III U 239/15

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2015-07-01
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneWysokaokręgowy
ubezpieczenia społeczneskładkidziałalność gospodarczazasiłek chorobowykorekta deklaracjipodstawa wymiaruZUS

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która przebywała na zasiłku chorobowym, powinna zostać proporcjonalnie obniżona.

S.N. odwołała się od decyzji ZUS, która ustaliła wysoką podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za sierpień 2014 r., mimo że przez większość miesiąca przebywała na zasiłku chorobowym. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, interpretując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sposób pozwalający na proporcjonalne pomniejszenie podstawy wymiaru składek w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, nawet jeśli zadeklarowana kwota była wyższa od minimalnej.

Sprawa dotyczyła odwołania S.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P., który ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień 2014 r. na kwotę 9.365 zł. S.N. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i w sierpniu 2014 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, za co otrzymała zasiłek chorobowy. Po powrocie złożyła deklaracje korygujące, zmniejszając podstawę wymiaru składek do 1.510,48 zł. ZUS odmówił uwzględnienia korekty, argumentując, że brak podstaw do pomniejszenia zadeklarowanej kwoty. Sąd Okręgowy w Ostrołęce zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że podstawa wymiaru składek powinna wynosić 1.510,48 zł. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na interpretacji art. 18 ust. 8, 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą zasady proporcjonalnego pomniejszania najniższej podstawy wymiaru składek stosuje się odpowiednio również do wyższych zadeklarowanych podstaw, gdy ubezpieczony był niezdolny do pracy przez część miesiąca. Sąd podkreślił, że odmienna interpretacja naruszałaby zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Dodatkowo, sąd uznał termin wskazany w art. 41 ust. 7 ustawy za instrukcyjny, a jego przekroczenie nie rodzi negatywnych skutków dla płatników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która przebywała na zasiłku chorobowym przez część miesiąca, może proporcjonalnie obniżyć zadeklarowaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 18 ust. 9 i 10) w sposób pozwalający na proporcjonalne pomniejszenie podstawy wymiaru składek w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, niezależnie od tego, czy zadeklarowana podstawa była minimalna, czy wyższa. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania ubezpieczonych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję

Strona wygrywająca

S. N.

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

u.s.u.s. art. 18 § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Kwota najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, gdy ubezpieczenie trwa tylko przez część miesiąca.

u.s.u.s. art. 18 § 10

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 41 § 7

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Termin na sprawdzenie prawidłowości danych przekazanych do ZUS jest terminem instrukcyjnym.

u.s.u.s. art. 41 § 7a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość proporcjonalnego pomniejszenia podstawy wymiaru składek w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, nawet jeśli zadeklarowana podstawa była wyższa od minimalnej. Termin wskazany w art. 41 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest terminem instrukcyjnym.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych do zmniejszenia deklarowanej maksymalnej podstawy wymiaru składek w związku z przebywaniem na zasiłku chorobowym. Brak możliwości korekty zadeklarowanej podstawy wymiaru składek przez płatnika po upływie określonego terminu.

Godne uwagi sformułowania

Skoro prawo do proporcjonalnego pomniejszenia podstawy wymiaru składek ustawodawca przyznał osobom deklarującym minimalną podstawę wymiaru składek, to tym bardziej takiego prawa nie mógł pozbawiać ubezpieczonych, którzy zadeklarowali wyższą podstawę wymiaru składek od minimalnych. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych w zakresie obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. Termin wskazany w art. 41 ust. 7 jest terminem instrukcyjnym i jego przekroczenie nie rodzi dla płatników negatywnych skutków.

Skład orzekający

Teresa Suchcicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które przebywały na zasiłku chorobowym, oraz kwestia terminów korygowania deklaracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prowadzącej działalność gospodarczą i przebywającej na zasiłku chorobowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu naliczania składek na ubezpieczenie społeczne dla przedsiębiorców, a interpretacja sądu jest korzystna dla osób korzystających ze zwolnień lekarskich.

Przedsiębiorco, czy wiesz, że możesz obniżyć składki ZUS podczas choroby?

Dane finansowe

WPS: 1510,48 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III U 239/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Suchcicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. w O. sprawy z odwołania S. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne na skutek odwołania S. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 10.03.2015r. nr (...) orzeka: zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla S. N. jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą za sierpień 2014r. stanowi kwota 1510,48 zł. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10.03.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne S. N. , podlegającej ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota wynosi za sierpień 2014r. – 9.365zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S. N. , żądając jej zmiany poprzez przyznanie jej prawa do zmniejszenia deklarowanej maksymalnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc sierpień 2014r. w związku z przebywaniem na zasiłku chorobowym. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podnosząc, że w przypadku gdy podstawa wymiaru składek jest określana jako kwota deklarowana, brak jest podstaw do późniejszej jej korekty przez płatnika składek poprzez pomniejszenie jej wysokości, jeśli zadeklarowana wysokość mieściła się w granicach określonych obwiązującymi przepisami. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. N. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. W dniu 4.09.2014r. ubezpieczona opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za miesiąc sierpień 2014r. od zadeklarowanej podstawy w wysokości 9.365zł. W okresie od 6.08.2014r. do 31.08.2014r. S. N. przebywała na zwolnieniu lekarskim i za ten okres otrzymała zasiłek chorobowy. W dniu 23.10.2014r. ubezpieczona złożyła deklaracje korygujące dokumentów rozliczeniowych, w których zmniejszyła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne do wysokości 1.510,48zł., uwzględniając okres przebywania na zasiłku chorobowym. Organ rentowy w dniu 16.02.2015r. wszczął w związku z powyższym postępowanie wyjaśniające, a następnie decyzją z dnia 10.03.2015r. uznając, że brak jest podstaw prawnych do zmniejszenia deklarowanej maksymalnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień 2014r. w związku z przebywaniem przez ubezpieczoną na zasiłku chorobowym w okresie od 6.08.2014r. do 31.08.2014r., stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne S. N. podlegającej ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wynosi za sierpień 2014r. - 9.365 zł (okoliczności niesporne, dokumenty w aktach ZUS (...) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy były pomiędzy stronami bezsporne. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się natomiast do wykładni przepisów prawa materialnego. Stosownie do treści art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 , stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Art. 18 ust. 9 cyt. ustawy stanowi, że za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Stosownie do ust. 10 zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust. 9, stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku. Art. 18 ust. 8 zawiera więc generalną zasadę, od której wyjątki ustawodawca wskazał w ust. 9 cyt. przepisu. W przekonaniu Sądu Okręgowego prawidłowa interpretacja ust. 9 i 10 art. 18 ustawy systemowej wskazuje, że nie chodzi o zawężanie możliwości proporcjonalnego pomniejszania jedynie najniższej podstawy wymiaru składek, ale podkreślenie, że nawet najniższa podstawa wymiaru podlega proporcjonalnemu pomniejszeniu. Skoro prawo do proporcjonalnego pomniejszenia podstawy wymiaru składek ustawodawca przyznał osobom deklarującym minimalną podstawę wymiaru składek, to tym bardziej takiego prawa nie mógł pozbawiać ubezpieczonych, którzy zadeklarowali wyższą podstawę wymiaru składek od minimalnych. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych w zakresie obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. Taki pogląd wyraził m.in. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 01.10.2014r., wydanym w sprawie III AUa 363/2014., LEX nr 152767, jak też Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19.02.2014r., w sprawie III AUa 705/13, LEX nr 1451677 i Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 29.08.2013r. w sprawie III AUa 2257/12, LEX nr 1372271 i wyroku z dnia 17.05.2011r. II AUa 2177/10. Odnosząc się natomiast do terminu wskazanego w art. 41 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , w ciągu którego płatnicy mają dokonać korekty wysokości zadeklarowanych składek, w ocenie Sądu Okręgowego termin określony w art. 41 ust. 7 jest terminem instrukcyjnym i jego przekroczenie nie rodzi dla płatników negatywnych skutków. Stosownie do art. 41 ust. 7a płatnik składek jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący o którym mowa w ust. 6 w terminie 7 dni od stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie. Zgodnie z art. 41 ust. 7 płatnik jest obowiązany dokonać sprawdzenia prawidłowości danych przekazanych do zakładu w imiennym raporcie miesięcznym, dotyczącym danego roku kalendarzowego, nie później niż do 30 kwietnia następnego roku. Przyjęcie tezy o prekluzyjności wskazywanego terminu prowadziłoby do szeregu rozwiązań sprzecznych z przepisami ustawy systemowej. Stanowisko takie zaprezentował m.in. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 01.10.2014r., wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa 363/2014., LEX nr 152767 i Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. III AUa 585/09, a Sąd Okręgowy orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela wywody prawne zaprezentowane w uzasadnieniu powyższych orzeczeń, wskazujące na brak podstaw do przyjęcia prekluzyjności terminu z art. 47 ust. 7 ustawy systemowej. Reasumując powyższe uznać należy, że S. N. była uprawniona do korekty dokumentów rozliczeniowych, w których zmniejszyła podstawę wymiaru składek za sierpień 2014r. do wysokości 1.510,48zł (kwota niekwestionowana przez ZUS) uwzględniając okres wypłaconego zasiłku chorobowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na mocy art.477 14 §2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego stwierdzając, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne S. N. jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą za sierpień 2014r. stanowiła kwota 1.510,48zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI