III AUa 817/24

Sygn. akt III AUa 817/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy (...) sp. z o.o. w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale : S. G. (1) o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2024 r. sygn. akt VII U 952/23 1. oddala apelację, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na rzecz (...) sp. z o.o. w P. kwotę 270 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. sędzia Marta Sawińska UZASADNIENIE Decyzją z 17 marca 2023 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. , na podstawie art. 83 ust. 1 oraz 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy , stwierdził, że S. G. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 3 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu wskazano, że umowa o pracę zawarta pomiędzy S. G. (1) a płatnikiem składek była umową pozorną, z którą nie można łączyć istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych. Zaznaczono, że S. G. (1) stał się niezdolny do pracy w krótkim czasie od zgłoszenia do ubezpieczeń. W ocenie organu rentowego płatnik składek, ani ubezpieczony nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność wykonywanych przez S. G. (1) czynności. Odwołanie od ww. decyzji wniósł płatnik składek (...) sp. z o.o. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę poprzez przyjęcie, że S. G. (1) podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 3 stycznia 2022 r., a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania według norm przepisanych. Odwołujący wskazał, że stanowisko organu rentowego przedstawione w zaskarżonej decyzji jest arbitralne. Wyjaśnił, że S. G. (1) jest od 23 stycznia 2012 r. prokurentem spółki, czyli już wcześniej podejmował szereg czynności na rzecz spółki, a fakt jego zatrudnienia w spółce na umowę o pracę podyktowany był wzrostem zaangażowania S. G. (1) w sprawy spółki i chęcią otrzymywania wynagrodzenia za swoją pracę i zaangażowanie. S. G. (1) przychylił się do stanowiska odwołującego. Wyrokiem z 27 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt VII U 952/23 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż S. G. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o. o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 3 stycznia 2022 r. (pkt 1) oraz zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej się 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty (pkt 2). Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: S. G. (1) urodził się (...) , z zawodu jest zdunem. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 18 maja 2011 r. pod numerem KRS (...) . Kapitał zakładowy spółki wynosi 5000 zł. Wspólnikami spółki są A. G. posiadająca 50 udziałów o łącznej wartości 2500 zł oraz M. G. posiadająca 50 udziałów o łącznej wartości. Prezesem zarządu spółki jest A. G. . Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest PKD 45 11 Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Wpisem numer 3 dnia 23 stycznia 2012 r. ujawniono w Rejestrze prokurenta samoistnego spółki w osobie S. G. (1) . S. G. (1) jest ojcem A. G. . S. G. (1) jako prokurent spółki pomagał w sprowadzaniu aut, dokonywał przelewów bankowych i zamówień internetowych. W dniu 3 stycznia 2022 r. S. G. (1) zawarł z (...) sp. z o.o. umowę o pracę na czas nieokreślony, na ¼ etatu. Strony ustaliły jako rodzaj pracy: sprzedawca, handlowiec, a jako miejsce wykonywania pracy wskazały: (...) sp. z o.o. ul. (...) , (...)-(...) P. . Wynagrodzenie ustalono na 1/4 aktualnie obowiązującego minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę . Termin rozpoczęcia pracy ustalono na 3 stycznia 2022 r. Do obowiązków S. G. (1) określonych w zakresie obowiązków z 3 stycznia 2022 r. należało: pozyskiwanie klientów, załatwianie formalności związanych ze sprzedażą pojazdów, wystawianie faktur, wyszukiwanie ofert pojazdów na zagranicznych serwisach ogłoszeniowych, nadzorowanie przebiegu napraw pojazdów, współpraca z mechanikami, lakiernikami, blacharzami, dbałość o zachowanie standardów naprawy pojazdów, wyszukiwanie, zamawianie oraz odbieranie części zamiennych do naprawianych pojazdów, dbanie o wizerunek komisu. Dokument zgłoszeniowy (...) z datą powstania obowiązku ubezpieczeń od 3 stycznia 2022 r. wpłynął do Zakładu w terminie 6 stycznia 2022 r. W dniu 26 września 2022 r. strony zawarły aneks do umowy o pracę z 3 stycznia 2022 r. Strony postanowiły, że z dniem 1 października 2022 r. zmianie ulegnie wymiar czasu pracy S. G. (1) z ¼ etatu na pełen etat oraz wynagrodzenie, które ustalono na 6000 zł brutto. Do obowiązków S. G. (1) określonych w zakresie obowiązków należało: pozyskiwanie klientów, przygotowanie i aktualizacja atrakcyjnych ofert handlowych, wystawianie ofert sprzedaży w serwisach ogłoszeniowych np. otomoto, przygotowanie pojazdów do sprzedaży, wykonanie przeglądu technicznego, zbieranie ofert od ubezpieczycieli i ubezpieczanie pojazdów, obsługa w zakresie sprzedaży pojazdów, nawiązywanie i utrzymywanie pozytywnych relacji z klientami, diagnoza potrzeb klientów, przedstawianie oferty klientom, prezentacja samochodów, negocjacje z klientami, załatwianie wszelkich formalności związanych ze sprzedażą pojazdów, spisywanie umów, spisywanie protokołów, wystawianie faktur, przygotowanie pojazdu dla klienta, doradzanie klientom w zakresie finansowanie i ubezpieczenia, załatwianie wszelkich formalności związanych ze składaniem wniosków kredytowych, dbanie o wizerunek komisu, kompleksowa obsługa w zakresie wypożyczania przyczep, wycena i negocjacje odkupu pojazdów od klientów, wyszukiwanie ofert pojazdów na zagranicznych serwisach ogłoszeniowych, prowadzenie i terminowe rozliczanie dokumentacji transakcji zakupu oraz sprzedaży, analiza konkurencyjności firm, planowanie napraw pojazdów, nadzorowanie przebiegu napraw pojazdów, Zawarcie aneksu z 26 września 2022 r. do umowy o pracę oraz rozszerzenie obowiązków S. G. (1) związane było z odejściem z firmy sprzedawcy - handlowca M. K. . S. G. (1) przejął we wrześniu 2022 r. obowiązki M. K. , który pracował w spółce do końca września 2022 r. Od 3 stycznia 2022 r. S. G. (1) świadczył pracę na rzecz płatnika składek w ramach ww. umowy o pracę jako sprzedawca/handlowiec. Ubezpieczony zajmował się przygotowywaniem aut do sprzedaży, zakupami na allegro, w internecie, serwisach samochodowych, przewożeniem aut do mechaników i blacharzy, kontaktem z klientami, pokazywaniem aut na placu, jazdami próbnymi odbieraniem dokumentów. Ubezpieczony nie wykonywał powyższych czynności przed 3 stycznia 2022 r. będąc prokurentem spółki, gdyż należały one do zakresu obowiązków handlowca M. K. . Sytuacja ekonomiczna płatnika składek pozwalała na zatrudnienie S. G. (1) na stanowisku sprzedawcy/handlowca. W dniu 21 listopada 2022 r. S. G. (1) stał się niedolny do pracy. Ubezpieczony złożył roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego od 27 listopada 2022 r. do 28 lutego 2022 r. W dniu 17 marca 2023 r. ZUS wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Na wstępie rozważań prawnych Sąd I instancji zacytował treść z art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i 22 k.p. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 83 § 1 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. W orzecznictwie wskazuje się, że umowa o pracę jest zawarta dla pozoru i nie może w związku z tym stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli gdy strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2012 r., II UK 14/12). Pozorne zawarcie umowy o pracę nie wiąże się ze świadczeniem pracy w tym sensie, że zatrudnienie w ogóle nie jest wykonywane („pracownik” w ogóle nie świadczy pracy), bądź jest wykonywane na innej podstawie niż umowa o pracę (w szczególności na podstawie umowy prawa cywilnego), bądź jest wyłącznie pozorowane, tj. jakieś czynności faktyczne są przez „pracownika” wykonywane, ale nie rodzą one skutku w postaci istnienia stosunku pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował. Nie wystarcza jednak jakakolwiek praca, gdyż znaczenie ma dopiero praca przewidziana dla stosunku pracy. Pozorność umowy wynikająca z art. 83 k.c. w zw. z art. 300 k.p. zachodzi, gdy pomimo zawarcia umowy praca nie jest w ogóle świadczona, ewentualnie okoliczności faktyczne jej wykonywania nie wypełniają cech stosunku pracy. Nie stanowi to wówczas tytułu ubezpieczenia społecznego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2019 r., I UK 44/18 i cytowane tam orzecznictwo). Podkreślił, że S. G. (1) został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 3 stycznia 2022 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z 3 stycznia 2022 r. u płatnika składek (...) sp. z o.o. