III AUa 835/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-02-05
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSpodstawa wymiaru składekroczna podstawa wymiaru składekpłatnik składekodpowiedzialność ubezpieczonegozaległe wynagrodzenieegzekucja komorniczaSąd Apelacyjnyprawo pracy

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, kwestionując ustalenia dotyczące płatników składek i odpowiedzialności ubezpieczonej za niedopłatę.

Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez M. F. za okres od września do listopada 2003 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej, uznając ją za odpowiedzialną za niedopłatę składek wynikającą z błędnego oświadczenia o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, wskazując na konieczność ponownego ustalenia, czy istniało więcej niż jeden płatnik składek i czy ubezpieczona prawidłowo zawiadomiła płatników o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek.

Sąd Apelacyjny w Łodzi uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Sprawa dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Łodzi, który stwierdził zobowiązanie M. F. do spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od września do listopada 2003 r. w łącznej wysokości 5 000,44 zł. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej, uznając ją za odpowiedzialną za niedopłatę składek, ponieważ złożyła błędne oświadczenie o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny zakwestionował to rozstrzygnięcie, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia, czy w 2003 r. istniało więcej niż jeden płatnik składek na ubezpieczenia społeczne dla M. F. Sąd Apelacyjny podkreślił, że jeśli istnieje więcej niż jeden płatnik, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich płatników o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek, a za skutki błędnego zawiadomienia odpowiada ubezpieczony. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy takie zawiadomienie zostało złożone i czy było błędne, a także co stało się z kwotą nadpłaty składek, która miała zostać zwrócona ubezpieczonej. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że konieczne jest ustalenie, czy istniało więcej niż jeden płatnik składek i czy ubezpieczony prawidłowo zawiadomił płatników o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy w 2003 r. istniało więcej niż jeden płatnik składek dla M. F. oraz czy ubezpieczona prawidłowo zawiadomiła wszystkich płatników o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek. Brak tych ustaleń uniemożliwia obciążenie ubezpieczonej odpowiedzialnością za niedopłatę składek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaubezpieczona/odwołująca
Miasto Ł.organ_państwowyzainteresowany
III Szpital Miejski im. K. (...) w Ł.instytucjazainteresowany/płatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy/pozwany

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 19 § ust. 1, 5, 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, obowiązek płatnika zaprzestania obliczania składek po przekroczeniu tej podstawy oraz odpowiedzialność ubezpieczonego w przypadku więcej niż jednego płatnika.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 23 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy przejmowania pracowników i zobowiązań przez nowego pracodawcę po likwidacji poprzedniego.

k.p. art. 23 § par. 2

Kodeks pracy

Wspomniany w kontekście istnienia dwóch pracodawców i płatników.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 10 § § 10

Dotyczy odpowiedzialności ubezpieczonego za zadłużenie powstałe wskutek błędnego oświadczenia o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek.

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychód stanowiący podstawę wymiaru składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność ustalenia, czy istniało więcej niż jeden płatnik składek. Konieczność ustalenia, czy ubezpieczona złożyła prawidłowe zawiadomienie o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek. Brak wystarczających ustaleń faktycznych co do odpowiedzialności ubezpieczonej za niedopłatę składek.

Godne uwagi sformułowania

nie powinno budzić wątpliwości, że w 2003r. M. F. miała dwóch płatników składek na ubezpieczenia społeczne. Za skutki błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie w tym zakresie jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń. Ponieważ Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 par. 4 kpc uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Skład orzekający

Iwona Szybka

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Guderska

sędzia

Anna Szczepaniak-Cicha

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności ubezpieczonego za niedopłatę składek w przypadku istnienia więcej niż jednego płatnika składek oraz otrzymania zaległego wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia pracodawcy i wypłaty zaległego wynagrodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń składek ZUS w sytuacjach przekształceń pracodawców i wypłaty zaległych wynagrodzeń, co jest częstym problemem praktycznym.

Złożone rozliczenia składek ZUS: Kto odpowiada za błędy przy zaległym wynagrodzeniu?

Dane finansowe

WPS: 5000,44 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 835/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.) Sędziowie: SSA Lucyna Guderska SSA Anna Szczepaniak-Cicha Protokolant: stażysta Przemysław Trębacz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. w Łodzi sprawy M. F. przy udziale zainteresowanych Miasta Ł. i III Szpitala Miejskiego im. K. (...) w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o składki, na skutek apelacji M. F. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt: VIII U 1019/11; uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą. Sygn. akt III AUa 835/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że M. F. jest zobowiązana do spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od września do listopada 2003 r. w łącznej wysokości 5 000,44 zł - w tym należność główna w wysokości 2.580,44 zł i odsetki za zwłokę na dzień 31 maja 2011 r. w wysokości 2.420 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła o jej uchylenie jako oczywiście błędnej, ewentualnie o zmianę decyzji poprzez orzeczenie, że nie jest zobowiązana do zapłaty należności z tytułu składek. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny: M. F. jest zatrudniona w III Szpitalu Miejskim im. dr K. J. (1) w Ł. na czas nieokreślony na stanowisku zastępcy ordynatora od dnia 19 listopada 1981 r. Początkowo pracodawcą wnioskodawczyni był Zespół (...) , a od września 1999 r. SP ZOZ III Szpital Miejski im. dr K. J. (1) w Ł. . Do sierpnia 1999 r. szpital był jednostką organizacyjną w strukturach ZOZ Ł. i nie miał osobowości prawnej. Organem założycielskim III Szpitala Miejskiego im. dr K. J. (1) w Ł. jest Miasto Ł. . Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej o nazwie III Szpital Miejski im. dr K. J. (1) w Ł. został utworzony w dniu 22 lipca 1999 r. w drodze wydzielenia ze struktury organizacyjnej Zespołu (...) im. dr K. J. (2) mieszczącego się w Ł. przy ul. (...) . W dniu 28 lutego 2003 r. zakończone zostały czynności likwidacyjne Zespołu (...) . Zobowiązania i należności, w tym finansowe zobowiązania pracownicze, po zlikwidowanym ZOZ przejęło Miasto Ł. . W okresie od czerwca 1996 r. do maja 1999 r. III Szpital (...) K. J. w Ł. nie odprowadzał składek ZUS z tytułu wypłaty wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. O zapłatę za godziny nadliczbowe za lata 1996-1999 toczyły się sprawy sądowe wszczęte z powództw pracowników, w tym M. F. . Wyroki były realizowane przez Urząd Miasta w Ł. . Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie VIII P 17/02 Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi zasądził od pozwanego Zespołu (...) w likwidacji w Ł. na rzecz M. F. kwotę 19.029,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2001 r. do dnia zapłaty tytułem dochodzonego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Zasądzona wyrokiem Sądu Okręgowego kwota, na którą złożyły się należność główna w kwocie 19.029,75 zł oraz odsetki ustawowe liczone do dnia 20 marca 2003 r. w kwocie 6.485,76 zł, z budżetu Urzędu Miasta Ł. w drodze egzekucji komorniczej została wnioskodawczyni wypłacona w marcu 2003 r. Ponieważ Wydział (...) Urzędu Miasta Ł. był w posiadaniu jedynie wyroku sądowego, z którego nie wynikało jakiego okresu zasądzona kwota dotyczy, składki na ubezpieczenia społeczne zostały naliczone i odprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wypłaty. Składki od zasądzonej kwoty 19.029,75 zł zostały przez Urząd (...) Ł. odprowadzone w kwietniu 2004 r. Tytułem należnych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe wraz z odsetkami Urząd (...) Ł. do ZUS-u przekazał łączną kwotę 9.781,95 zł, w tym 8.543,05 zł tytułem składek oraz 1.238,90 zł tytułem odsetek. Wnioskodawczyni tytułem przekazanej przez Urząd (...) w Ł. kwoty składek w części dotyczącej dłużnika została zobowiązana do zwrotu kwoty 4.798 zł. Zgodnie z umową jaka została podpisana między wnioskodawczynią a Miastem Ł. kwotę tę na konto Urzędu (...) Ł. wnioskodawczyni miała zwrócić do 30 września 2004 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2004 r. wnioskodawczyni wystąpiła do ZUS-u o zwrot nadpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za rok 2003. Wskazała, iż ostatnia składka za rok 2003 przekazana przez Urząd (...) w Ł. bez jej winy wpłynęła do ZUS pod koniec kwietnia 2004 r., co spowodowało przekroczenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia za rok 2003. Pismami z dnia 11 czerwca 2004 r. ZUS poinformował płatnika składek III Szpital Miejski w Ł. oraz M. F. o przekroczeniu górnej rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w miesiącu wrześniu 2003 r. za ubezpieczoną. ZUS poinformował płatnika, że po przekroczeniu górnej rocznej podstawy wymiaru składek za ubezpieczoną stwierdził kwotę nadpłaty z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w łącznej kwocie 5.556,92 zł, a płatnik jest zobowiązany zwrócić ubezpieczonemu część składki sfinansowaną przez ubezpieczonego. Organ rentowy zobowiązał III Szpital Miejski w Ł. do sporządzenia korygujących dokumentów rozliczeniowych, oraz do ponownego rozliczenia się z ubezpieczoną za okres skorygowany. W związku z informacją o przekroczeniu rocznej granicy podstawy wymiaru składek płatnik III Szpital Miejski w Ł. , na podstawie dokumentów ZUS, dokonała korekty składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od września do grudnia 2003 r. Nadpłata składek wyniosła 2.344,19 zł, którą to kwotę Szpital podjął decyzję wypłacić wnioskodawczyni w dwóch ratach. Wnioskodawczyni została wypłacona tylko pierwsza rata w kwocie 1.172,19 zł w dniu 17 lipca 2004 r. Druga rata nie została wypłacona z uwagi na pismo ZUS z dnia 30 lipca 2004 r. Następnie pismem z dnia 30 lipca 2004 r. ZUS powiadomił III Szpital Miejski w Ł. , że trzech jego pracowników, w tym wnioskodawczyni, uzyskali należne ze stosunku pracy wynagrodzenia wypłacone za pośrednictwem komornika sądowego dotyczące okresu lat 1996 - 1999. Płatnik nie wziął pod uwagę faktycznego okresu roszczeń ubezpieczonych i zastosował się wyłącznie do obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Tak sporządzone dokumenty rozliczeniowe spowodowały, że wykazane kwoty wynagrodzeń wpłynęły na przekroczenie w 2003 r. kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W związku z powyższym ZUS wystąpił do płatnika z prośbą o wstrzymanie wymienionym w piśmie ubezpieczonym, w tym wnioskodawczyni, zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za rok 2003 wynikającego z pisma ZUS z dnia 11 czerwca 2004 r. W dniu 30 lipca 2004 r. ZUS wystosował również do wnioskodawczyni pismo informując ją, że jest w posiadaniu raportu ZUS RCA sporządzonego przez Urząd (...) w Ł. dotyczącego miesiąca marca 2003 r. z wykazaną podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w kwocie 19.029,75 zł, oraz że sporządzone przez płatnika dokumenty rozliczeniowe spowodowały, że wykazane kwoty wynagrodzeń wpłynęły na przekroczenie w 2003 r. kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Organ rentowy poinformował wnioskodawczynię, że winna pilnie zwrócić się do płatnika Urzędu (...) w Ł. celem dostarczenia roszczenia, w którym sprecyzowane są kwoty wyrównania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w rozbiciu na poszczególne lata obejmujące okres lat 1996-1999, na podstawie których płatnik winien sporządzić prawidłowo dokumenty korygujące. We wrześniu 2004 r. wnioskodawczyni przedstawiła Urzędowi (...) Ł. podział zasądzonej sądownie kwoty 19.029,75 zł na poszczególne lata w okresie 1996-1999. W podziale na lata zasądzone wynagrodzenie za pracę przedstawiało się następująco: w roku 1996 - 1.637,07 zł, w roku 1997 - 5.462,24 zł, w roku 1998 - 8.963,46 zł, w roku 1999 - 2.966,98 zł. W oparciu o powyższe Urząd (...) Ł. dokonał korekty naliczonych składek i odsetek w ten sposób, że z kwoty 19.029,75 zł do okresu stanowiącego podstawę limitu w 2003 r. przyjął kwotę 2.966,98 zł za rok 1999. Za miesiąc wrzesień Urząd (...) Ł. złożył odpowiednią korektę oraz tytułem różnicy w skorygowanych naliczeniach od zasądzonego wynagrodzenia przekazał na konto ZUS kwotę 576,45 zł, w tym 506,25 zł tytułem składek i 70,20 zł tytułem odsetek. Obniżenie ustalonego limitu spowodowało w konsekwencji osiągnięcie limitu dopiero w grudniu 2003 r. a nie we wrześniu 2003 r. Po złożeniu przez Urząd (...) w Ł. dokumentów korygujących organ rentowy ponownie podjął działania w celu przeliczenia przekroczenia wysokości rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przyjmując do rozliczenia za marzec 2003 r. złożony przez płatnika składek korygujący raport ZUS RCA z kwoty 19.029,75 zł na kwotę 2.966,98 zł (pozostała kwota została rozliczona za zasadach obowiązujących do 31 grudnia 1998 r.). Pismami z dnia 26 listopada 2004 r. organ rentowy poinformował płatnika składek III Szpital Miejski w Ł. oraz M. F. o przekroczeniu wysokości rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez ubezpieczoną. Organ rentowy po rozliczeniu składek za okres od stycznia do grudnia 2003 r. stwierdził, że przekroczenie górnej rocznej granicy podstawy wymiaru składek przez ubezpieczoną nastąpiło w miesiącu grudniu 2003 r. a nie we wrześniu 2003 r. Organ rentowy poinformował płatnika, że przekroczeniu górnej rocznej podstawy wymiaru składek za ubezpieczoną stwierdził kwotę nadpłaty z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w łącznej kwocie 564,88 zł, a płatnik jest zobowiązany zwrócić ubezpieczonemu część składki sfinansowaną przez ubezpieczonego. Organ rentowy zobowiązał III Szpital Miejski w Ł. do sporządzenia korygujących dokumentów rozliczeniowych, oraz do ponownego rozliczenia się z ubezpieczoną za okres skorygowany. W związku z pismem ZUS z dnia 26 listopada 2004 r. III Szpital Miejski w Ł. ponownie dokonał korekty składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, po której stwierdził niedopłatę ze strony ubezpieczonej. Szpital wystosował do wnioskodawczyni pismo z dnia 12 stycznia 2005 r., w którym wezwał ją do zwrotu do kasy szpitala kwoty 943,40 zł jako różnicy z wypłaconej przez szpital w dniu 16 lipca 2004 r. kwoty 1.172,19 zł. Kwotę 943,40 zł wnioskodawczyni uiściła. W okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. łączny przychód brutto wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia w III Szpitalu Miejskim w Ł. wyniósł łącznie 64.620 zł. W okresie od września do grudnia 2003 r. przychód brutto miesięcznie odpowiednio wynosił: we wrześniu 2003 r. - 6.113,69 zł, w październiku 2003 r. - 5.487,85 zł, w listopadzie 2003 r. - 5.337,73 zł, w grudniu 2003 r. - 4.196,42 zł. Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. ZUS wezwał płatnika składek III Szpital Miejski w Ł. do sprawdzenia poprawności wykazanych za wnioskodawczynię podstaw ubezpieczenia społeczne w raportach rozliczeniowych ZUS RCA za miesiące od września do grudnia 2003 r. W związku z wątpliwościami w ustaleniu podstawy składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za wnioskodawczynię III Szpital Miejski w Ł. pismem z dnia 25 lutego 2011 r. zwrócił się do ZUS o rozliczenie składek na te ubezpieczenia. Pismem z dnia 18 marca 2011 r. ZUS poinformował płatnika składek III Szpital Miejski w Ł. , że raporty ZUS RCA za miesiące wrzesień 2003 r. i październik 2003 r. w części dotyczącej zaniżenia i nie odprowadzenia składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zostały sporządzone niewłaściwie. W miesiącu wrześniu 2003 r. płatnik za podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalno - rentowe przyjął bowiem kwotę 3.335,94 zł, zaś w miesiącu październiku 2003 r. płatnik za podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalno - rentowe przyjął 0 zł. Ustalona przez ZUS, w oparciu o posiadane dokumenty, podstawa wymiaru składek emerytalne i rentowe w miesiącach wrześniu 2003 r. i październiku 2003 r. winna uwzględniać faktyczny przychód wnioskodawczyni, to jest kwotę 6.113,69 zł za miesiąc wrzesień 2003 r. i kwotę 5.487,85 zł za miesiąc październik 2003 r. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w miesiącu grudniu 2003 r., z uwagi na przekroczenie wysokości rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia w tym miesiącu, winna wynosić 2.459,44 zł. Organ rentowy poinformował, że wykazana przez płatnika podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia w kwocie 2.459,44 zł za miesiąc grudzień 2003 r. jest prawidłowa i zgodna z pismem ZUS z dnia 26 listopada 2004 r. Po piśmie ZUS z dnia 18 marca 2011 r. płatnik dokonał właściwych korekt składek za okres od września do października 2003 r. Po złożeniu dokumentów korygujących suma podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za 2003 r. była równa kwocie rocznej podstawy wymiaru składek obowiązującej w 2003 r. to jest kwocie 65.850 zł. Pismem z dnia 24 listopada 2011 r. ZUS poinformował płatnika składek III Szpital Miejski w Ł. , że rozliczenie konta nie wykazało zaległości z tytułu składek emerytalno – rentowych. W sprawie składek wnioskodawczyni III Szpital Miejski w Ł. nie korespondował z Urzędem (...) Ł. . Szpital nie uwzględnił także wypłaty dokonanej przez Urząd Miasta tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za lata 1996-1999. Wnioskodawczyni nie składała w Szpitalu oświadczenia, że przekroczyła podstawę wymiaru składek u innego płatnika. Należność wnioskodawczyni z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od września do listopada 2003 r. wyniosła łączną kwotę 5.000,44 zł, w tym należność główna w wysokości 2.580,44 zł i odsetki wyliczone na dzień 31 maja 2011 r. w wysokości 2.420 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za nieuzasadnione. Przywołał treść art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych dot. sposobu ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych. Wskazał, że podstawą tą jest przychód definiowany zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych . Zaznaczył, że przychodem są wszystkie otrzymane - wypłacone środki pieniężne lub postawione do dyspozycji należności przysługujące pracownikowi wymienione w ustawie o podatku dochodowym chyba, że zostały wyłączone z podstawy ustalania składek, a także należności z innych tytułów, jeżeli zostały włączone do podstawy wymiaru składki. Zatem przychód uwzględnia się za okres, za który został wypłacony, zalicza się go zatem do roku, za który przysługuje, a nie do tego, w którym dokonano wypłaty. Uwzględnienie okresu, w którym dokonano wypłaty następuje tylko wtedy, gdy niemożliwe jest ustalenie okresu, za który wypłata przysługuje. Podkreślił, że nie podlegają uwzględnieniu te przychody, w stosunku do których zaprzestano potrącania składki w związku z osiągnięciem kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe obowiązującej w danym roku zgodnie z art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Według tego przepisu roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. Od nadwyżki ponad tę kwotę nie pobiera się składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony. Sąd powołując następnie § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe , wskazał, że w przypadku gdy ubezpieczony składając oświadczenie, o którym mowa wyżej, poda informacje niezgodne ze stanem faktycznym, tak że powstanie zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jest on zobowiązany do spłacenia całości tego zadłużenia. W niniejszej sprawie M. F. jest pracownikiem SP ZOZ III Szpitala Miejskiego im. (...) w Ł. . Pracodawcą wnioskodawczyni do sierpnia 1999 r. był Zespół (...) , a po jego reorganizacji od września 1999 r. SP ZOZ III Szpital Miejski im. dr K. J. (1) w Ł. . (...) zobowiązania pracownicze po zlikwidowanym ZOZ przejęło Miasto Ł. . W trakcie zatrudnienia wnioskodawczyni składała pracodawcy oświadczenia, w których wnosiła o zaniechanie pobierania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdyż przekroczyła roczną podstawę wymiaru na te ubezpieczenia. W okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. łączny przychód brutto wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia w III Szpitalu Miejskim w Ł. wyniósł łącznie 64.620 zł. Dodatkowo w miesiącu marcu 2003 r. Miasto Ł. w drodze egzekucji komorniczej wypłaciło wnioskodawczyni jednorazowo tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w latach 1996-1999 kwotę 19.029,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Nie mając informacji jakiego okresu zasądzona kwota dotyczyła Urząd (...) Ł. składki na ubezpieczenia społeczne naliczył i odprowadził w kwietniu 2004 r. wg przepisów obowiązujących w dzień wypłaty. Tymczasem składki na ubezpieczenia społeczne należne za okres do 31 grudnia 1998 r. płatnicy winni rozliczać na podstawie przepisów wówczas obowiązujących, natomiast według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. winni rozliczać składki od wynagrodzeń należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. Urząd (...) Ł. dopiero po uzyskaniu od wnioskodawczyni dokumentacji, z której wynikał podział kwoty 19.029,75 zł na poszczególne lata w okresie 1996-1999, dokonał korekty naliczonych składek i odsetek w ten sposób, że z kwoty 19.029,75 zł do okresu stanowiącego podstawę limitu w 2003 r. przyjął kwotę 2.966,98 zł za rok 1999. W roku 2003 kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosiła 65.850 zł .Przyjęcie przy ustalaniu wysokości rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwoty 2.966,98 zł (zamiast poprzednio przyjętej kwoty 19.029,75 zł) spowodowało, że przekroczenie wysokości rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia nastąpiło dopiero w grudniu 2003 r. a nie jak pierwotnie ustalono we wrześniu 2003 r. Złożone przez ubezpieczoną oświadczenie skutkowało tym, że płatnik składek III Szpital im. K. (...) w Ł. składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w miesiącach wrzesień i październik 2003 r. odprowadził w niewłaściwej wysokości. Przyjęta przez płatnika pierwotna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w miesiącu wrześniu 2003 r. wyniosła 3.335,94 zł a w październiku 2003 r. podstawa ta wyniosła 0 zł. Tymczasem podstawa ta winna uwzględniać faktyczny przychód wnioskodawczyni, to jest kwotę 6.113,69 zł za miesiąc wrzesień 2003 r. i kwotę 5.487,85 zł za miesiąc październik 2003 r. Powyższe spowodowało to niedopłatę na koncie ubezpieczonej w łącznej kwocie 2.580,44 zł. W takiej zaś sytuacji, mając na względzie treść przepisów art. 19 ust. 6 ustawy systemowej oraz §10 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, z których wynika, że za skutki błędnego oświadczenia odpowiada ubezpieczony, a gdy wskutek jego złożenia powstanie zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jest on zobowiązany do spłacenia całości tego zadłużenia, Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczona, z uwagi na złożenie pracodawcy oświadczenia o zaprzestaniu opłacania składek, ponosi odpowiedzialność za niedopłatę istniejącą na jej koncie. Należności z tytułu składek należą się Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wraz z odsetkami zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. Na marginesie Sąd Okręgowy zaznaczył jeszcze, że ubezpieczona może po uiszczeniu zaległych składek wystąpić z roszczeniem regresowym do płatnika składek. Apelację od wyroku złożyła ubezpieczona. Postawiono zarzut: - naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, brak odniesienia do argumentów prawnych ubezpieczonej, w szczególności dotyczących rozstrzygnięcia tego czy w sprawie mamy do czynienia z jednym płatnikiem oraz tego czy ubezpieczona sama złożyła i to błędne oświadczenie o rocznej wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2003 r.; - naruszenia prawa materialnego, a to art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2003 poprzez jego błędne zastosowanie, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe do jego zastosowania tj. nie złożenie przez ubezpieczoną błędnego oświadczenia o rocznej podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2003 i nie występowania w sprawie dwóch płatników. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że nie jest zobowiązana do spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe określonych w zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że dla zastosowania art. 19 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych musi być spełniona przesłanka w postaci złożenia przez ubezpieczonego błędnego oświadczenia o przekroczeniu rocznej wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W tym zaś przypadku ubezpieczona otrzymała od III Szpital Miejski im. K. (...) blankiet oświadczenia, w którym wnosiła o zaniechanie pobierania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w związku z przekroczeniem rocznej podstawy z uwagi na wysokość wypłat z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w III Szpitalu Miejski im. K. (...) , w 2003 r. oraz wynagrodzenia za pracę w godz. nadliczbowych w latach 1996-1999 zasądzonych wyrokiem. Oświadczenie to było zgodne z prawdą bowiem w 2003 r. ubezpieczona osiągnęła przychód wskazany w oświadczeniu. Błąd w naliczeniu składek w przedmiotowej sprawie występował wyłącznie po stronie płatnika tj. III Szpital Miejski im. K. (...) i po stronie organu z ałożyciel skiego Szpitala. Ponadto Sąd nie wskazał czemu uznaje, że oświadczenie ubezpieczonej złożone w 2003 r. było błędne w sytuacji, gdy określony przychód podany w oświadczeniu tym roku uzyskała i przychód ten zgodnie z załączonymi do sprawy deklaracjami ZUS został przez Szpital i (...) w 2003 r. zaliczony do przychodu za 2003 r., a korekta nastąpiła w 2004 r. bez wiedzy ubezpieczonej na skutek błędów ww. podmiotów. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia nie odniósł się również do problemu, że w niniejszej sprawie występuje tylko jeden płatnik i nie można zastosować art. 19 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja wywołała ten skutek, że zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Art. 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003r.) stanowił: ust.1 roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6, 7 i 10, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone - z zastrzeżeniem ust. 2 i 9. ust. 5 płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 6. ust. 6 jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga zatem ustalenia w pierwszej kolejności, czy w stanie faktycznym sprawy do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zobowiązany był więcej niż jeden płatnik składek. Jak wynika z materiału dowodowego M. F. pracowała w Zespole (...) w Ł. , którego jednostką organizacyjną był Szpital nie posiadający osobowości prawnej, a następnie ( w ciągłości) w III Szpitalu Miejskim im. dr. K. J. (1) w Ł. . Zespół (...) był jednostką Gminy Ł. . Organem założycielskim III Szpitala Miejskiego im. dr K. J. (1) w Ł. było Miasto Ł. . Uchwałą Nr 342/99 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 22 lipca 1999r. z dniem 1 września 1999r. utworzony został zakład opieki zdrowotnej o nazwie III Szpital Miejski im. dr. K. J. (1) w Ł. w drodze wydzielenia ze struktury organizacyjnej Zespołu (...) w Ł. Szpitala im. dr. K. J. (1) mieszczącego się przy ulicy (...) . Mienie Szpitala stanowi wyodrębniona część mienia Zespołu (...) w Ł. Zgodnie z par. 3 uchwały szpital prowadzony jest w formie samodzielnego publicznego ZOZ , przy czym osobowość prawną uzyskał z chwilą wpisania do rejestru publicznych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez sąd rejestrowy ( 24.05.2001r.). W dniu 5 listopada 1999r. Zarząd Miasta Ł. podjął uchwałę, na mocy której z dniem uzyskania osobowości prawnej wydzielone jednostki ( m.in. III Szpital Miejski im. dr. K. J. (1) w Ł. ) stają się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy wobec wszystkich pracowników, dla których miejscem pracy jest wydzielona jednostka. Przejęcie obowiązków pracodawcy nastąpi wraz z dokumentacją płacową i kadrową. W myśl par. 4 wszelkie zobowiązania rozliczane po wydzieleniu się jednostek, a powstałe w okresie poprzedzającym wydzielenie będą regulowane zgodnie z miejscem ich powstania. W dniu 20 maja 1999r. M. F. wystąpiła do Sądu Pracy o zasądzenie wynagrodzenia za pracę za lata 1996 do maja 1999r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2002r. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od Zespołu (...) w Ł. w likwidacji kwotę 19 029,75 zł. tytułem wynagrodzenia oraz umorzył postępowanie w stosunku do III Szpitala Miejskiego im. dr. K. J. (1) w Ł. . W dniu 28 lutego 2003 r. zakończone zostały czynności likwidacyjne Zespołu (...) . Zobowiązania i należności, w tym finansowe zobowiązania pracownicze, po zlikwidowanym ZOZ przejęło Miasto Ł. . Miasto Ł. zapłaciło M. F. zasądzoną wyrokiem kwotę w marcu 2003r. W tak ustalonym stanie faktycznym nie powinno budzić wątpliwości, że w 2003r. M. F. miała dwóch płatników składek na ubezpieczenia społeczne. Jednym z płatników był jej pierwszy pracodawca Zespół (...) w Ł. , a drugim III Szpital Miejski im. dr. K. J. (1) w Ł. . Pierwszy pracodawca i płatnik został zlikwidowany, a jego zobowiązania przejęło i zapłaciło w 2003r. Miasto Ł. . Drugi pracodawca i płatnik III Szpital im. K. (...) wypłacał wynagrodzenie w 2003r. i odprowadził do ZUS należne składki. W błędzie jest apelujący, gdy twierdzi, że wnioskodawczyni miała tylko jednego płatnika składek, bo miała tylko jednego pracodawcę. Pierwszy pracodawca uległ zlikwidowaniu, a na bazie jego majątku powstał nowy pracodawca, który uzyskał osobowość prawną i jest niezależną od poprzednika osobą prawną. Zobowiązania pierwszego pracodawcy przejęło Miasto Ł. . Nowy pracodawca przejął w trybie art. 23.1 kp pracowników i stał się dla nich pracodawcą. O istnieniu dwóch pracodawców i płatników świadczy też treść przepisu art. 23.1 par. 2 kp . ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 2008-03-18, II CSK 591/07, opubl: Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z 2003-10-28, I CK 190/02; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8.10.2003 r. III_CZP_64/03 , OSNC 2004, 7 - 8, poz. 108; wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 2004-10-13, II UK 493/03 opubl: Legalis) Skoro więc wnioskodawczyni miała w roku 2003 więcej niż jednego płatnika, to otwartym czyni dalsze ustalenia niezbędne do obciążenia wnioskodawczyni składkami wymienionymi w zaskarżonej decyzji, a mianowicie, czy zawiadomiła wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek i, czy było to błędne zawiadomienie, powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bo tylko za takie odpowiada ubezpieczona. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie w tym zakresie jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń. Z zeznań wnioskodawczyni oraz z zeznań świadka M. D. , która zajmowała się sprawami składek do ZUS, a także z pisma III Szpitala Miejskiego im. K. (...) z dnia 11.10.2011r. wynika, że wnioskodawczyni zawiadomienia takiego nie składała. Brak też takiego zawiadomienia w aktach sprawy i w aktach rentowych. Zatem do wyjaśnienia pozostaje, czy zawiadomienie o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek zostało złożone pracodawcy III Szpitalowi Miejskiemu im. K. (...) w Ł. oraz kiedy i dlaczego. Z akt sprawy i akt rentowych wynika bowiem, że składki z tytułu ubezpieczeń społecznych należne od wynagrodzeń wnioskodawczyni w III Szpitalu Miejskim im. K. (...) w roku 2003 zostały obliczone i odprowadzone do ZUS w wysokości nie uwzględniającej faktu otrzymania przez wnioskodawczynię zaległego wynagrodzenia od Miasta Ł. . Z akt tych wynika też, że to organ rentowy dopatrzył się nadpłaty składek i polecił pracodawcy III Szpitalowi Miejskiemu im. K. (...) zwrócić wnioskodawczyni nadpłaconą przez nią część składek na ubezpieczenia społeczne. Zatem pracodawca wpłacił do ZUS należne składki i przesłał prawidłowo wypełnione raporty ZUS RCA. Dopiero na skutek pisma organu rentowego sporządził nowe raporty zgodnie z danymi wskazanymi przez ZUS. Z wyliczonej przez ZUS nadpłaty przypadającej do zwrotu dla wnioskodawczyni, czyli z kwoty 2344,19 zł., wnioskodawczyni otrzymała de facto tylko kwotę 228,75 zł. Nie zostało wyjaśnione, co stało się z pozostałą do zwrotu kwotą, a więc nie wyjaśniono dlaczego wnioskodawczyni ma zapłacić organowi rentowemu wskazaną w zaskarżonej decyzji kwotę. Ponadto ustalenia wymaga, czy dochodzona kwota 2 580,44 zł. to brakujące, zdaniem ZUS, składki finansowane przez płatnika, czy przez ubezpieczoną oraz przedstawienia przez ZUS szczegółowego wyliczenia należnych i zapłaconych przez III Szpital Miejski w Ł. składek na ZUS w roku 2003 w odniesieniu do wnioskodawczyni. Ponieważ Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 par. 4 kpc uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI