III AUA 915/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego A. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość jego emerytury. Ubezpieczony domagał się zastosowania przeliczników pracy górniczej (1,5 i 1,8) przy obliczaniu świadczenia, powołując się na art. 52 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, argumentując, że przeliczniki te mogą być stosowane jedynie przy ustalaniu emerytur górniczych, do których ubezpieczony nie nabył prawa. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację ubezpieczonego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd drugiej instancji nie zgodził się z poglądem sądu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę pogłębionej analizy przepisów dotyczących nabywania uprawnień emerytalnych po reformie z 1999 roku, w szczególności art. 184 w zw. z art. 32 oraz art. 183 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Apelacyjny uznał, że rozstrzygnięcie kwestii zastosowania przeliczników pracy górniczej wymaga zbadania okresu pracy ubezpieczonego i prawidłowego ustalenia wysokości świadczenia w oparciu o art. 53 ustawy, co może obejmować zastosowanie tych przeliczników. W zdaniu odrębnym sędzia Marek Żurecki wyraził sprzeciw, argumentując, że wykładnia językowa art. 183 ustawy nie daje podstaw do stosowania przeliczników pracy górniczej przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż górnicze dla osób urodzonych po 1948 roku, które osiągnęły wiek emerytalny w latach 2009-2013.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności art. 183 i 184, w kontekście stosowania przeliczników pracy górniczej do emerytur osób urodzonych po 1948 roku.
Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., którzy osiągnęli wiek emerytalny w latach 2009-2013 i spełnili określone warunki stażowe do 1.01.1999 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeliczniki pracy górniczej (1,5 i 1,8) mogą być stosowane przy ustalaniu wysokości emerytury dla osoby urodzonej po 31 grudnia 1948 roku, która nabyła prawo do emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach, a świadczenie jest częściowo obliczane na podstawie art. 53 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje możliwość zastosowania przeliczników pracy górniczej przy ustalaniu części emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy, jeśli ubezpieczony legitymuje się okresem pracy górniczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga pogłębionej analizy przepisów dotyczących nowego systemu emerytalnego, w szczególności art. 184 w zw. z art. 32 i art. 183 ustawy. Stwierdził, że skoro art. 183 odsyła do obliczenia części świadczenia według zasad z art. 53, a art. 53 jest usytuowany po przepisach dotyczących przeliczników górniczych (art. 51, 52), to przeliczniki te mogą mieć zastosowanie. Konieczne jest zbadanie okresu pracy górniczej ubezpieczonego.
Jaka jest właściwa wykładnia przepisu art. 183 ustawy o emeryturach i rentach w kontekście stosowania przeliczników pracy górniczej do emerytur osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które osiągnęły wiek emerytalny w latach 2009-2013?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 183 ustawy, w swojej wykładni językowej, nie przewiduje możliwości stosowania przeliczników pracy górniczej (art. 52) przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż górnicze dla tej kategorii ubezpieczonych.
Uzasadnienie
Sędzia Żurecki w zdaniu odrębnym argumentował, że wykładnia językowa art. 183 jest jednoznaczna i nie pozwala na rozszerzające stosowanie art. 52. Podkreślił, że przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego powinny być interpretowane ściśle, a art. 183 jasno określa sposób obliczenia emerytury (70% wg art. 53 i 30% wg art. 26), bez odwoływania się do art. 52.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r. FUS art. 184 § ust.1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczonym urodzonym po 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
u.e.r. FUS art. 184 § ust.2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy (w przypadku pracownika).
u.e.r. FUS art. 183 § ust.1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, urodzonej po 31.12.1948 r., która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w latach 2009-2013, wynosi 70% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 30% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 53
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący sposobu obliczania emerytury, do którego odsyła art. 183 ust. 2 pkt 1.
u.e.r. FUS art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący sposobu obliczania emerytury, do którego odsyła art. 183 ust. 2 pkt 2.
u.e.r. FUS art. 52
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący przeliczników pracy górniczej (1,5 i 1,8) przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż górnicze.
u.e.r. FUS art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący wieku emerytalnego.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność pogłębionej analizy przepisów dotyczących nowego systemu emerytalnego i możliwości zastosowania przeliczników pracy górniczej. • Art. 183 ustawy odsyła do art. 53, który jest usytuowany po przepisach o przelicznikach górniczych, co sugeruje ich zastosowanie. • Niewyjaśnienie przez Sąd Okręgowy okresu pracy górniczej ubezpieczonego i zastosowania odpowiednich przeliczników.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Okręgowego, że przeliczniki pracy górniczej mogą być stosowane tylko do emerytur górniczych. • Argumentacja sędziego Żureckiego w zdaniu odrębnym o ścisłej wykładni art. 183 ustawy.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga przede wszystkim pogłębionej analizy zagadnień dotyczących wprowadzonych z dniem 1 stycznia 1999 roku [...] zasad nabywania uprawnień emerytalnych. • na gruncie obecnego systemu przez emeryturę w systemie zdefiniowanego świadczenia rozumie się zatem nabycie prawa na zasadach dotychczasowych, tj. sprzed reformy • komentowany art.184 ustanawia własne (odrębne) przesłanki powstania uprawnień emerytalnych • przewidziany w art.183 ustawy [...] sposób ustalania wysokości emerytury przyznanej na podstawie jej art.184 wskazuje zatem na tzw. mieszany jego charakter • biorąc pod uwagę językowe znaczenie przepisu art.183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma podstaw dla ustalania wysokości emerytur innych niż górnicze emerytury z zastosowaniem przeliczników pracy górniczej
Skład orzekający
Marek Żurecki
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Ansion
sędzia
Ewa Piotrowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności art. 183 i 184, w kontekście stosowania przeliczników pracy górniczej do emerytur osób urodzonych po 1948 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r., którzy osiągnęli wiek emerytalny w latach 2009-2013 i spełnili określone warunki stażowe do 1.01.1999 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dla wielu osób, zwłaszcza tych z długim stażem pracy w szczególnych warunkach, jaką jest sposób obliczania emerytury i możliwość zastosowania preferencyjnych przeliczników. Rozbieżność zdań w składzie orzekającym dodaje jej kontrowersyjności.
“Czy praca górnicza nadal opłaca się przy obliczaniu emerytury po 1999 roku? Sąd Apelacyjny analizuje kluczowe przepisy.”
Zdanie odrębne
Marek Żurecki
Sędzia Żurecki uważa, że apelacja powinna zostać oddalona, ponieważ wykładnia językowa art. 183 ustawy o emeryturach i rentach nie pozwala na stosowanie przeliczników pracy górniczej (art. 52) do emerytur innych niż górnicze dla osób urodzonych po 1948 roku, które osiągnęły wiek emerytalny w latach 2009-2013. Podkreśla, że przepisy te należy interpretować ściśle.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.