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji zarzucił, że umowa o pracę była nieważna, a powodem zawarcia umowy o pracę przez ubezpieczonego była chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przekonuje, że S. G. (1) od 3 stycznia 2022 r. rzeczywiście wykonywał umówioną pracę na rzecz płatnika składek na warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. , a płatnik składek wypłacał mu za to uzgodnione wynagrodzenie. Na fakt świadczenia przez ubezpieczonego pracy wskazują przede wszystkim zeznania świadków, płatnika składek i ubezpieczonego. Świadek R. R. (1) wyraźnie potwierdził, że ubezpieczony świadczył pracę na rzecz płatnika składek. Świadek pracował dla odwołującej spółki i widywał ubezpieczonego podczas pracy. Ponadto świadkowie R. D. , D. P. i R. R. (2) również potwierdzili, że współpracowali ze S. G. (1) w spornym okresie. Świadkowie byli klientami odwołującej spółki bądź świadczyli na jej rzecz usługi i wielokrotnie widywali w pracy S. G. (1) oraz kontaktowali się z nim w sprawie napraw, kupna/sprzedaży samochodów. Oprócz tego zarówno ubezpieczony jak i płatnik składek szczegółowo opisali czynności jakie wykonywał S. G. (1) w pracy. Wyjaśnili przebieg zatrudnienia, podobnie opisali obowiązki pracownicze ubezpieczonego. Strony wyjaśniły, że zawarcie aneksu z 26 września 2022 r. do umowy o pracę oraz rozszerzenie obowiązków S. G. (1) związane było z odejściem z firmy - sprzedawcy - handlowca M. K. . S. G. (1) przejął we wrześniu 2022 r. obowiązki M. K. , który pracował w spółce do końca września 2022 r. Okoliczności te, w ocenie Sądu I instancji, znalazły potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Nadto sąd podkreślił, że S. G. (1) od 2012 r. pozostaje prokurentem spółki, jednak jego obowiązki jako handlowca/sprzedawcy nie pokrywały się z obowiązkami prokurenta. Jako prokurent S. G. (1) nie miał tylu obowiązków i nie zajmował się kwestiami związanymi z przygotowaniem aut do sprzedaży, zakupami internetowymi czy przewożeniem aut do warsztatów samochodowych. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do kwestionowania twierdzeń odwołującej i ubezpieczonego co do faktycznego zakresu jego obowiązków oraz przyczyn nawiązania stosunku pracy. Zaznaczył, że płatnik składek miał gospodarczą potrzebę zatrudnienia sprzedawcy/handlowca, bowiem we wrześniu 2022 r. zwolnił się z pracy wieloletni handlowiec spółki (...) , a ubezpieczony przejął jego obowiązki. Kondycja finansowa przedsiębiorcy pozwalała na zatrudnienia handlowca. W konsekwencji żaden z podnoszonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na odwołanie argumentów na poparcie rzekomej pozorności umowy o pracę nie został potwierdzony w toku postępowania. Ponadto wskazał, że samo w sobie dążenie do uzyskania tytułu do ubezpieczeń społecznych i świadczeń z tych ubezpieczeń, względnie do podwyższenia tych świadczeń nie jest naganne, jeśli wiąże się z rzeczywistym zatrudnieniem. Naganne i niedopuszczalne jest jedynie tworzenie fikcji zatrudnienia w oparciu o ww. motywację, co w sprawie nie wystąpiło. W tym stanie rzeczy na podstawie ww. przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. zmieniono zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1) sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono w punkcie 2) sentencji, zgodnie z art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. , art. 99 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Apelację od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. , zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: ⚫ naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów mających wpływ na treść orzeczenia poprzez uznanie, że S. G. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o. o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom; emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 3 stycznia 2022 r., podczas gdy z zeznań świadków wynika, że wykonywał on w spółce te same czynności co wskazane w umowie o pracę będąc już dużo wcześniej jej prokurentem, ponadto spółka była w coraz gorszej kondycji finansowej i na jego stanowisko nie zatrudniono żadnej osoby podczas jego nieobecności; ⚫ naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1009 z późn. zm.) oraz art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy poprzez uznanie, że S. G. (1) świadczył pracę podporządkowaną od 1 marca 2022r. na rzecz (...) sp. z o.o. , podczas gdy z zakresu jego czynności wynika wykonywanie funkcji prokurenta, a nie specjalisty ds. sprzedaży. Wskazując na ww. zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i o oddalenie odwołania (ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania) oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. odwołująca spółka (...) sp. z o.o. wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. na rzecz (...) sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego była bezzasadna i podlegała oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowymi, chorobowemu i wypadkowemu, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o s.u.s., za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. Z kolei art. 22 § 1 k.p. stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jednakże dla faktycznego istnienia stosunku pracy nie jest wystarczające zawarcie umowy o pracę, lecz faktyczne realizowanie treści zawartej umowy poprzez rzeczywiste świadczenie pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 06.03.2007 r., I UK 302/06, OSNP 2008/7-8/110 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 19.10.2007 r., II UK 56/07, LEX nr 376433). O zakwalifikowaniu zatrudnienia, jako czynności pracowniczych nie rozstrzygają przepisy prawa handlowego, lecz przepisy charakteryzujące stosunek pracy (tak za: wyrok SN z dnia 17.12.1996 r., II UKN 37). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych enumeratywnie wskazuje formy aktywności zawodowej podlegające ubezpieczeniom społecznym. Wobec braku definicji stosunku pracy w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych należy w tym zakresie stosować art. 22 § 1 k.p. , który stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Konstytutywne cechy stosunku pracy odróżniające go od innych stosunków prawnych to: dobrowolność, osobiste świadczenie pracy w sposób ciągły, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko związane zatrudnieniem i odpłatnym charakterem zatrudnienia. W kontekście oceny stosunku pracy dokonywanego przez pryzmat przepisów o ubezpieczeniach społecznych ważna jest również realna, rzeczywista ekonomiczna potrzeba zatrudnienia pracownika. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 września 2022 r. II USK 678/21 podkreślił, iż zamiar pracowniczego podlegania ubezpieczeniu społecznemu oznacza skuteczne zawarcie umowy o pracę, czyli powinny ziścić się wszelkie właściwości świadczenia pracy. Dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta, lecz to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy ( art. 8 ust. 1 u.s.u.s.). O tym, czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje natomiast samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Również w postanowieniu z tej samej daty II USK 667/21 Sąd Najwyższy zaakcentował, iż wykonywanie pracy w rozumieniu art. 22 k.p. nie oznacza wykonywania jakiejkolwiek pracy, lecz pracy o określonym modelu. W odniesieniu do norm prawa materialnego, klaryfikacja cech z art. 22 § 1 k.p. odbywa się metodą typologiczną. Sąd ocenia, czy zebrane dowody ujawniają właściwości świadczenia pracy. W sytuacji, gdy dostrzega atypowe formy wykonywania pracy (brak podporządkowania, ciągłości świadczenia pracy), to zanegowanie tytułu pracowniczego ubezpieczenia nie tylko nie sprzeciwia się prawu, ale odpowiada jego treści. Uprzednie relacje zawodowe nie tworzą autonomicznych cech umowy o pracę i nie zwalniają zatrudniającego z określonych prawem pracy obowiązków, jak i nakazują z ostrożnością traktować wygenerowanie określonego tytułu ubezpieczenia społecznego w razie braku zapotrzebowania na pracę tego rodzaju. W utrwalonym orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dopuszcza się legalność kwestionowania ustalonego przez strony rodzaju stosunku prawnego jako tytułu podlegania lub niepodlegania spornemu tytułowi ubezpieczeń społecznych. W orzecznictwie analizowana była dopuszczalność badania przez ZUS ważności postanowień umów. Postanowienia umowne stron stosunku pracy podlegają ocenie z perspektywy zgodności z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz w kontekście obejścia prawa ( art. 58 k.c. ). W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa o pracę została zawarta dla pozoru, nie może ona stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym. Aby móc stwierdzić, że została zawarta pozorna umowa przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy - obie strony muszą mieć (mają) świadomość, że osoba określona w umowie, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Oznacza to, że strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. Innymi słowy, strony stwarzają pozór rzeczywistego dokonania czynności prawnej o określonej treści, podczas gdy tak naprawdę nie chcą wywołać żadnych skutków prawnych lub też wywołać inne, niż w pozornej czynności deklarują (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2000 r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001/13/449, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2012 r., I UK 27/12, LEX nr 1218584). W licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego dotyczących umów o pracę jako podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym podkreślano, iż umowa o pracę jest zawarta dla pozoru ( art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p. ), a przez to nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a podmiot wskazany jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, iż nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy. Nie można zatem przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 04.08.2005r., II UK 321/04, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 190 i z dnia 19.10.2007r., II UK 56/07, LEX nr 376433). Sąd Apelacyjny rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się również naruszenia art. 58 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Zawarta pomiędzy odwołującą a płatnikiem składek umowa z 13 września 2019 r. nie stanowi działania w celu obejścia prawa lub działania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Organ rentowy nie wskazywał również jakie konkretnie zasady współżycia społecznego mogły zostać naruszone. Zaznaczyć też należy, że prawo nie zabrania zawarcia dodatkowo umowy o pracę w prokurentem spółki, wówczas może on wykonywać pracę jako pracownik (np. handlowiec, jak było w niniejszej sprawie). Nadto umowie o pracę, która nie narusza art. 22 § 1 k.p. , nie można stawiać zarzutu zawarcia jej w celu obejścia prawa, nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Apelacyjny podkreśla przy tym, że nie jest zakazane prawem zatrudnianie osób spokrewnionych, dlatego też nie można upatrywać naruszenie ww. zasad w relacji pracowniczej pracodawca (córka) pracownik (ojciec), jeśli umowa o pracę była faktycznie wykonywana przez pracownika na rzecz pracodawcy w warunkach art. 22 k.p. – jak było w niniejszej sprawie. Wzgląd na interes ogólny chroniony w ramach stosunku ubezpieczenia społecznego sprawia, że strony stosunku pracy muszą się liczyć z wymogiem ochrony interesu publicznego oraz zasadą solidarności ubezpieczonych. Słusznie Sąd Okręgowy uznał, że zawarta między ubezpieczonym S. G. (1) a płatnikiem umowa o pracę nie była pozorna. Pozwany nie wykazał by przy składaniu oświadczeń woli - przy podpisywaniu umowy- pracodawca miał świadomość, że odwołujący, jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z tej pracy. Wręcz przeciwnie z postępowania dowodowego przeprowadzonego przed Sądem I instancji wynika, że S. G. (1) świadczył pracę jako sprzedawca handlowiec na rzecz odwołującej spółki. Podkreślić należy, że świadek R. R. (1) wyraźnie potwierdził, że ubezpieczony świadczył pracę na rzecz płatnika składek, albowiem świadek pracował dla odwołującej spółki i widywał ubezpieczonego podczas pracy. Ponadto świadkowie R. D. , D. P. i R. R. (2) również potwierdzili, że współpracowali ze S. G. (1) jako sprzedawcą/handlowcem w spornym okresie, znali go też wcześniej kiedy był wyłącznie prokurentem (prokurent od 2012 r.). Świadkowie byli klientami odwołującej spółki bądź świadczyli na jej rzecz usługi i wielokrotnie widywali w pracy S. G. (1) oraz kontaktowali się z nim w sprawie napraw, kupna/sprzedaży samochodów. Oprócz tego zarówno ubezpieczony jak i płatnik składek szczegółowo opisali czynności jakie wykonywał S. G. (1) w pracy. Wyjaśnili przebieg zatrudnienia, podobnie opisali obowiązki pracownicze ubezpieczonego. Podkreślić należy, iż strony wyjaśniły, że zawarcie aneksu z 26 września 2022 r. do umowy o pracę oraz rozszerzenie obowiązków S. G. (1) związane było z odejściem z firmy - sprzedawcy - handlowca M. K. (co cały czas pomija pozwany organ rentowy). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego S. G. (1) przejął we wrześniu 2022 r. obowiązki M. K. , który pracował w spółce do końca września 2022 r., a okoliczności te znalazły potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Nie ulega wątpliwości, że S. G. (1) od 2012 r. pozostaje prokurentem spółki, jednak jego obowiązki jako handlowca/sprzedawcy nie pokrywały się z obowiązkami prokurenta, gdyż jako prokurent S. G. (1) nie zajmował się kwestiami związanymi z przygotowaniem aut do sprzedaży, zakupami internetowymi czy przewożeniem aut do warsztatów samochodowych, albowiem funkcja prokurenta spółki polega między innymi na kontroli i nadzorze prawnych aspektów prowadzenia firmy. Prokura to szczególne pełnomocnictwo związane z działaniem w imieniu przedsiębiorstwa. Celem prokury jest ułatwienie działania przedsiębiorstwa i reprezentowanie spółki na zewnątrz – obowiązki techniczno-organizacyjne nie leżą natomiast w ramach obowiązku pełnomocnika jakim jest prokurent. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego od 3 stycznia 2022 r. S. G. (1) dodatkowo świadczył pracę na rzecz płatnika składek w ramach ww. umowy o pracę jako sprzedawca/handlowiec. Do obowiązków S. G. (1) określonych w zakresie obowiązków z 3 stycznia 2022 r. należało pozyskiwanie klientów, załatwianie formalności związanych ze sprzedażą pojazdów, wystawianie faktur, wyszukiwanie ofert pojazdów na zagranicznych serwisach ogłoszeniowych, nadzorowanie przebiegu napraw pojazdów, współpraca z mechanikami, lakiernikami, blacharzami, dbałość o zachowanie standardów naprawy pojazdów, wyszukiwanie, zamawianie oraz odbieranie części zamiennych do naprawianych pojazdów, dbanie o wizerunek komisu. W dniu 26 września 2022 r. strony zawarły aneks do umowy o pracę z 3 stycznia 2022 r. Strony postanowiły, że z dniem 1 października 2022 r. zmianie ulegnie wymiar czasu pracy S. G. (1) z ¼ etatu na pełen etat oraz wynagrodzenie, które ustalono na 6000 zł brutto. Do obowiązków S. G. (1) określonych w zakresie obowiązków należało: pozyskiwanie klientów, przygotowanie i aktualizacja atrakcyjnych ofert handlowych, wystawianie ofert sprzedaży w serwisach ogłoszeniowych np. otomoto, przygotowanie pojazdów do sprzedaży, wykonanie przeglądu technicznego, zbieranie ofert od ubezpieczycieli i ubezpieczanie pojazdów, obsługa w zakresie sprzedaży pojazdów, nawiązywanie i utrzymywanie pozytywnych relacji z klientami, diagnoza potrzeb klientów, przedstawianie oferty klientom, prezentacja samochodów, negocjacje z klientami, załatwianie wszelkich formalności związanych ze sprzedażą pojazdów, spisywanie umów, spisywanie protokołów, wystawianie faktur, przygotowanie pojazdu dla klienta, doradzanie klientom w zakresie finansowanie i ubezpieczenia, załatwianie wszelkich formalności związanych ze składaniem wniosków kredytowych, dbanie o wizerunek komisu, kompleksowa obsługa w zakresie wypożyczania przyczep, wycena i negocjacje odkupu pojazdów od klientów, wyszukiwanie ofert pojazdów na zagranicznych serwisach ogłoszeniowych, prowadzenie i terminowe rozliczanie dokumentacji transakcji zakupu oraz sprzedaży, analiza konkurencyjności firm, planowanie napraw pojazdów, nadzorowanie przebiegu napraw pojazdów. Zaznaczyć należy również, że S. G. (2) nie wykonywał powyższych czynności przed 3 stycznia 2022 r. będąc prokurentem spółki, gdyż należały one do zakresu obowiązków handlowca M. K. . Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Skoro pozorność oświadczenia woli należy do sfery faktów, to na tym, kto się na ową wadę powołuje spoczywa ciężar dowodu, że strony złożyły pozorne oświadczenia. Co do zasady ciężar dowodu spornej okoliczności spoczywał, więc na organie rentowym, zwłaszcza, że w toku postępowania przed Sądem I instancji odwołująca spółka przedstawiła dowody świadczące o rzeczywistym świadczeniu przez S. G. (1) pracy na rzecz pracodawcy (m.in. zeznania świadków, które również pokrywały się z zeznaniami S. G. (1) ). Organ rentowy nie zdołał wykazać, że sporna umowa o pracę była pozorna, natomiast odwołująca spółka zaoferował dowody świadczące o tym, że S. G. (1) rzeczywiście świadczył pracę na rzecz płatnika składek (dowody osobowe, w postaci zeznań świadków, a także dowody materialne w postaci faktur za sporny okres z podpisami ubezpieczonego). Raz jeszcze podkreślić należy, że nie można mówić o pozorności tam, gdzie po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał a pracodawca świadczenie to przyjmował. Ostatecznie jak wynika z zrzutów apelacji, sedno sporu w niniejszej sprawie skoncentrowało się na zagadnieniu obejmującym ważność postanowień umowy o pracę zawartej przez odwołującego i płatnika składek, analizowanych na płaszczyźnie regulacji art. 58 k.c. , albowiem organ rentowy twierdził, że wszystkie ww. czynności ubezpieczony wykonywał jako prokurent, a nie jako pracownik. Zgodnie z art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Stosownie do art. 58 § 2 k.c. nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak wynika ze stanowiska judykatury czynność prawna mająca na celu obejście ustawy w ujęciu art. 58 § 1 k.c. polega na takim ukształtowaniu jego treści, która z punktu widzenia formalnego nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu ustawowo zakazanego. Sąd Najwyższy w takich przypadkach przyjmował dopuszczalność rozważenia, czy w danym przypadku zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa zwłaszcza, jeżeli jedynym celem umowy było umożliwienie pracownikowi skorzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych (wyroki Sądu Najwyższego: z 14 marca 2001 r., sygn. II UKN 258/00, ; z 23 lutego 2005 r., sygn. III UK 200/04. Sąd Najwyższy wyrażał również pogląd, że o czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy ( art. 58 k.c. ) można mówić, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana. W uzasadnieniu uchwały z 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05 Sąd Najwyższy zaakcentował, że każde postanowienie umowy o pracę, zmierzające do wyłudzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego, należy ocenić jako nieważne przez istnienie zamiaru obejścia prawa albo przez swą sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, wyrażającą się np. niegodziwością celu albo zderzeniem się z prawem innych ubezpieczonych. Cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Sąd Apelacyjny przyznaje, że dążenie do zagwarantowania ochrony zapewnionej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie może być z definicji uznane za zmierzające do dokonania czynności sprzecznej z prawem albo mającej na celu obejście prawa, jednakże trzeba mieć na uwadze, że takiego rodzaju działanie nie może mieć charakteru bezprawnego. Celem takiego działania nie może być bowiem stworzenie pozornych, jakkolwiek formalnoprawnych podstaw dla objęcia ochroną prawną, lecz faktyczna, rzetelna realizacja przesłanek gwarantujących tego rodzaju ochronę. W każdym bowiem przypadku, gdy faktyczna realizacja warunków przyznania ochrony prawnej budzi wątpliwości, treść stosunku prawnego może zostać zweryfikowana. Dzieje się tak dlatego, że bezwarunkowe działanie polegające na dążeniu do zagwarantowania sobie ochrony, zapewnionej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jest uzasadnione jedynie z osobistego, a nie społecznego punktu widzenia, gdy tymczasem nieważny stosunek pracy obciąża bezzasadnie fundusz ubezpieczeń społecznych, z którego korzysta większość społeczeństwa. Przy dokonywaniu oceny charakteru łączącego strony stosunku prawnego w postępowaniach dotyczących ubezpieczeń społecznych, rzeczywisty charakter pracowniczego zatrudnienia wymaga od Sądu rygorystycznych ustaleń i przekonującej oceny. Apelującemu znika z pola widzenia okoliczność, że podstawą orzeczenia Sądu Okręgowego był zespół okoliczności , które przechyliły szalę w kierunku stwierdzenia podstaw do przyjęcia ochrony prawnej, jaka miała powstać w związku z pracowniczym zatrudnieniem ubezpieczonego S. G. (1) . Wnioski wysnute w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy są czytelne i zostały wyodrębnione w pisemnych motywach wyroku. Zwrócono w nich uwagę na istotne czynniki organizacyjne i ekonomiczne. Ocena osobowych źródeł dowodowych i ich konfrontacja z ogólnymi regułami jest jak najbardziej trafna, co tym samym nie pozwala na przyjęcie kwalifikowanego naruszenia prawa. Sąd II instancji nie podziela apelacyjnego zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego. Sąd Okręgowy poczynił bowiem prawidłowe ustalenia faktyczne, wyprowadzając wnioski, które nie pozostają w sprzeczności z zasadami logiki, rozumowania czy doświadczenia życiowego i nie wykazują błędów natury faktycznej. Dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów nie nasuwa zastrzeżeń, gdyż nie wykracza poza uprawnienia wynikające z przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Co do zasady sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli zatem z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Według utrwalonego stanowiska doktryny i judykatury, do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie jest wystarczające przekonanie apelującego o innej, niż przyjęta wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej, niż przeprowadzona przez sąd (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, z 27 września 2002 r. w sprawie IV CKN 1316/00, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2006 r., I ACa 1116/2005,). W konsekwencji, zarzut obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać tylko na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla apelującego ustaleń. Dla skuteczności postawionego zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów konieczne jest wykazanie, przez odwołanie się do skonkretyzowanych dowodów, że sąd pierwszej instancji, dokonując tej oceny, w sposób rażący naruszył obowiązujące dyrektywy oceny, albowiem sąd drugiej instancji, bez stwierdzenia rażącego naruszenia zasad oceny dowodów nie może ingerować w ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Sąd Okręgowy w sposób wieloaspektowy i przekonujący wyjaśnił, z jakich przyczyn nie uznał spornej umowy za pozorną lub zawartą z naruszeniem art. 58 k.c. Zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. ma w istocie charakter czysto polemiczny, albowiem apelujący nie wykazał wskazanymi w apelacji argumentami wadliwości rozumowania Sądu Okręgowego z punktu widzenia zaprezentowanych wyżej kryteriów. O nieważności umowy jako stanowiącej czynność prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego wnioskować należy z całokształtu okoliczności dotyczących zawarcia umowy, jak i przez pryzmat zdarzeń późniejszych. Apelujący wybiórczo traktuje zgromadzony materiał dowodowy i nie dostrzega okoliczności związanych z realną potrzebą zatrudnienia pracownika przez płatnika (np. zwolnienia sprzedawcy-handlowca M. K. ), gospodarczymi możliwościami zatrudnienia odwołującego na podstawie umowy o pracę z ustalonym wynagrodzeniem (na cały etat 6000 zł brutto). Ponadto wskazać należy, że prawo nie nakłada na pracodawcę obowiązku zatrudnienia pracownika na zastępstwo, albowiem w kodeksie pracy nie ma zapisu nakazującego pracodawcy zatrudnienie pracownika na zastępstwo w sytuacji nieobecności pracownika. Ta kwestia ta należy wyłącznie do decyzji przedsiębiorcy, to on wówczas decyduje, czy zatrudni pracownika za zastępstwo, czy uzna to za niecelowe. Reasumując, analiza motywów zaskarżonego wyroku wskazuje na prawidłowe uznanie przez Sąd Okręgowy, iż zawarta przez strony umowa o pracę była ważna a świadczy o tym szereg okoliczności omówionych wyżej we wzajemnym powiązaniu. Logiczne powiązanie wszystkich tych elementów w całość stanowi wieloaspektową podstawę do poczynienia ustaleń co do oceny zawartej umowy. Jak zaakcentowano wyżej, Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku przedstawił cały zestaw faktów, z których wyprowadził słuszny wniosek, a wskazuje na to wielość okoliczności i ich ciężar gatunkowy. W świetle całokształtu okoliczności ujawnionych w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż strony analizowanego stosunku prawnego kierowały się obiektywnie usprawiedliwionymi kryteriami, a nie zamiarem wykorzystania systemu ubezpieczeń społecznych dla własnej korzyści majątkowej kosztem pozostałych uczestników tego systemu. Opisane powyżej postępowanie stron rozważanego stosunku pracy zasługuje zatem na ochronę prawną jako pozostające w zgodzie z zasadami współżycia społecznego. Skoro ubezpieczony nawiązał ważny stosunku pracy z płatnikiem stosownie do art. 22 § 1 k.p. , to brak jest podstaw do twierdzenia, że nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Konsekwencją powyższych rozważań i ustaleń zasadne jest uznanie, że S. G. (1) podlega od 3 stycznia 2022r. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. Argumenty przedstawione przez organ rentowy w treści apelacji, nie podważyły w żaden sposób zasadności stanowiska Sądu I instancji, polegały na wybiórczym wyeksponowaniu niektórych dowodów, przy jednoczesnym przedstawieniu subiektywnej ich oceny. Z tego względu zarzuty sformułowane w apelacji okazały się nietrafione i w żadnej mierze nie wzruszyły rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd I instancji. Wbrew stanowisku apelującego Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok nie naruszył ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów prawa procesowego. Uznając zarzuty apelującego organu rentowego za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. i przepisu § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r. Mając powyższe na względzie, zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 270 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej – punkt 2 wyroku. sędzia Marta Sawińska