Orzeczenie · 2018-01-18

III AUA 876/16

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2018-01-18
SAOSubezpieczenia społecznezaległości składkoweŚredniaapelacyjny
ZUSskładkiegzekucjaustawa abolicyjnazawieszenie postępowaniazaległościzwrot wpłatyprawo ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwoty 41 142,10 zł, która została pobrana od wnioskodawcy S. B. w ramach postępowania egzekucyjnego w celu pokrycia zaległości składkowych. Wnioskodawca twierdził, że egzekucja była bezpodstawna, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone od 4 lutego 2013 r. na mocy postanowienia z 19 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że kwota została prawidłowo zaliczona na najwcześniejsze zaległości składkowe, a postępowanie egzekucyjne było zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zajęciu rachunku bankowego, a wniosek o umorzenie składek (na podstawie ustawy abolicyjnej) wpłynął do ZUS 5 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych koncentruje się na prawie materialnym, a nie proceduralnych uchybieniach organu rentowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że skuteczne działania egzekucyjne podjęte przed datą złożenia wniosku o umorzenie składek (5 lutego 2013 r.) zachowują moc, a błędne wskazanie daty zawieszenia w postanowieniu ZUS zostało sprostowane. W związku z tym, kwota została prawidłowo zaliczona na poczet zaległości, a wniosek o zwrot nie mógł zostać uwzględniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustawy abolicyjnej, zawieszenia postępowania egzekucyjnego w ZUS oraz zakresu kontroli sądowej decyzji ZUS pod kątem uchybień proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą abolicyjną i kolejnością zaliczania wpłat w postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zajęcie rachunku bankowego i pobranie środków przez ZUS w celu pokrycia zaległości składkowych było prawidłowe, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało następnie zawieszone na mocy ustawy abolicyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie było prawidłowe, ponieważ nastąpiło przed datą złożenia wniosku o umorzenie składek i przed faktycznym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skuteczne działania egzekucyjne podjęte przed datą złożenia wniosku o umorzenie składek (5 lutego 2013 r.) zachowują moc prawną. Błędne wskazanie daty zawieszenia w postanowieniu ZUS zostało sprostowane, a samo zawieszenie nastąpiło od dnia złożenia wniosku.

Czy sąd w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS jest związany postanowieniem o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które zawiera błąd co do daty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany prawem materialnym, a uchybienia proceduralne organu rentowego, w tym błędy w postanowieniach proceduralnych, nie wpływają na merytoryczną zasadność decyzji, jeśli nie dyskwalifikują jej jako aktu administracyjnego.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych koncentruje się na zgodności decyzji z prawem materialnym. Błędy proceduralne organu rentowego, takie jak błędna data w postanowieniu o zawieszeniu egzekucji, nie są podstawą do zmiany decyzji merytorycznej, zwłaszcza gdy zostały sprostowane lub nie wpływają na materialnoprawną ocenę.

Czy wniosek o umorzenie należności składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej może skutkować zwrotem środków już pobranych w drodze egzekucji przed datą złożenia wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli środki zostały pobrane przed datą złożenia wniosku i pokryły najstarsze zaległości składkowe wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

Uzasadnienie

Ustawa abolicyjna przewiduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego od dnia złożenia wniosku. Działania podjęte przed tą datą są skuteczne i nie podlegają niweczeniu. Pobranie środków pokryło istniejące zaległości, co uniemożliwiło skorzystanie z dobrodziejstwa ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność art. 1 § 14

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy prawa od dnia złożenia wniosku o umorzenie, a nie na mocy decyzji organu rentowego. Działania podjęte przed tą datą są skuteczne.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 24 § 6a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § 6c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.p.e.a. art. 115

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do poboru których jest zobowiązany ZUS

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Egzekucja była prawidłowa, ponieważ nastąpiła przed datą złożenia wniosku o umorzenie składek. • Środki z egzekucji zostały prawidłowo zaliczone na najstarsze zaległości składkowe. • Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z mocy prawa od dnia złożenia wniosku o umorzenie. • Uchybienia proceduralne organu rentowego nie wpływają na merytoryczną zasadność decyzji.

Odrzucone argumenty

Egzekucja była bezpodstawna, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone od 4 lutego 2013 r. • Organ rentowy był związany postanowieniem o zawieszeniu egzekucji z błędną datą. • Wniosek o umorzenie składek powinien być zaliczony na poczet późniejszych zaległości.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wszczynane odwołaniem wniesionym przez ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ma charakter odwoławczy, sprawdzający, czyli weryfikujący ustalenia dokonane przez organ rentowy. • Naruszenie przez organ rentowy przepisów proceduralnych [...] nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, gdyż wada decyzji administracyjnej stwierdzana z perspektywy zachowania norm proceduralnych nie może prowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji, zgodnie z materialnoprawnym żądaniem zawartym w odwołaniu. • W realiach rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego o umorzenie należności [...] wpłynął do organu rentowego w dniu 5 lutego 2013 r. [...], a zatem przed tą datą postępowanie egzekucyjne nie mogło zostać zawieszone na mocy art. 1 ust. 14 tej ustawy. • Podjęte przed tym dniem działania egzekucyjne są skuteczne i zachowują swoją moc.

Skład orzekający

Agata Pyjas-Luty

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Łuka-Kliszcz

sędzia

Barbara Kosub

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustawy abolicyjnej, zawieszenia postępowania egzekucyjnego w ZUS oraz zakresu kontroli sądowej decyzji ZUS pod kątem uchybień proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą abolicyjną i kolejnością zaliczania wpłat w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z egzekucją składek ZUS i stosowaniem przepisów o umorzeniu zaległości. Jest interesująca dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

ZUS zajął konto, a potem zawiesił postępowanie? Kiedy można domagać się zwrotu pieniędzy?

Dane finansowe

WPS: 41 142,1 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst