki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca opłacał do końca marca 2014 r , a po tej dacie już ich nie płacił. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie została zawieszona. Z tytułu działalności gospodarczej rozliczał się w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów. Ostatni podatek na rzecz urzędu skarbowego został zapłacony w 2015 r. Sąd okręgowy podkreślił, że sytuacja osobista i majątkowa płatnika składek nie ma znaczenia na etapie ustalania ich wymiaru.
Od orzeczenia tego wnioskodawca złożył apelację wnosząc o uchylenie względnie zmianę zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu podkreślono, że orzeczenie jest niesprawiedliwe pomija bowiem fakt, że ubezpieczony egzystuje poniżej skrajnego minimum socjalnego i biologicznego, nie ma zatem możliwości opłacenia składek. Wyrażono pogląd, że osoby, które nie uzyskują dochodów powyżej 1000 zł miesięcznie nie są zobowiązane do opłacania składek ZUS oraz do rejestrowania działalności gospodarczej. Zaznaczono również, że obowiązek ponoszenia danin i ciężarów publicznych musi uwzględniać zdolność do ich ponoszenia przez zobowiązanego.
Natomiast pełnomocnik skarżącego podniósł, że jego mocodawca nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, a jedynie zaniedbał jej wyrejestrowania co było spowodowane nieznajomością obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Wyrkiem z dnia 5 września 2019 r wydanym w sprawie sygn. [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację wnioskodawcy.
W uzasadnieniu podkreślono, że w toku postępowania skarżący nie kwestionował faktu prowadzenia działalności gospodarczej, a okoliczność ta została podniesiona dopiero przez ustanowionego dla niego pełnomocnika z urzędu. Natomiast w toku całego postępowania, zarówno przed organem rentowym, jak i przez sądem I instancji, jak też i w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości składkowych, wnioskodawca konsekwentnie wskazywał na jej prowadzenie w związku z koniecznością zapewnienia sobie jakichkolwiek środków utrzymania. Jego zarzuty odnosiły się natomiast jedynie do obciążenie go należnościami składkowymi i podatkowymi na rzecz państwa w sytuacji gdy nie jest w stanie zapewnić sobie środków utrzymania. Z postawy reprezentowanej przez skarżącego w postępowaniach zarówno przez sądem powszechnym, jak i sadami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że dążył do uzyskania możliwości jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej ze zwolnieniem go z wynikających z niej obciążeń finansowych w postaci między innymi składek, na które go nie stać. Podkreślono, że sam wnioskodawca twierdził, w toku postępowania administracyjnego, że jego średni miesięczny dochód z działalności gospodarczej w okresie od stycznia 2013 r do sierpnia 2014 r wynosił 862 zł. Ponadto w piśmie z dnia 17 października 2014 r sam wnioskodawca napisał, że jego dochody są niższe niż w poprzednim okresie, że efekty w branży, w której działa, są widoczne dopiero po sześciu lub nawet kilkunastu miesiącach, co jest widoczne w jego działalności. Przytoczono twierdzenie skarżącego, że "Fakt prowadzenia przeze mnie działalności nie tylko nie wyklucza umorzenia należnych składek – ale przewiduje je ustawowo – ponieważ osiągam pewne stałe przychody z tej działalności, a jednocześnie działalność gospodarcza jest moim jedynym źródłem utrzymania i bytu". Dlatego też uznano, że wnioskodawca w spornym czasie prowadził działalność gospodarczą przynoszącą mu przychód przeznaczony na utrzymanie. Okoliczność, że był to dochód, który po uiszczeniu podatku i składek nie wystarczał, jak twierdz ubezpieczony, na zaspokojenie podstaw egzystencji, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że działalność gospodarcza nie była prowadzona.
Ponadto zarzucono, że w rzeczywistości dane faktyczne dotyczące okoliczności związanych z sytuacją życiową i majątkową w tym dochodu, są całkowicie różne od sytuacji przedstawionej przez ZUS. W miesiącach maj-czerwiec 2014 r. środki finansowe, które faktycznie pozostawały w dyspozycji wnioskodawcy były równe odpowiednio; (minus) - 5.762,38 zł i (minus) - 5.260,20 zł.
Natomiast w latach 2014-2015 jego dochód był równy: 5.925,91 - 1.224,38 = 4.701,53/24 = 195,90 zł miesięcznie, co stanowi około jedną trzecią skrajnego ubóstwa, a równocześnie około 15% minimum socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 272 §§ 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) dalej jako ppsa, poza przypadkami nieważności postępowania, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Można także żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Ponadto wznowienia postępowania można również żądać w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.
Według natomiast art. 273 §§ 1 – 3 ppsa można również żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.
Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Można także żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego, Sąd w pierwszej kolejności sprawdza, czy została ona oparta o podstawy wznowienia oraz złożona w terminie. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Skarżący wskazał bowiem ustawowe podstawy wznowienia oraz wykazał zachowanie terminu do złożenia skargi. Następnie, stosownie do dyspozycji art. 281 i 282 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.), Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, które obejmuje badanie prawdziwości przytoczonej w skardze o wznowienie postępowania podstawy wznowienia oraz właściwe rozpoznanie sprawy. W pierwszej zatem kolejności Sąd bada, czy powołane podstawy wznowienia faktycznie w sprawie zaistniały, co dopiero daje możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Wskazać w tym miejscu można na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012r. (sygn. akt II OSK 2577/12 – orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało wskazane, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia.
W ocenie Sądu powołane przez skarżącego podstawy wznowieniowe, nie są merytorycznie uzasadnione i dlatego też skarga musi podlegać oddaleniu.
Przesłanką wskazaną przez skarżącego, która miała uzasadniać wznowienie postępowania, oparta została na przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie ze skarga o wznowienie postępowania jako okoliczności z przytoczonego przepisu, wskazany został fakt, iż skarżący nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a co za tym idzie nie istniał obowiązek opłacania składek, a zatem również zaległość, o umorzeniu której rozstrzygano w rozpoznawanej sprawie.
O ile zatem wskazana przesłanka odpowiadała treści powyższego przepisu, to nowe okoliczności nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie. Zagadnienie to było już bowiem przedmiotem rozpoznania w cytowanej wyżej decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 12 stycznia 2016 r., w której określono wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2014 r do listopada 2015 r wraz z odsetkami.
Od decyzji tej wnioskodawca złożył odwołanie, które ostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dni 23 listopada 2016 r. sygn. akt [...]
Wyrkiem z dnia 5 września 2019 r wydanym w sprawie sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację wnioskodawcy.
Jak z powyższego wynika, brak jest merytorycznych podstaw do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem wyroku w sprawie I SA/Kr 438/15. Z tego też powodu skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.