III AUa 901/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa D. J. do emerytury górniczej, które zostało odmówione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu niespełnienia wymogu 25 lat pracy górniczej. Kluczowym elementem sporu był okres zatrudnienia D. J. na stanowisku operatora załadowni węgla w latach 1995-2007. ZUS nie zaliczył tego okresu do pracy górniczej, argumentując, że załadownia nie znajdowała się na odkrywce i praca tam nie polegała bezpośrednio na wydobyciu czy transporcie złoża. Sąd Okręgowy w Koninie przyznał D. J. prawo do emerytury, interpretując nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z FUS, która wprowadziła definicję odkrywki jako odkrywkowego zakładu górniczego. Sąd uznał, że załadownia, będąca ostatnim ogniwem układu transportowego i funkcjonująca w ramach odkrywkowego zakładu górniczego, może być uznana za część odkrywki, a praca operatora załadowni za pracę górniczą. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację ZUS, podzielił to stanowisko. Sąd Apelacyjny podkreślił, że nowelizacja ustawy z 2022 roku, definiująca pojęcie odkrywki, ma zastosowanie również do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie, co pozwala na szerszą interpretację pojęcia odkrywki. Sąd uznał, że praca odwołującego na załadowni, polegająca na sterowaniu procesem załadunku węgla do wagonów i obsłudze przenośników, spełnia przesłanki pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej, zwłaszcza w kontekście definicji odkrywki jako odkrywkowego zakładu górniczego. Po doliczeniu spornego okresu, D. J. wykazał ponad 25 lat pracy górniczej, spełniając tym samym warunki do nabycia prawa do emerytury górniczej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS jako bezzasadną i zasądził od pozwanego na rzecz odwołującego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących emerytur górniczych, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy emerytalnej i definicji odkrywki, a także stosowanie przepisów przejściowych do spraw toczących się przed wejściem w życie zmian.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, związanego z pracą na odkrywce i definicją pracy górniczej. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów pracy górniczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca operatora załadowni węgla na odkrywce, polegająca na sterowaniu procesem załadunku i obsłudze przenośników, może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwłaszcza po nowelizacji wprowadzającej definicję odkrywki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca operatora załadowni węgla, będącej częścią odkrywkowego zakładu górniczego i ostatnim ogniwem układu transportowego, może być uznana za pracę górniczą, jeśli spełnia określone kryteria i jest wykonywana w ramach odkrywkowego zakładu górniczego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na nowelizacji ustawy emerytalnej definiującej odkrywkę jako odkrywkowy zakład górniczy, uznał, że załadownia mieści się w tym pojęciu. Praca operatora załadowni, polegająca na sterowaniu załadunkiem węgla do wagonów i obsłudze przenośników, jest traktowana jako praca przy transporcie urobku na odkrywce, spełniając tym samym przesłanki pracy górniczej.
Jaki jest zakres zastosowania nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzającej definicję odkrywki, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nowelizacja, w tym nowa definicja odkrywki, ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, co pozwala na jej uwzględnienie przy ocenie stanów faktycznych sprzed daty nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na przepis przejściowy (art. 9 ustawy nowelizującej) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że nowe definicje i przepisy mają zastosowanie do spraw toczących się w sądach, nawet jeśli dotyczą zdarzeń sprzed daty wejścia w życie nowelizacji. Celem jest ujednolicenie interpretacji i zapobieganie rozbieżnościom.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 50a § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury górniczej, w tym wymóg ukończenia określonego wieku i posiadania wymaganego okresu pracy górniczej.
ustawa emerytalna art. 50a § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa obniżony wiek emerytalny dla osób z wymaganym stażem pracy górniczej.
ustawa emerytalna art. 50c § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje, co stanowi pracę górniczą, w tym zatrudnienie na odkrywce przy urabianiu, ładowaniu i przewozie nadkładu i złoża.
ustawa emerytalna art. 50c § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wskazuje na stanowiska pracy zaliczane do pracy górniczej, określone w rozporządzeniu.
ustawa emerytalna art. 50ba § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pojęcie 'odkrywki' jako odkrywkowego zakładu górniczego.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz o zmianie niektórych ustaw art. 9
Przepis przejściowy, stanowiący o stosowaniu przepisów w nowym brzmieniu do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 50b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje uwzględnianie okresów pracy górniczej i równorzędnej przy ustalaniu prawa do emerytury, z wymogiem świadczenia pracy co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym możliwość zmiany zaskarżonej decyzji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość pominięcia przez sąd dowodu zgłoszonego w postępowaniu apelacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 9 § 2
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty
Określa stanowiska pracy zaliczane do pracy górniczej, w tym na odkrywce.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca operatora załadowni węgla, jako część odkrywkowego zakładu górniczego i ostatniego ogniwa układu transportowego, spełnia przesłanki pracy górniczej w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej, zwłaszcza po nowelizacji definiującej odkrywkę. • Nowelizacja ustawy emerytalnej z 2022 roku, wprowadzająca definicję odkrywki, ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie, co pozwala na szerszą interpretację pojęcia odkrywki i zaliczenie spornego okresu pracy.
Odrzucone argumenty
Praca operatora załadowni nie jest pracą górniczą, ponieważ załadownia nie znajduje się na odkrywce, a praca tam nie polega bezpośrednio na urabianiu, ładowaniu lub przewozie nadkładu i złoża. • Teren odkrywki nie obejmuje całego zakładu górniczego, a czynności wykonywane na załadowni nie służą bezpośrednio wydobywaniu kopalin ani zwałowaniu nadkładu.
Godne uwagi sformułowania
załadownia mieści się w pojęciu układu (...) , jest jego ostatnim ogniwem i funkcjonuje w ramach odkrywkowego zakładu górniczego • zmiana zatem ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala na uznanie pracy odwołującego jako operatora załadowni za pracę przy transporcie urobku na odkrywce i uznania tej pracy za pracę górniczą • nowelizacja w tym zakresie nie wprowadzała 'nowej jakości normatywnej', a ograniczyła się wyłącznie do uściślenia wątpliwości powstałych w trakcie procesu stosowania i interpretowania prawa w zakresie wykładni pojęcia odkrywki
Skład orzekający
Wiesława Stachowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytur górniczych, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy emerytalnej i definicji odkrywki, a także stosowanie przepisów przejściowych do spraw toczących się przed wejściem w życie zmian."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, związanego z pracą na odkrywce i definicją pracy górniczej. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów pracy górniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do emerytury górniczej i pokazuje, jak zmiany w prawie oraz interpretacja sądowa mogą wpłynąć na możliwość jej uzyskania. Pokazuje też, jak sądy analizują szczegółowe przepisy i definicje.
“Emerytura górnicza po latach walki: Sąd rozszerza definicję pracy górniczej!”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.