III AUa 866/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Lublinie dotyczyła odpowiedzialności spadkobierców, A. P. i S. W. (1), za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników zmarłego brata, M. W. Organ rentowy, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, decyzjami z dnia 10 lutego 2016 roku stwierdził, że A. P. i S. W. (1) solidarnie odpowiadają za zaległości z tytułu składek i odsetek na ubezpieczenie społeczne rolników po zmarłym bracie, na łączną kwotę 14 215,18 zł. Spadkobiercy wnieśli odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie, podnosząc zarzuty dotyczące błędnego ustalenia wysokości zaległości, pominięcia przedawnienia oraz niewłaściwego ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniu. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw, wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 roku oddalił odwołania. Sąd ustalił, że zmarły M. W. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i zalegał z opłatami, a po jego śmierci A. P. i S. W. (1) nabyli spadek. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Ordynacji podatkowej (art. 97, 98) oraz Kodeksu cywilnego (art. 1034 § 1), zgodnie z którymi do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Sąd nie uwzględnił wniosku o umorzenie należności ani wniosku o zawieszenie postępowania do czasu działu spadku, uznając, że te kwestie nie wpływają na ocenę legalności decyzji organu rentowego w momencie jej wydania. A. P. wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 177 § 1 kpc) poprzez brak zawieszenia postępowania oraz naruszenie prawa materialnego (art. 97 i 98 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 1034 § 1 i 2 k.c.) poprzez błędną wykładnię. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że ustalony stan faktyczny był bezsporny, a odpowiedzialność spadkobierców do chwili działu spadku jest solidarna zgodnie z art. 1034 § 1 k.c. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że postępowanie dotyczące ustalenia solidarnej odpowiedzialności spadkobierców ma niezależny byt od postępowania o dział spadku i nie ma podstaw do jego zawieszenia. Sąd w pełni podzielił ustalenia faktyczne i wnioskowania prawne Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe (w tym składki ubezpieczeniowe) do czasu działu spadku oraz niezależności tego postępowania od postępowania o dział spadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za składki na ubezpieczenie społeczne rolników, ale zasady odpowiedzialności za długi spadkowe są ogólne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników do czasu działu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe do czasu działu spadku.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 1034 § 1 k.c., do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Postępowanie w sprawie ustalenia tej odpowiedzialności jest niezależne od postępowania o dział spadku.
Czy postępowanie w sprawie odpowiedzialności za długi spadkowe powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o dział spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie odpowiedzialności za długi spadkowe nie powinno zostać zawieszone.
Uzasadnienie
Rozstrzygnięcie sprawy o dział spadku nie jest warunkiem wstępnym dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności za długi spadkowe, a wierzyciel nie musi czekać z egzekucją swoich praw do czasu działu spadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca/apelujący |
| S. W. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca/apelujący |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
| M. W. | osoba_fizyczna | zmarły dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 97 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
o.p. art. 98 § § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 7
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Dotyczy to również zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę, pobranych a niewpłaconych podatków, niezwróconych zaliczek, opłaty prolongacyjnej, kosztów postępowania podatkowego i egzekucyjnego.
k.c. art. 1034 § § 1
Kodeks cywilny
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 52 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.s.u.s.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 1034 § § 2
Kodeks cywilny
Po dziale spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.
k.c. art. 1081
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za długi spadkowe związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponosi od chwili działu spadku spadkobierca, któremu to gospodarstwo przypadło, oraz spadkobiercy otrzymujący od niego spłaty.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe do czasu działu spadku (art. 1034 § 1 k.c.). • Niezależność postępowania w sprawie odpowiedzialności za długi od postępowania o dział spadku. • Prawidłowość decyzji organu rentowego wydanej na podstawie obowiązujących przepisów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia wysokości zaległości i pominięcia przedawnienia (niepodtrzymane w apelacji). • Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu działu spadku. • Zarzut naruszenia przepisów procesowych i materialnych dotyczących odpowiedzialności za długi spadkowe.
Godne uwagi sformułowania
do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe • postępowanie sądowe odnoszące się do ustalenia solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za długi zmarłego ma niezależny byt od toczącego się postępowania o dział spadku • wierzyciel nie musi czekać z możliwością egzekucji swoich praw do chwili, kiedy zostanie dokonany tenże dział spadku
Skład orzekający
Elżbieta Czaja
przewodniczący
Małgorzata Pasek
sędzia
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe (w tym składki ubezpieczeniowe) do czasu działu spadku oraz niezależności tego postępowania od postępowania o dział spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za składki na ubezpieczenie społeczne rolników, ale zasady odpowiedzialności za długi spadkowe są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi, co jest istotne dla wielu osób, zwłaszcza w kontekście rolniczym.
“Spadkobiercy, uważajcie! Solidarna odpowiedzialność za długi zmarłego trwa do działu spadku.”
Dane finansowe
WPS: 14 215,18 PLN
należność główna: 8728,18 PLN
odsetki za zwłokę: 5487 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.