III AUa 869/12

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda Sędziowie: SSA Janina Czyż (spr.) SSA Alicja Podczaska Protokolant st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na rozprawie sprawyz wniosku M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o wysokość emerytury na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 1766/11 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 869/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. decyzją z dnia 15 marca 2011 roku odmówił wnioskodawcy M. K. przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia i ustalenia jej wysokości z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej na dzień 1.06.2006 r. oraz uwzględnienia w podstawie wymiaru świadczenia wartości deputatu gazowego. Zdaniem organu rentowego wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów uzasadniających ponowne ustalenie wysokości emerytury. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem pobranego deputatu gazowego do dnia 31.12.2001 r. oraz dokonania zmiany kwoty bazowej przez ustalenie jej w wysokości obowiązującej w dniu 17 czerwca 2006 r. Według wnioskodawcy deputat nie był doliczony do podstawy wymiaru świadczenia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i podniósł, że decyzją z dnia 28 lipca 2006 r. do ustalenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej organ rentowy przyjął kwotę bazową obowiązującą 1.06.2006 r. tj. w dniu nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 1 i art. 53 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Nieuzasadnione jest również żądanie wnioskodawcy uwzględnienia deputatu gazowego, ponieważ w decyzji z dnia 25.11.2009 r. ten składnik wynagrodzenia został ujęty. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt IV U 463/11 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd ustalił, że organ rentowy zastosował prawidłową kwotę do obliczenia wysokości emerytury już w decyzji z dnia 28 lipca 2006 r. natomiast obliczenie wartości deputatu gazowego do wysokości świadczenia wnioskodawcy było przedmiotem rozpoznania odwołania wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy w Krośnie sygn. akt IV U 35/10, a organ rentowy dokonał wliczenia jego wartości do świadczenia wnioskodawcy na podstawie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. za lata 1965 – 1969 oraz w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 8 czerwca 2006 r. za lata 1969 – 1974. Na skutek apelacji od powyższego wyroku w której wskazał, że nie wliczono mu deputatu gazowego do wynagrodzenia lat 1969 – 1971, bowiem dokumentacja płacowa z tego okresu zaginęła oraz żądał przyjęcia równowartości deputatu gazowego do wynagrodzenia z 1969 r. w kwocie 2.412 zł rocznie Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 października 2011 r. III AUa 533/11 uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej żądania wnioskodawcy uwzględnienia w podstawie wymiaru świadczenia wartości deputatu gazowego za okres od dnia 1 marca 1969 r. do dnia 31 grudnia 1971 r. i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie i dalej idącą apelację oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że w poprzednim postępowaniu sądowym dotyczącym przeliczenia świadczenia wnioskodawcy prowadzonym w Sądzie Okręgowym w Krośnie pod sygn. akt IV U 1136/00 żądanie uwzględnienia deputatu gazowego nie było przedmiotem sprawy, a Sąd nie zajmował się badaniem tej kwestii, Sąd wskazał, że wnioskodawca pobierał deputat gazowy zarówno w okresie poprzedzającym sporne lata, jak i w latach późniejszych, zatem należało zbadać czy taki składnik wynagrodzenia został wypłacony wnioskodawcy także w latach 1969 – 1971 oraz w jakiej wysokości. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury wnioskodawcy M. K. z uwzględnieniem uzyskiwanych przez niego wynagrodzeń za pracę z lat 1965 – 1974 łącznie z otrzymywanym przez niego ekwiwalentem opałowym wypłacanym przez Zakład (...) Sp. z o.o. w K. w okresie od 1.03.1969 r. do 31.12.1971 r. w kwotach: 2000 zł za okres od 1.03.1969 r. do 31.12.1969 r., 2400 zł za okres od 1.01.1970 r. do 31.12.1970 r. oraz 2400 zł za okres od 1.01.1071 r. do 31.12.1971 r., zaś w pkt II oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Sąd ustalił na podstawie informacji zakładu pracy wnioskodawcy z lat 1965 – 1969 – (...) sp. z o.o. w J. , że od wypłaconych kwot deputatu opałowego odprowadzane były składki na ZUS. Także Zakład (...) Sp. z o.o. w K. wskazał, że od wszystkich składników wynagrodzenia w tym od ekwiwalentu za deputat gazowy odprowadzono składki ZUS. Tym samym wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę deputatu opałowego (gazowego) z lat, z których obliczono wnioskodawcy emeryturę, należało wliczyć do podstawy wymiaru tego świadczenia. Z uwagi na zaginięcie kart płacowych wnioskodawcy z jego zatrudnienia w Zakładzie (...) sp. z o.o. w K. z lat 1969 – 1971 niemożliwym było bezpośrednie ustalenie uzyskiwanego przez niego ekwiwalentu deputatu gazowego. Natomiast Sąd na podstawie porównania wartości deputatu otrzymanego w 1969 r. za dwa miesiące w kwocie 409 zł oraz kartoteki płacowej za I 1972 r. w kwocie 200 zł w Zakładzie (...) sp. z o.o. w K. uznał, że wnioskodawca uzyskiwał deputat gazowy od marca 1969 r. w kwocie 200 zł miesięcznie co trwało aż do stycznia 1972 r. Zatem w ocenie Sądu wysokość ekwiwalentu za deputat gazowy wnioskodawcy wynosiła za okres od dnia 1 marca 1969 r. do dnia 31 grudnia 1969 r. – 2000 zł do dnia 31.12.1970 r. oraz od dnia 1 stycznia 1971 r. do dnia 31 grudnia 1971 r. w kwotach po 2400 zł. Z tego też względu stosownie do art. 477 14 § 1 kpc orzekł jak w pkt I wyroku. Dalej idącą apelację oddalił stosownie do art. 477 14 § 2 kpc , gdyż uznał, że brak podstaw do przyjęcia, że w Zakładzie (...) sp. z o.o. w K. wnioskodawca otrzymywał deputat w kwocie 201 zł miesięcznie począwszy od marca 1969 r. tj. w wysokości ustalonej u jego pracodawcy począwszy od lutego 1972 r. Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 5 czerwca 2012 roku zaskarżył pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 233 kpc i uznając wyrok za sprzeczny z obowiązującym prawem w części dotyczącej uwzględnienia do wynagrodzenia wnioskodawcy za okres od 1.03.1969 r. do 31.12.1969 r. ekwiwalentu opałowego w kwocie 2000 zł i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy w w/w części ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu apelacji pozwany organ rentowy zarzucił, że brak jest podstaw do ustalenia wysokości ekwiwalentu opałowego przysługującego wnioskodawcy za okres od 1.03.1969 r. do 31.12.1969 r. w kwocie 2000 zł w oparciu o zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 28.08.2008 r. wystawionym przez (...) Sp. z o.o. w J. z którego wynika, że w latach 1965 – 1968 wnioskodawca otrzymał deputat w kwocie 2395 zł rocznie, przy czym w okresie od 1.01.1969 r. do 1.03.1969 r. otrzymał deputat w kwocie 409 zł. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że zbliżoną kwotę wnioskodawca otrzymywał również w Zakładzie (...) Sp. z o.o. począwszy od dnia 1.03.1969 r., zwłaszcza przy braku dokumentacji płacowej. Powyższe uzasadnia wnioski apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego organu rentowego jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Wbrew zarzutom apelacji zaskarżony wyrok jest trafny i odpowiada przepisom prawa. Przedmiotem sporu było ustalenie wysokości deputatu gazowego wnioskodawcy za okres od 1 marca 1969 r. do 31.12.1971 r. Z okresu tego wnioskodawca nie posiadał dokumentacji płacowej która potwierdzałaby pobieranie tego deputatu. Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe na tę okoliczność, które wykazało, że w spornym okresie wnioskodawca pobierał deputat gazowy od którego zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne. Sąd ustalił że istnieje dokumentacja płacowa (zaświadczenie (...) w J. z dnia 28 sierpnia 2008 r., które potwierdza pobieranie deputatu gazowego przez wnioskodawcę za styczeń i luty 1969 r. w kwocie 409 zł, a więc 204.50 zł miesięcznie. Natomiast na podstawie dokumentacji z Zakładu (...) sp. z o.o. w K. ustalił, że od stycznia 2002 r. pobierał deputat w wysokości 200 zł, a nadto, że od stycznia 1973 r. deputat ten wynosił 201 zł. Z tych ustaleń Sąd I instancji wyciągnął prawidłowe wnioski ustalając wartość deputatu gazowego w spornym okresie na kwotę 200 zł. Znajdują one również potwierdzenie w zeznaniach wnioskodawcy, według których w takiej samej wysokości również otrzymywał deputat od 1.03.1969 r do 31.12.1971 r., a wartość deputatu dopiero wzrosła od 1974 r., co było związane z podwyżką cen gazu. Ustalenia Sądu I instancji są w ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowe. Znajdują one potwierdzenie w art. 231 kpc , który dopuszcza możliwość konstruowania domniemań faktycznych. Oznacza to, że orzeczenie Sądu może być oparte na domniemaniu faktycznym tylko wówczas, gdy domniemanie to stanowi wniosek logicznie wynikający z prawidłowo ustalonych faktów stanowiących jego przesłanki. Kwestionowanie zatem w apelacji części tego okresu od 1 marca 1969 r. do 31.12.1969 r. za który wyliczona została wartość deputatu gazowego na kwotę 2000 zł jest nieuzasadnione. Nie sposób bowiem przyjąć, aby wnioskodawcy nie uwzględnić równowartości deputatu za ten okres do podstawy wymiaru składek w sytuacji, kiedy niesporne jest, że został on wnioskodawcy wypłacany i zostały odprowadzane składki od niego składki na ubezpieczenie społeczne. Pracownik może powoływać wszelkie dowody na wykazanie zasadności swego roszczenia dotyczące też wysokości wynagrodzenia w tym mające mniejszą moc dowodową niż dokumenty dotyczące wysokości wynagrodzenia z których z wykorzystaniem domniemań faktycznych można również ustalić wysokość wynagrodzenia i dowody te prawidłowo zostały ocenione przez Sąd I instancji co do ustalenia wysokości deputatu. Zarzuty pozwanego organu rentowego co do sposobu wyliczenia ekwiwalentu za deputat gazowy w okresie od 1.03.1969 r. do 31.12.1969 r. nie znajdują uzasadnienia, a wskazany przez organ rentowy na ich poparcie wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r. III AUa 482/07 nie ma zastosowania w okolicznościach rozpoznanej sprawy, gdyż wydany został w innym stanie faktycznym. Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawcy za sporny okres przysługuje ekwiwalent za deputat gazowy w wysokości 2000 zł tj. po 200 zł miesięcznie, który stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) winien być uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury. Z wyżej przytoczonych względów brak jest podstaw do uwzględnienia apelacji pozwanego organu rentowego, która podlega oddaleniu stosownie do art. 385 kpc . (...) 1. (...) 2. (...)