III AUA 858/14

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2014-12-10
SAOSubezpieczenia społecznerentyWysokaapelacyjny
wznowienie postępowaniarenta socjalnaniepełnosprawnośćdowodyprawomocnośćterminykpc

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.

Ubezpieczony M. Ż. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, argumentując, że nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć w momencie wydawania pierwotnego orzeczenia i nie mogły być wcześniej przedstawione, a nie mogą powstać po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał skargę ubezpieczonego M. Ż. o wznowienie postępowania w sprawie o prawo do renty socjalnej, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. Ubezpieczony domagał się wznowienia, wskazując na nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2014 r., które jego zdaniem stanowiło nowy środek dowodowy. Sąd podkreślił nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania i konieczność ścisłego przestrzegania przesłanek ustawowych. Analizując art. 403 § 2 k.p.c., sąd wskazał, że nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe muszą być "nieujawnialne" lub nieznane stronie w poprzednim postępowaniu, a nie mogą powstać po prawomocnym zakończeniu sprawy. Ponieważ orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy o rentę socjalną, nie mogło stanowić podstawy do jej wznowienia. Sąd odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i wymaga ścisłego przestrzegania przesłanek ustawowych. Nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć w momencie wydawania pierwotnego orzeczenia i nie mogły być wcześniej przedstawione, a nie mogą powstać po prawomocnym zakończeniu sprawy. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy o rentę socjalną nie spełnia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
M. Ż.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 403

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wykrycia późniejszego prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podstawa ta nie obejmuje dowodów powstałych po wydaniu orzeczenia lub znanych stronie, których nie powołała.

k.p.c. art. 410

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, gdy nie została ona oparta na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 407

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 409

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ nie istniało w momencie wydawania pierwotnego orzeczenia i nie było "nieujawnialne" w poprzednim postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2014 r. stanowi nowy środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (argumentacja ubezpieczonego).

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o presumpcję wadliwego procesu i zastąpieniu zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu wyrokowi powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowaniu sądowemu może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. w płaszczyźnie art. 403 § 2 k.p.c. nie mieści się zarówno środek dowodowy powstały już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak i istniejący przed jego wydaniem i znany stronie, którego jednak nie powołała go w poprzednim postępowaniu, choć istniała taka możliwość i obiektywna potrzeba. skarga o wznowienie postępowania nie służy korygowaniu błędów popełnionych przez stronę w poprzednim postępowaniu, ale wzruszeniu orzeczeń wydanych w określonych przez przepisy warunkach.

Skład orzekający

Anna Polak

przewodnicząca

Jolanta Hawryszko

sędzia

Urszula Iwanowska

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście nowych dowodów powstałych po prawomocnym zakończeniu sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wznowieniem postępowania w sprawach cywilnych, w tym ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, że nawet nowe dowody nie zawsze pozwalają na ponowne otwarcie zakończonej sprawy.

Nowy dowód po wyroku? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III A Ua 858/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: SSA Anna Polak, Sędziowie SA: Jolanta Hawryszko, Urszula Iwanowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania M. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty socjalnej, na skutek skargi ubezpieczonego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt III A Ua 958/13 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. SSA Jolanta Hawryszko SSA Anna Polak SSA Urszula Iwanowska Sygn. akt III AUa 858/14 UZASADNIENIE M. Ż. pismem z dnia 3 listopada 2014 r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, sygn. akt III A Ua 951/13, wskazując, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności wcześniej nieznane, tj. nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 15 października 2014 r. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o presumpcję wadliwego procesu i zastąpieniu zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu wyrokowi powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowaniu sądowemu może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Żądania wznowienia zakończonego postępowania można skutecznie się domagać tylko w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z enumeratywnie wymienionych w przepisach postępowania okoliczności ( art. 401, 401 1 , 403 k.p.c. ) oraz spełnienia pozostałych wymagań formalnych ( art. 407 i 409 k.p.c. ). Przy czym, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Ocena, czy skarga opiera się o ustawową podstawę wznowienia, nie ogranicza się tylko do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2014 r., I PZ 13/14, LEX nr 1500662 i z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 29/10, LEX nr 707895). Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. , można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. M. Ż. jako podstawę wznowienia postępowania wskazuje właśnie art. 403 § 2 k.p.c. , bowiem powołuje się na istnienie nowego środka dowodowego, z którego nie mógł skorzystać w sprawie prawomocnie zakończonej. Ubezpieczony bowiem jako faktyczną podstawę wznowienia powołał się na orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2014 r. wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w S. , w wyniku rozpoznania odwołania M. Ż. od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu 29 lipca 2014 r. W związku z powyższym trzeba podkreślić, że wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy faktów i środków dowodowych, które - poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie zakończonym - były dla strony skarżącej wówczas „nieujawnialne”; przepis ten obejmuje zatem fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej niedostępne, natomiast fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, bo miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu. Z powyższego wynika, że w płaszczyźnie art. 403 § 2 k.p.c. nie mieści się zarówno środek dowodowy powstały już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak i istniejący przed jego wydaniem i znany stronie, którego jednak nie powołała go w poprzednim postępowaniu, choć istniała taka możliwość i obiektywna potrzeba. Natomiast skarga o wznowienie postępowania nie służy korygowaniu błędów popełnionych przez stronę w poprzednim postępowaniu, ale wzruszeniu orzeczeń wydanych w określonych przez przepisy warunkach (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r., II PZ 5/10, LEX nr 583798). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że podstawą wznowienia nie może być środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., 7 III PZP 63/68, OSNC 1969/12/208 i postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 lutego 2004 r., V CZ 2/04, LEX nr 1232821; 15 września 2005 r., II CZ 78/05, LEX nr 753799; z dnia 14 lutego 2007 r., II CZ 120/06, LEX nr 1017571; z dnia 30 maja 2007 r., I CZ 40/07, LEX nr 951441; 17 kwietnia 2009 r., III CZ 17/09, LEX nr 738355; 2 lutego 2012 r., II CZ 153/11, LEX nr 1129354; 20 stycznia 2014 r., II PZ 35/13, LEX nr 1436074). W odpowiedzi na złożoną skargę należy wskazać, że sprawa o przyznanie renty socjalnej, o której wznowienie M. Ż. się ubiega, została zakończona przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. Zatem, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 października 2014 r. nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. , bowiem nie istniało przed prawomocnym zakończeniem sprawy, czyli przed dniem 22 maja 2014 r. Podkreślić przy tym należy, że również orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. zostało wydane po prawomocnym zakończeniu sprawy o przyznanie renty socjalnej – 29 lipca 2014 r. Badając dopuszczalność skargi wywiedzionej przez M. Ż. Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest rzeczywistej podstawy wznowienia, bowiem samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401 – 404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. , wobec uznania, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, orzekł o jej odrzuceniu. SSA Jolanta Hawryszko SSA Anna Polak SSA Urszula Iwanowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI