III AUa 873/12

Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.Gdańsk2012-11-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaokres składkowysłużba wojskowaszkoła oficerskaZUSprzeliczenie emeryturyprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, uznając, że okres nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej nie stanowi okresu składkowego, gdyż ubezpieczony był jedynie kandydatem na ucznia, a nie odbywał czynnej służby wojskowej.

Ubezpieczony H. Z. domagał się doliczenia okresu nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej do stażu pracy w celu przeliczenia emerytury. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając, że okres ten nie spełnia kryteriów okresu składkowego zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach. Ubezpieczony był jedynie kandydatem na ucznia, a nie odbywał czynnej służby wojskowej, która jest warunkiem zaliczenia takiego okresu.

Ubezpieczony H. Z. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła mu prawa do doliczenia okresu nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. (od 20.06.1963 r. do 31.10.1963 r.) do stażu pracy w celu przeliczenia emerytury. Ubezpieczony twierdził, że w tym okresie pełnił służbę wojskową w formie kandydata do zawodu oficera. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołanie, wskazując, że zgodnie z przepisami, okres składkowy obejmuje czynną służbę wojskową lub jej równorzędne formy. Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w innym okresie i nie wykazał, by w spornym czasie pełnił służbę wojskową w wymaganej formie. Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Analiza akt wykazała, że ubezpieczony był jedynie kandydatem na ucznia Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej, a nie odbywał czynnej służby wojskowej. Został zwolniony z ewidencji szkoły przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej. Sąd podkreślił, że okres nauki w szkole oficerskiej podlega zaliczeniu do zasadniczej służby wojskowej tylko w przypadku jej ukończenia i zwolnienia z niej, czego w tym przypadku nie było. W związku z tym, sporny okres nie mógł zostać uwzględniony jako okres składkowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres ten nie może zostać zaliczony jako okres składkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres nauki w szkole oficerskiej, w którym ubezpieczony był jedynie kandydatem na ucznia i nie odbywał czynnej służby wojskowej, nie spełnia definicji okresu składkowego określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Zaliczenie takiego okresu jako składkowego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, np. gdy jest to równoznaczne z odbywaniem czynnej służby wojskowej lub gdy następuje zwolnienie z oficerskiej szkoły zawodowej i czas ten podlega zaliczeniu do zasadniczej służby wojskowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
H. Z.osoba_fizycznaubezpieczony/apelujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjapozwany organ rentowy

Przepisy (12)

Główne

u.e.r. FUS art. 6 § ust. 1 pkt. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresami składkowymi są m.in. okresy czynnej służby wojskowej lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby, kiedy osoba nie mogła uzyskać zwykłego okresu składkowego z tytułu zatrudnienia.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 6 § ust. 1 pkt. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja okresu składkowego w kontekście służby wojskowej.

u.p.o.w. art. 43 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o powszechnym obowiązku wojskowym

Określa formy obowiązku służby wojskowej, w tym zasadniczą służbę wojskową, wojskowe szkolenie studentów, służbę w rezerwie, mobilizację lub czas wojny.

u.p.o.w. art. 43 § ust. 2

Ustawa o powszechnym obowiązku wojskowym

Definiuje, kto był żołnierzem w czynnej służbie wojskowej.

u.s.w.s.p. art. 3 § pkt. 2 ppkt c)

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Określa, że w czynnej służbie wojskowej byli m.in. uczniowie oficerskich szkół zawodowych na mocy dobrowolnego zobowiązania.

u.s.w.s.p. art. 99

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Definicja ucznia oficerskiej szkoły zawodowej.

u.s.w.s.p. art. 100

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Kryteria przyjęcia do oficerskiej szkoły zawodowej.

u.s.w.s.p. art. 101

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Rola wojskowej komisji lekarskiej dla kandydatów.

u.s.w.s.p. art. 102

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Moment zaliczenia kandydata do stanu osobowego uczniów.

u.s.w.s.p. art. 110 § ust. 1

Ustawa o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych

Zaliczenie czasu służby w szkole oficerskiej do zasadniczej służby wojskowej w przypadku zwolnienia.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez Sąd Okręgowy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej, w którym ubezpieczony był jedynie kandydatem na ucznia, nie stanowi czynnej służby wojskowej ani jej równorzędnej formy. Brak jest dowodów potwierdzających faktyczne odbywanie służby wojskowej w spornej formie w okresie od 20.06.1963 r. do 31.10.1963 r. Ubezpieczony nie wykazał, aby został zwolniony z oficerskiej szkoły zawodowej w sposób uzasadniający zaliczenie tego okresu do zasadniczej służby wojskowej.

Odrzucone argumenty

Okres nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej powinien zostać zaliczony jako okres składkowy na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Pozwany organ rentowy nie dołożył należytej staranności przy rozpatrywaniu wniosku. Należy rozpatrzyć wniosek ubezpieczonego „po ludzku”.

Godne uwagi sformułowania

„po ludzku” rozpatrzyć jego odwołanie nie chodzi tutaj o każdą uprzednią formę wypełniania powszechnego obowiązku służby wojskowej lub obowiązku obrony, lecz o ściśle określoną - czyli czynną służbę wojskową lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Ubezpieczony – nadal jako kandydat na ucznia - z nieznanych przyczyn został jednak zdjęty z ewidencji Szkoły i skierowany do Wojskowej Komendy Rekrutacyjnej, po czym został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej.

Skład orzekający

Magdalena Budzyńska - Górecka

przewodniczący

Małgorzata Gerszewska

sędzia

Maciej Piankowski

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących okresów składkowych w kontekście służby wojskowej i nauki w szkołach oficerskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 60. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących okresów składkowych w kontekście służby wojskowej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych. Jednakże, ze względu na specyficzny stan faktyczny i historyczny kontekst, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Czy nauka w szkole oficerskiej to służba wojskowa? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie dla emerytury.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 873/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie: Przewodniczący: SSA Magdalena Budzyńska - Górecka Sędziowie: SSA Małgorzata Gerszewska SSA Maciej Piankowski (spr.) Protokolant: Agnieszka Skwirowska- Schoeneck po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. w Gdańsku sprawy H. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość emerytury na skutek apelacji H. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI U 261/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 873/12 UZASADNIENIE Ubezpieczony H. Z. odwołał się od decyzji pozwanego organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 14.12.2011 r., którą odmówiono mu prawa do doliczenia stażu pracy okresu nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. , gdyż okres ten nie został wymieniony w art. 6 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ponadto okresy składkowe mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami, a ubezpieczony nie przedstawił zaświadczenia potwierdzającego dodatkową służbę wojskową. Ubezpieczony kwestionując powyższą decyzję zarzucił, że pozwany nie dołożył należytej staranności i wnikliwości przy rozpatrzeniu jego wniosku. Zdaniem ubezpieczonego pozwany winien mieć na względzie jego indywidualny interes i zastosować domniemanie istnienia dobrej wiary. Ubezpieczony wnosił, aby „po ludzku” rozpatrzeć jego odwołanie. Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podał, że odmówiono zaliczenia do okresu ubezpieczenia okresu nauki w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. od dnia 20.06.1963 r. do dnia 31.10.1963 r., gdyż ubezpieczony pełnił zasadniczą służbę wojskową od dnia 29.04.1965 r. do dnia 21.04.1967 r. i ten okres został uwzględniony przy ustalaniu uprawnień do emerytury. W piśmie Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. z dnia 28.11.2011 r. podano informację, że brak jest informacji o odbywaniu przez ubezpieczonego służby woskowej w wyżej wymienionej szkole. Wyrokiem z dnia 12.04.2012 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach. Ubezpieczony H. Z. ( ur. (...) ) od dnia 18.05.2008 r. jest uprawniony do emerytury, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 135,94%, wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie 1.828,14 zł. W dniu 22.11.2011 r. ubezpieczony złożył wniosek o ponowne przeliczenie emerytury poprzez doliczenie okresu od dnia 20 czerwca do dnia 31 października 1963 r. - okresu służby wojskowej pełnionej w formie kandydata do zawodu oficera Wojska Polskiego w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej J. . Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z art. 6 ust. l pkt. 4 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227) okresami składkowymi są między innymi okresy czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Okres składkowy ujęty w powyższym przepisie, który wyznacza granice przedmiotu sprawy, to czas, którym osoba nie mogła uzyskać zwykłego okresu składkowego z tytułu pracowniczego zatrudnienia lub innego ubezpieczenia, gdyż musiała odbywać czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim albo zastępcze formy tej służby. Przy czym nie chodzi tutaj o każdą uprzednią formę wypełniania powszechnego obowiązku służby wojskowej lub obowiązku obrony, lecz o ściśle określoną - czyli czynną służbę wojskową lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Ubezpieczony, jak wynika z akt emerytalnych, zasadniczą służbę wojskową odbywał w okresie od dnia 29.04.1965 r. do dnia 21.04.1967 r. i okres ten w całości został uwzględniony przy ustalaniu jego uprawnień emerytalnych. Odnośnie okresu, którego zaliczenia domagał się ubezpieczony w przedmiotowym postępowaniu, Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ze znajdującego się w jego aktach emerytalnych zaświadczenia (k. 49 akt emerytalnych) wynika, że złożył egzamin wstępny do Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej i zaliczony został w poczet uczniów tej szkoły. W ocenie Sądu Okręgowego, żądanie ubezpieczonego uwzględnienia okresu od dnia 20 czerwca do 31 października 1963 r., tj. okresu służby wojskowej pełnionej w formie kandydata do zawodu oficera Wojska Polskiego w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej J. nie ma oparcia w przepisach, bowiem ubezpieczony w tym okresie nie odbywał służby wojskowej. Zgodnie z treścią art. 43 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 30.01.1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. z 1963 r., nr 20, poz. 108) obowiązek służby wojskowej ( art. 7 pkt 3) polegał na odbywaniu: zasadniczej służby wojskowej, wojskowego szkolenia studentów, służby wojskowej w rezerwie, służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie wojny. Wg ust. 2 , obywatele odbywający zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe studentów w jednostkach wojskowych, ćwiczenia wojskowe rezerwy, służbę wojskową w razie mobilizacji lub w czasie wojny - byli żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Ubezpieczony nie wykazał, by w spornym okresie odbywał służbę wojskową w jednej z form wskazanej w treści powyższego przepisu, a ze znajdującego się w aktach emerytalnych zaświadczenia wynika, że został on przyjęty w poczet uczniów Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej w J. . Mając powyższe okoliczności na względzie, wobec braku podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł ubezpieczony H. Z. , który zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego twierdził, że od 20.06.1963 r. do dnia 31.10.1963 r. pełnił służbę wojskową w formie kandydata do zawodu oficera Wojska Polskiego w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. . Jedynym posiadanym przez ubezpieczonego dowodem potwierdzającym powyższą okoliczność jest dokument z archiwum, z którego wynika, że został on zwolniony ze służby z dniem 31.10.1963 r. Zdaniem ubezpieczonego powyższy okres powinien zostać zaliczony jako składkowy na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Okres składkowy – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS - który wyznacza granice przedmiotu sprawy, to czas w którym osoba nie mogła uzyskać zwykłego okresu składkowego z tytułu pracowniczego zatrudnienia lub innego ubezpieczenia, gdyż odbywała czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim albo zastępcze formy tej służby. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ppkt c) ustawy z dnia 06.06.1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. nr 36, poz. 164 ze zm.; w brzmieniu obowiązującym w 1963 r., dalej powoływana jako ustawa) w czynnej służbie wojskowej byli szeregowcy i podoficerowie, którzy pełnili służbę wojskową określoną w niniejszej ustawie na mocy dobrowolnego zobowiązania się do tej służby, w tym uczniowie oficerskich szkół zawodowych oraz słuchacze akademii wojskowych. Według art. 99 ustawy uczniem oficerskiej szkoły zawodowej był żołnierz , który wniósł prośbę o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze ucznia tej szkoły oraz o powołanie po jej ukończeniu do wojskowej służby zawodowej w charakterze oficera zawodowego i został przyjęty do tej szkoły oraz zaliczony do stanu osobowego jej uczniów. Do oficerskiej szkoły zawodowej mógł być przyjęty m.in. poborowy i przedpoborowy, jak również szeregowcy rezerwy (art. 100 ustawy). Kandydaci do oficerskich szkół zawodowych byli kierowani do właściwej wojskowej komisji lekarskiej w celu ostatecznego ustalenia ich zdolności do służby w charakterze ucznia oficerskiej szkoły zawodowej (art. 101 ustawy). Kandydaci, którzy zostali przyjęci do oficerskiej szkoły zawodowej, byli zaliczani do stanu osobowego uczniów tej szkoły w dniu zgłoszenia się do służby (art. 102 ustawy). Ubezpieczony w postępowaniu administracyjnym przedłożył zaświadczenie Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej w J. stwierdzające, że złożył egzamin wstępny do tej Szkoły i zaliczony został w poczet uczniów. Zaświadczenie to nie zawiera daty jego wydania, jak również brak jest wskazania oznaczenia rozkazu dziennego zgodnie z którym ubezpieczony miał zostać przyjęty w poczet uczniów tej szkoły (zaświadczenie w aktach pozwanego). Natomiast w piśmie Archiwum Sił Powietrznych w N. z dnia 17.11.2011 r. podano, że w dokumentacji ewidencyjnej Wyższej Szkoły (...) w J. w 1963 r. brak jest zapisu potwierdzającego okres nauki ubezpieczonego. Ponadto w rozkazie dziennym Komendanta Wyższej Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej z dnia 29.10.1963 r. brak jest zapisu daty przyjęcia do szkoły. Zgodnie z rozkazem Komendanta Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej nr pf 69 z dnia 23.10.1963 r. w sprawie przydzielenia kandydatów roku szkolnego 1963/1964 do poszczególnych pododdziałów I-go Batalionu Podchorążych ubezpieczony został przydzielony do 10-tej kompani podchorążych i 102-go plutonu. Rozkazem Dziennym Komendanta Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej nr 252 z dnia 29.10.1963 r. w pkt 5 „Zmiany ewidencyjne”, b) „ubycie ewidencyjne” pod poz. 5 polecono, aby z dniem 31.10.1963 r. zdjąć kandydata H. Z. z I bat. pchor. z ewidencji oraz wszelkiego rodzaju zaopatrzenia w O.S.R i skierować do W.K.R. (wypisy z rozkazów w aktach pozwanego). W piśmie z dnia 28.11.2011 r. Wojskowa Komenda Uzupełnień w B. podała, że w dokumentacji brak jest informacji o odbywaniu przez ubezpieczonego służby wojskowej w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. w 1963 r. Natomiast z ewidencji wynika, że ubezpieczony pełnił zasadniczą służbę wojskową od dnia 28.04.1965 r. do dnia 21.04.1967 r. (pismo w aktach pozwanego). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje zatem, że ubezpieczony przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej ubiegał się o przyjęcie do Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej w J. . Po złożeniu egzaminu wstępnego ubezpieczony stał się kandydatem na ucznia w roku szkolnym 1963/1964 i został przydzielony do batalionu podchorążych. Ubezpieczony – nadal jako kandydat na ucznia - z nieznanych przyczyn został jednak zdjęty z ewidencji Szkoły i skierowany do Wojskowej Komendy Rekrutacyjnej, po czym został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Istotne jest również i to, że zasadniczą służbę wojskową ubezpieczony odbył w pełnym ustawowo określonym wymiarze. Tymczasem, zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy w razie zwolnienia z oficerskiej szkoły zawodowej (art. 108) czas służby w szkole podlegał zaliczeniu do czasu trwania zasadniczej służby wojskowej. Powyższe okoliczności wskazują, że ubezpieczony w Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. był kandydatem na ucznia, a co za tym idzie w przedmiotowym okresie nie odbywał czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim, a tym samym okres ten – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – nie może zostać uwzględniony jako okres składkowy. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI