III AUA 943/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa I. C. do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, które zostało jej odebrane przez ZUS z powodu opłacenia składki za luty 2013 r. w niepełnej wysokości. Ubezpieczona twierdziła, że niedopłata wynikała z błędu pracownika biura rachunkowego, które zajmowało się jej księgowością, i że przebywała na zwolnieniu lekarskim. ZUS dwukrotnie odmówił przywrócenia terminu do opłacenia brakującej składki. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi nieopłacenie składki w terminie skutkuje ustaniem ubezpieczenia ex lege, a błąd biura rachunkowego nie zwalnia ubezpieczonego z odpowiedzialności. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok. Podkreślił, że choć ustanie ubezpieczenia następuje z mocy prawa, ZUS ma kompetencję do wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie w uzasadnionych przypadkach. Sąd Apelacyjny uznał, że odmowa ZUS była nieuzasadniona, ponieważ nie przedstawił on kryteriów swojej decyzji. Wskazał, że błąd biura rachunkowego, który doprowadził do zaniżenia składki za jeden dzień, w połączeniu z wcześniejszą terminowością płatności, chorobą ubezpieczonej i niezwłocznym uzupełnieniem niedopłaty po wykryciu błędu, stanowił przypadek uzasadniony do przywrócenia terminu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, przywracając I. C. prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 lutego 2013 r. i zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'uzasadniony przypadek' w kontekście przywrócenia terminu do opłacenia składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, zwłaszcza w przypadku błędów biur rachunkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji błędu biura rachunkowego i jego wpływu na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Wymaga indywidualnej oceny okoliczności każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy błąd biura rachunkowego przy obliczaniu składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, skutkujący jej opłaceniem w niepełnej wysokości po terminie, stanowi uzasadniony przypadek do przywrócenia terminu przez ZUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, gdy błąd był incydentalny, nie miał charakteru celowego działania mającego na celu oszukanie systemu, został niezwłocznie naprawiony, a ubezpieczony był sumiennym płatnikiem, stanowi uzasadniony przypadek.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć ustanie ubezpieczenia następuje z mocy prawa z powodu nieopłacenia składki w terminie, ZUS ma kompetencję do przywrócenia terminu w uzasadnionych przypadkach. Odmowa ZUS musi być uzasadniona kryteriami, a nie dowolna. W tej sprawie, błąd biura rachunkowego, wcześniejsza terminowość płatności i szybkie uzupełnienie niedopłaty usprawiedliwiają przywrócenie terminu.
Czy odmowa ZUS wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie podlega kontroli sądowej i wymaga wskazania kryteriów uzasadniających decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa ZUS podlega kontroli sądowej i powinna być rzeczowo i logicznie uzasadniona, z odniesieniem się do okoliczności konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że choć instytucja zgody na opłacenie składki po terminie jest uznaniem administracyjnym, odmowa ma postać decyzji podlegającej zaskarżeniu. Brak wskazania kryteriów uzasadniających odmowę przez ZUS skutkuje uznaniem, że organ działał w warunkach dowolności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie zgłoszone w terminie.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustanie ubezpieczeń następuje m.in. od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli za część miesiąca został pobrany zasiłek, ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia następującego po dniu, za który zasiłek ten przysługuje.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 83
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, ubezpieczeniu chorobowemu podlegają dobrowolnie na swój wniosek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd biura rachunkowego jako uzasadniona podstawa do przywrócenia terminu opłacenia składki. • Brak wskazania przez ZUS kryteriów odmowy przywrócenia terminu. • Sumienność płatnicza ubezpieczonej w przeszłości. • Incydentalny charakter niedopłaty składki. • Niezwłoczne uzupełnienie niedopłaty po wykryciu błędu.
Odrzucone argumenty
Opłacenie składki w niepełnej wysokości skutkuje ustaniem ubezpieczenia ex lege. • Błąd biura rachunkowego nie zwalnia ubezpieczonego z odpowiedzialności za terminowe i prawidłowe opłacenie składek. • Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy działał w warunkach całkowitej dowolności i autorytatywności • przypadek ten należy ocenić jako dostatecznie uzasadniony i usprawiedliwiony • nie musi to być przypadek szczególnie uzasadniony • nie ma kontrowersji co do tego, że uchybienie polegające na nieuiszczeniu składki za jeden dzień powoduje ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z mocy prawa
Skład orzekający
Anna Szczepaniak-Cicha
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Rzeźniowiecka
sędzia
Joanna Baranowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uzasadniony przypadek' w kontekście przywrócenia terminu do opłacenia składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, zwłaszcza w przypadku błędów biur rachunkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu biura rachunkowego i jego wpływu na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Wymaga indywidualnej oceny okoliczności każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd księgowy może prowadzić do utraty ważnego ubezpieczenia, ale też jak sąd może stanąć po stronie obywatela, gdy instytucja działa zbyt rygorystycznie i nieuzasadnienie odmawia pomocy.
“Błąd księgowego kosztował ubezpieczenie? Sąd Apelacyjny przywrócił prawo do świadczeń!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.