III AUa 904/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy w sprawie o ustalenie wysokości emerytury, potwierdzając prawidłowość ustaleń Sądu Okręgowego dotyczących wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia.
Wnioskodawca J. M. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury, domagając się ustalenia wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru (WWPW). Po wieloletnim postępowaniu sądowym, w tym zmianach decyzji ZUS i wyrokach sądowych, ostatecznie ustalono WWPW na poziomie 112,57%. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że wcześniejsze ustalenia są prawidłowe, a przyznane wyrównania świadczenia są zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości emerytury. Wnioskodawca domagał się ustalenia wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru (WWPW) niż przyznany przez ZUS. Postępowanie obejmowało szereg decyzji ZUS, wyroków sądów pierwszej instancji oraz apelacji. Kluczowe było ustalenie prawidłowych wynagrodzeń za lata 1975 i 1978, które stanowiły podstawę do obliczenia WWPW. Po wielokrotnych przeliczeniach i zmianach decyzji, ostatecznie prawomocnym wyrokiem z dnia 25.10.2011 r. zmieniono poprzedni wyrok, przyjmując konkretne kwoty wynagrodzeń, co skutkowało ustaleniem WWPW na poziomie 112,57%. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze umorzył postępowanie w części, w której ZUS wydał nową decyzję uwzględniającą wyrównanie, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację wnioskodawcy, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe. Potwierdzono, że wskaźnik 112,57% jest właściwy do przeliczenia emerytury od dnia 01.01.2004 r., a przyznane wyrównania są zgodne z prawem, uwzględniając wcześniejsze prawomocne orzeczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawidłowym wskaźnikiem do przeliczenia emerytury jest 112,57%, ustalony na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji ZUS, a nie wnioskowany przez wnioskodawcę 117,89%.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na prawomocnym wyroku z dnia 25.10.2011 r., który przesądził o braku możliwości zastosowania WWPW na poziomie 117,89%. Wskazano, że wcześniejsze ustalenie przez ZUS wyższego wskaźnika (112,89%) nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla wnioskodawcy, a wyrównanie za okres od 01.01.2004 r. do 31.08.2005 r. zostało dokonane decyzją ZUS z dnia 18.04.2012 r. według właściwego wskaźnika 112,57%.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 477¹³
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.f.u.s.
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru (WWPW) na poziomie 112,57%. Decyzja ZUS z dnia 18.04.2012 r. uwzględniająca wyrównanie świadczenia od 01.01.2004 r. do 31.08.2005 r. według właściwego wskaźnika. Brak podstaw do przyznania dodatkowego wyrównania za okres 3 lat wstecz, gdyż przyznane wyrównanie obejmuje wcześniejszy okres.
Odrzucone argumenty
Żądanie ustalenia WWPW na poziomie 117,89%. Żądanie dodatkowego wyrównania świadczenia za okres 3 lat wstecz od pierwszej decyzji ZUS.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy popełnił błąd ustalając wyższy WWPW i odwołujący nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego błędu w tym okresie nie ma podstaw do korekty wysokości świadczenia, skoro ustalony wyrokiem wskaźnik za ten okres winien wynosić 112,57%
Skład orzekający
Maria Michalska-Goźdź
przewodniczący
Ewa Cyran
sędzia
Hanna Hańczewska-Pawłowska
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości emerytury, przeliczanie świadczeń, znaczenie prawomocnych orzeczeń i decyzji organów rentowych w toku postępowania sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z ustalaniem wynagrodzeń z lat 70. i wcześniejszych oraz procedurą przeliczeń emerytur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowania w sprawach emerytalnych i długotrwałość dochodzenia swoich praw przez obywateli, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Długotrwała batalia o wyższą emeryturę: Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o wskaźnik podstawy wymiaru.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 904/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Michalska-Goźdź Sędziowie: SSA Ewa Cyran SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska (spr.) Protokolant: inspektor ds. biurowości Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. w Poznaniu sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy J. M. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 191/11 oddala apelację UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26.11.2010r., znak E (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , wykonując wyrok z dnia 21.07.2010r - przeliczył J. M. od dnia 01.09.2005r podstawę emerytury według wskaźnika wysokości podstawy 112,89%. Odwołanie od powyżej wskazanej decyzji wniósł J. M. wskazując, że od wyroku z dnia 21.07.2010r wniesiono apelację, bowiem odwołujący uważa, że winien być ustalony wyższy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o zawieszenie postępowania wskazując, że zrealizował wyrok z dnia 21.07.2010r w części niezaskarżonej przez odwołującego, a nadto, w toku wykonywania tegoż wyroku - stwierdził, że w opinii, będącej podstawą rozstrzygnięcia, występują błędy w ustaleniu wysokości wynagrodzenia za rok 1975 oraz 1978 i w następstwie zaskarżonej decyzji odwołujący w istocie otrzymuje emeryturę w kwocie wyższej niż należna. Tak więc organ rentowy wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, co uzasadnia zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 01.03.2011r postępowanie w sprawie zawieszono, a następnie podjęto je postanowieniem z dnia 06.12.2011r. Pismem procesowym z dnia 18.12.2011r odwołujący sprecyzował, że jego odwołanie zmierza do zastosowania do przeliczenia emerytury wskaźnika podstawy wymiaru na poziomie 117,89% oraz wyrównanie świadczeń za okres 3-ch lat od pierwszej decyzji ZUS z urzędu. Pismem procesowym z dnia 24.01.2012r organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że żądanie odwołującego zmierzające do zastosowania wwpw na poziomie 117,89% jest całkowicie bezzasadne, albowiem apelacja odwołującego się od wyroku z dnia 21.07.2010r została oddalona wyrokiem z dnia 17.02.1011r. Ponadto prawomocnym wyrokiem z dnia 25.10.2011 r zmieniono prawomocny wyrok z dnia 21.07.2010r w ten sposób, że do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury odwołującego za rok 1975 oraz 1978 przyjęto odpowiednio kwoty 24.912zł i 27.836zł, co spowodowało ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru na poziomie 112,57%. i organ rentowy wykonał wyrok z dnia 25.10.201 Ir decyzją z dnia 22.12.2011r Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012r., sygn. akt IV U 191/11, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych umorzyła postępowanie w części uwzględniającej żądanie J. M. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 18.04.2012r., znak E- (...) i w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. J. M. ( ur. (...) ) od 16.03.1987r uprawniony był do renty inwalidzkiej III grupy, a od dnia 01.11.1996r. uprawniony był do renty inwalidzkiej II grupy. Decyzją z dnia 31.08.1998r. organ rentowy przyznał odwołującemu emeryturę od dnia 01.08.1998r, którą to emeryturę wyliczono z podstawy wymiaru renty z 3-ch lat (styczeń 1979 - grudzień 1981) ze wskaźnikiem 107,44% i uwzględnieniem 35 lat i 11 miesięcy okresów składkowych. Dnia 14.01.2004r odwołujący - przedkładając angaże z G. Zakładów (...) w G. - złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru i decyzją z dnia 09.02.2004r Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu przeliczenia emerytury. Od decyzji tej odwołujący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 26.09.2008r Zakład Ubezpieczeń Społecznych - z urzędu - przeliczył odwołującemu od dnia 1.09.2008 podstawę wymiaru z 20 lat uwzględniając udokumentowane wynagrodzenia z 19 lat zatrudnienia (1958-1967* 1979-1987) oraz wynagrodzenie zerowe z brakującego roku 1978. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 108.48%. Od decyzji tej J. M. wniósł odwołanie. Postanowieniem z dnia 9.01.2009r organ rentowy wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 26.09.2008r i decyzją z dnia 09.01.2009r przeliczył odwołującemu - od dnia 01.09.2008 - podstawę wymiaru zgodnie z uchwałą SN z dnia 12.02.2006r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 108,71%. Od decyzji tej odwołujący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 11.02.2009r Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeliczył odwołującemu od dnia 01.09.2009r podstawę wymiaru z 20 lat uwzględniając wynagrodzenie minimalne za rok 1978 i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 110.57%. Od decyzji tej odwołujący wniósł odwołanie. Rozpoznając wniesione odwołania od wszystkich ww. decyzji (po uprzednim połączeniu spraw) ostatecznie - po uprzednim trzykrotnym uchyleniu wydanych w sprawie wyroków - Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 21.07.2010r. (sygn. akt IV U 292/10) - zmienił decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 09.02.2004r, 26.09.2008, 09.01.2009r oraz 11.02.2009r w ten sposób, że przeliczył podstawę wymiaru emerytury J. M. przyjmując za podstawę wynagrodzenia za pracę wskazane w pkt. I sentencji wyroku, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat wskazanych w sentencji wyroku (lata 1955-1979) wyniósł 112,89% i wynikał z przyjętego przez sąd za podstawę rozstrzygnięcia wariantu I b opinii biegłej sądowej. Biegła sądowa wykonała opinię w IV wariantach, przy czym wnioskowany przez odwołującego wariant IV a opinii, umożliwiający osiągniecie wwpw na poziomie 117,89%, nie stał się podstawą rozstrzygnięcia. W apelacji od tego wyroku odwołujący wskazywał, że zachodzi sprzeczność pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem, albowiem wynagrodzenia wskazane w pkt. I sentencji wyroku pozwalają na osiągnięcie wskaźnika wwpw na poziomie 112.89%, a w uzasadnieniu (na stronie 11) sąd wskazuje wskaźnik 117,89%. Odwołujący wniósł więc o zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie wynagrodzeń według wersji IV a opinii, to jest wersji umożliwiającej osiągnięcie wwpw na poziomie 117 ,89%. W wyniku rozpoznania wniesionej apelacji Sąd Apelacyjny w Poznaniu - wyrokiem z dnia 17.02.2011r (sygn.akt III AUa 960/10) - apelację odwołującego oddalił podzielając w całości ustalenia i zważania prawne Sądu I instancji. Tym samym wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 21.07.2010r uprawomocnił się. Decyzją z dnia 26.11.2010r znak E (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. - wykonując wyrok z dnia 21.07.2010r w części niezaskarżonej przez odwołującego się - przeliczył mu od dnia 1.09.2005r podstawę emerytury według wskaźnika wysokości podstawy 112.89%. i przyznał wyrównanie za okres od 01.09.2005r do 30.11.2010r w kwocie 1.988,34 zł. Wnioskiem z dnia 26.01.2011r organ rentowy wystąpił do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze o wznowienie postępowania zakończonego w części prawomocnym wyrokiem z dnia 21.07.2010r wnosząc o zmianę tego wyroku poprzez przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury wynagrodzeń za rok 1975 - w kwocie 24.912zł, a za rok 1978 - w kwocie 27.836zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w opinii biegła - wyliczając wwpw z 20 lat - błędnie podała wysokość wynagrodzenia za rok 1975 (w kwocie 27.912zł) i 1978 (w kwocie 27.863zł) i błąd ten został powtórzony w pkt. I sentencji wyroku z dnia 21.07.2010r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25.10.2011r (sygn. akt IV U 1410/11) zmieniono wyrok z dnia 21.07.2010r w ten sposób, że do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury odwołującego się za rok 1975 oraz 1978 przyjęto odpowiednio kwoty 24.912 zł i 27.836 zł. Organ rentowy otrzymał odpis prawomocnego wyroku z dnia 25.10.2011r w dniu 23.11.2011r i wykonał go decyzją z dnia 22.12.2011r., a ustalony wskaźnik wwpw z 20 lat (lata 1955-1979) wyniósł 112.57%. W toku niniejszego postępowania sądowego - decyzją z dnia 18.04.2012r - organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury J. M. od dnia 01.01.2004r według wskaźnika 112,57% i przyznał mu wyrównanie emerytury za okres od 01.01.2004 do 31.08.2005r w kwocie 641,26zł oraz odsetki od ww. kwoty za okres od 21.01.2012r do 20.05.2012r w kwocie 27.64zł. Odwołujący otrzymał wyrównanie emerytury za okres od 01.01.2004r do 31.08.2005r według wskaźnika 112,57% oraz wyrównanie według wskaźnika 112.89%. za okres od 01.09.2005 do 30.11.2010r. Mając powyższe na uwadze oraz przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie decyzji ZUS z dnia 18.04.2012r. oraz oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Sąd wskazał, że skoro w toku niniejszego postępowania decyzją z dnia 18.04.2012r. ZUS dokonał przeliczenia emerytury odwołującego od dnia 01.01.2004r. według wskaźnika 112,57% i przyznał mu wyrównanie za okres od 01.01.2004r. do 31.08.2005r. to tym samym umorzono postępowanie w tej części, bowiem wskazaną decyzją organ rentowy przyznał odwołującemu należne mu wyrównanie za okres jaki pominął w ramach zaskarżonej decyzji z dnia 26.11.2010r. W pozostałym zakresie Sąd oddalił odwołanie podnosząc, że zaskarżona decyzją z dnia 26.11.2010r. organ rentowy przeliczył odwołującemu od dnia 01.09.2005r. emeryturę według wskaźnika 112,89% i przyznał mu wyrównanie emerytury za okres od 01.09.2005r. do 30.11.2010r. przy zastosowaniu wskaźnika wyższego niż ostatecznie należny. Ponadto brak jest podstaw do przyznania wyrównania za 3 lata wstecz, bowiem wyrównanie zostało przyznane za dłuższy okres. Wskazując na powyższe, Sąd I instancji na podstawie art. 477 13 k.p.c. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku, a w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Powyższy wyrok w całości apelacją z dnia 04.07.2012r. zaskarżył J. M. . Apelujący zarzucił Sadowi I instancji błędy w ustaleniach faktycznych, które doprowadziły do nieuwzględnienia WWPW na poziomie 117,8% oraz brak wyrównania świadczenia za okres 3 lat od pierwszej decyzji ZUS. Apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny stwierdza, że zarzuty apelacji są bezzasadne, a zatem podlega ona oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak też zastosował właściwe przepisy prawne, które przytoczył i przeanalizował w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Sąd Apelacyjny w pełni przychyla się do powyższych ustaleń oraz dokonanej przez Sąd I instancji wykładni przepisów. W sprawie najistotniejsze było, że w czasie trwania procesu Zakład ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję z dnia 18.04.2012r., którą dokonał przeliczenia emerytury J. M. według wskaźnika 112,57%, a nadto dokonał wyrównania świadczenia zgodnie z tym wskaźnikiem od dnia 01.01.2004r. do 31.08.2005r. Wskaźnik 112,57% został ustalony na podstawie prawomocnych decyzji ZUS i wyroków sądów odwoławczych i rację ma Sąd I instancji, że to on stał się właściwy do przeliczenia emerytury odwołującego poczynając od 01.01.2004r. W tym zakresie oddalając zarzuty apelacji zmierzające do ustalenia wskaźnika na poziomie 117,8% Sąd Apelacyjny wskazuje na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia25.10.2011r., sygn. akt IV 1410/11, który przesądził o braku możliwości zastosowania WWPW w takiej wysokości. Skoro zatem wobec wcześniejszych decyzji ZUS WWPW przyjmowane do obliczenia wysokości świadczenia odwołującego wynosiło 112,89% (w okresie od 01.09.2005r. do 30.11.2010r. – po wyrównaniu), to w tym okresie nie ma podstaw do korekty wysokości świadczenia, skoro ustalony wyrokiem wskaźnik za ten okres winien wynosić 112,57% (uznać należy, że organ rentowy popełnił błąd ustalając wyższy WWPW i odwołujący nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego błędu). Pozostało do wyrównania wyłącznie świadczenie odwołującego w okresie od 01.01.2004r. do 31.08.2005r., bowiem w tym okresie odwołujący nie uzyskał wyrównania na błędnym, choć wyższym poziomie według wskaźnika 117,89%. Powyższe zostało jednak wyrównane decyzją z dnia 18.04.2012r., bowiem w tej decyzji ZUS wyrównał wysokość świadczenia odwołującego od dnia 01.01.2004r. według wskaźnika 112,57%. Reasumując wobec prawomocnego ustalenia WWPW na poziomie 112,57% w okresie od 01.01.2004r. do 30.11.2010r. bezzasadne są zarzuty apelacji zmierzające do uzyskania za ten okres do wyliczenia wysokości świadczenia wyższego WWW. Bezzasadne są również zarzuty o wyrównanie świadczenia za okres 3 lat wstecz od decyzji pierwotnej, bowiem decyzją tą była decyzja z 2008r., a zatem otrzymując wyrównanie od dnia 01.01.2004r. odwołujący otrzymał wyrównanie za wcześniejszy okres niż wnosił. Wysokość tego wyrównania jest determinowana ustalonym WWPW, a ta kwestia (wysokość WWPW w spornym okresie) została wyjaśniona powyżej. Zgodnie z art. 477 13 k.p.c. zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy. Organ rentowy decyzją z dnia 18.04.2012r. zmienił decyzję będącą przedmiotem niniejszej sprawy, a zatem postępowanie w tym zakresie należało, na podstawie cytowanego przepisu umorzyć, co prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Apelacja w zakresie uchylenia tego rozstrzygnięcia jest nieuzasadniona. Również dalsze zarzuty w zakresie decyzji z dnia 26.11.2010r. należało oddalić co prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację o czym orzekł w sentencji wyroku. /SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Maria Michalska-Goźdź/ /SSA Ewa Cyran/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI