III AUA 837/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku H. S. (1) o przeliczenie emerytury od 1 marca 2018 r., podczas gdy ZUS przeliczył świadczenie od 1 sierpnia 2019 r. H. S. (1) domagał się uwzględnienia okresu zatrudnienia w (...) w N. od 12 listopada 1978 r. do 31 sierpnia 1986 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że nowe dowody zostały przedstawione dopiero w 2019 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, przyznając rację odwołującemu się. Sąd Apelacyjny ustalił, że organ rentowy dysponował dokumentami pozwalającymi na uwzględnienie spornego okresu już w marcu 2018 r., kiedy złożono pierwszy wniosek o emeryturę. Nieuwzględnienie tych dowodów przez ZUS zostało uznane za błąd organu rentowego, co uzasadniało przeliczenie świadczenia od daty pierwszego wniosku (1 marca 2018 r.), zgodnie z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny podkreślił, że prawomocne decyzje organu rentowego mają charakter deklaratoryjny i mogą być zmieniane w przypadku błędu organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przeliczenia emerytury od daty pierwszego wniosku w przypadku błędu organu rentowego, nawet jeśli poprzednie decyzje stały się prawomocne.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ustalania kapitału początkowego i przeliczenia emerytur, a także interpretacji pojęcia 'błędu organu rentowego'.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił uwzględnienia okresu zatrudnienia przy ustalaniu kapitału początkowego i przeliczeniu emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy popełnił błąd, nie uwzględniając dowodów posiadanych już przy pierwszym wniosku, co uzasadnia przeliczenie emerytury od daty pierwszego wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że organ rentowy dysponował dokumentami pozwalającymi na uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia już w marcu 2018 r. Nieuwzględnienie tych dowodów było błędem organu, co pozwala na przeliczenie świadczenia od daty pierwszego wniosku zgodnie z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS.
Czy prawomocność wcześniejszych decyzji organu rentowego uniemożliwia późniejsze podnoszenie zarzutów wskazujących na wadliwość tych decyzji w przypadku błędu organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocne decyzje organu rentowego mają charakter deklaratoryjny i mogą być uchylane lub zmieniane w przypadku błędu organu rentowego, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy o FUS.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy o FUS, który pozwala na uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji w przypadku błędu organu rentowego, co oznacza, że brak zakwestionowania poprzednich decyzji nie uniemożliwia późniejszego dochodzenia swoich praw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
ustawa o FUS art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107 a ust. 3, a jeśli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego - za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1.
Pomocnicze
ustawa o FUS art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
ustawa o FUS art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienia zaskarżony wyrok.
k.p.c. art. 477 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu.
Ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 5
Sprecyzowano pojęcie pracownika, za którego uznano osobę pozostającą w stosunku pracy na podstawie umowy o pracę, mianowania lub powołania oraz osobę, która w związku z wyborem pozostaje w stosunku pracy na podstawie szczególnych przepisów, jak również członka lub kandydata na członka spółdzielni pracy pozostającego ze spółdzielnią w stosunku pracy.
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac w sprawie podstawy wymiaru składek i świadczeń oraz zryczałtowania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych
Dotyczyło zatrudnionych w spółdzielczych zakładach usługowych i opłacających z tego tytułu podatek od wynagrodzeń w formie ryczałtów.
Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w sprawie obliczania podstawy wymiaru emerytury, rent, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych
Dotyczyło członków i pracowników spółdzielni pracy zrzeszonych w (...) Związku (...) oraz do pracowników spółdzielni zrzeszonych w Centrali Rolniczej Spółdzielni (...) i w (...) Związku Spółdzielni (...): zatrudnionych w spółdzielczych zakładach usługowych prowadzonych na zasadach zryczałtowanego rozrachunku oraz opłacających z tytułu tego zatrudnienia zryczałtowany podatek od wynagrodzeń.
Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych
Dotyczyło osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę w prowadzonych na zasadach zryczałtowanego rozrachunku zakładach usługowych spółdzielni zrzeszonych w (...) Związku (...), w (...) Związku Spółdzielni Rolniczych (...) i w (...) Związku Spółdzielni (...).
Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych
Dotyczyło pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę w spółdzielczych zakładach usługowych prowadzonych na zasadach zryczałtowanego rozrachunku.
Ustawa emerytalna art. 15 § 2a
Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy dysponował dokumentami pozwalającymi na uwzględnienie okresu zatrudnienia już przy pierwszym wniosku o emeryturę. • Nieuwzględnienie tych dowodów przez organ rentowy stanowiło błąd organu. • Prawomocność wcześniejszych decyzji nie wyklucza możliwości ich zmiany w przypadku błędu organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy prawidłowo przeliczył świadczenie emerytalne od miesiąca złożenia wniosku wraz ze stosownymi dokumentami (1 sierpnia 2019 r.). • Brak zakwestionowania poprzednich decyzji przez odwołującego się uniemożliwia późniejsze podnoszenie zarzutów wskazujących na wadliwość tych decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Uszło uwadze Sądu I instancji, że z materiału dowodowego... wynika, że odwołujący się do wniosku o emeryturę, czyli w marcu 2018 r. dołączył dokumenty... • Z dokumentów tych wynika, że H. S. (1) został przyjęty do pracy w (...) w N. 12 listopada 1978 r. w oparciu o umowę o pracę z kierującym zakładem usługowego na zryczałtowanym rozrachunku... • Wszystko to dowodzi, że w spornym okresie odwołującego się łączyła umowa o pracę z (...) w N. i odwołujący się wykonywał pracę w warunkach pracowniczego zatrudnienia. • Wobec tego nie można uznać za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że brak zakwestionowania przez odwołującego się poprzednich decyzji, przez co stały się prawomocne, uniemożliwia późniejsze podnoszenie zarzutów wskazujących na wadliwość tych decyzji.
Skład orzekający
Anna Michalik
przewodniczący
Małgorzata Micorek-Wagner
członek
Dorota Szarek
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przeliczenia emerytury od daty pierwszego wniosku w przypadku błędu organu rentowego, nawet jeśli poprzednie decyzje stały się prawomocne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ustalania kapitału początkowego i przeliczenia emerytur, a także interpretacji pojęcia 'błędu organu rentowego'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd organu rentowego może wpłynąć na wysokość emerytury i jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie okresów zatrudnienia. Pokazuje też, że nawet prawomocne decyzje można kwestionować w określonych sytuacjach.
“Błąd ZUS kosztował emeryta lata świadczeń – sąd apelacyjny przywrócił sprawiedliwość!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.