III AUa 805/24

Sygn. akt III AUa 805/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 grudnia 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zobowiązał (...) Spółkę z o.o. w K. do zwrotu nienależnie wypłaconych Z. C. świadczeń za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. w kwocie 6.302,85 zł oraz odsetek za okres od 13 kwietnia 2023r. do 18 grudnia 2023r., tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 512,26 zł, czyli łącznie w kwocie 6.815,11 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji (...) Spółka z o.o. domagała się jej zmiany i ustalenia, że nie ma obowiązku zwrotu przedmiotowego świadczenia, wskazując, że będący jej pracownikiem Z. C. jednocześnie wykonywał pracę przy realizacji umowy o świadczenie usług zawartej przez nią z (...) M. K. . Nie posiadała wiedzy o wysokości osiągniętego przez niego w 2020r. przychodu z tytułu umowy o dzieło zawartej przez z (...) M. K. , w związku z czym nie mogła poinformować o nim organu rentowego, a co za tym idzie, nie wprowadziła organu rentowego w błąd. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 18 marca 2024r. oddalił odwołanie. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że (...) Spółka z o.o. w K. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym z dniem 30 stycznia 2003r. Przedmiotem jej przeważającej działalności jest działalność usługowa wspomagająca pozostałe górnictwo i wydobywanie. Z. C. ( urodzony (...) ) był zatrudniony w (...) Spółce z o.o. w K. w 2020r. Odwołująca o wysokości osiągniętego przez niego w 2020r. przychodu z tytułu zatrudnienia poinformowała organ rentowy zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2021r., wskazując, że z tego tytułu osiągnął przychód w kwocie 26.528,75 zł. Decyzją z dnia 24 września 2021r. w związku z osiągniętym przychodem za 2020r. organ rentowy rozliczył emeryturę Z. C. ustalając, iż wyniósł on 26.528,75 zł i nie przekroczył niższej kwoty granicznej przychodu ustalonej dla tego roku, tj. 43.187,90 zł, wobec czego nie uzasadniał zmniejszenia ani zawieszenia świadczenia emerytalnego. Sąd I instancji podał także, że Z. C. miał zawartą umowę cywilnoprawną z (...) M. K. , który z kolei miał zawartą z odwołującą umowę o świadczenie usług i przy jej wykonywaniu pracował ubezpieczony, będąc jednocześnie pracownikiem odwołującej, osiągając z tego tytułu w 2020r. przychód w kwocie 22.962 zł. W trakcie kontroli okresowej przeprowadzanej przez organ rentowy u płatnika ustalono, że w przedłożonym w trakcie kontroli zaświadczeniu o osiągniętych przychodach za 2020r. nie wykazał ubezpieczonemu przychodów wypłaconych w 2020r. z tytułu umowy cywilnoprawnej wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy, tj. (...) Spółki z o.o. , w związku z czym odwołująca została zobligowana do opłacenia składek również od wynagrodzeń w podmiocie trzecim. Po korekcie ujawniono, że ubezpieczony osiągnął w rzeczywistości przychód w wysokości 49.490,75 zł. Płatnik nie wykazał bowiem Z. C. przychodów wypłaconych w 2020r. przez (...) M. K. z tytułu umowy cywilnoprawnej. Kontrolerzy ZUS ustalili, iż ubezpieczony w rzeczywistości świadcząc pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej wykonywał ją na rzecz pracodawcy, odwołującej. Tym samym ubezpieczony przekroczył niższą kwotę graniczną przychodu ustaloną dla tego roku, co mając na uwadze organ rentowy zaskarżoną decyzją zobowiązał odwołującą do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. w kwocie 6.302,85 zł oraz odsetek za okres od 13 kwietnia 2023r. do 18 grudnia 2023r., tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 512,26 zł. Łącznie kwota do zwrotu wyniosła 6.815,11 zł. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a , są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. W razie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w terminie wskazanym w decyzji zobowiązującej do zwrotu tych należności, nie nalicza się odsetek od spłaconych należności za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty ( ust. 1a ). Sąd przypomniał również, że zgodnie z ust. 2 tego samego przepisu, za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) 
        świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) 
        świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) 
        świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Z mocy natomiast jego ust. 6, jeżeli wypłacenie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 1, obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot, za cały okres, za który nienależne świadczenia zostały wypłacone. Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przez ”dane nieprawdziwe” należy rozumieć m.in. zawarte w dokumentach dane niezgodne z prawdą, z rzeczywistością, ze stanem faktycznym, nierzeczywiste (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2019r., II UK 287/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2018r., II UK 673/16, OSNP 2019 nr 2, poz. 19). W wyroku z dnia 3 marca 2020r. (II UK 306/18), Sąd Najwyższy wskazał zaś, że odpowiedzialność płatnika składek z art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych opiera się na winie. Przekazanie nieprawdziwych danych stanowi bowiem czyn niedozwolony. Oznacza to, że podstawą odpowiedzialności płatnika składek jest wina w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegająca na niedochowaniu należytej staranności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2017r., III AUa 1076/17). W wyroku z dnia 16 maja 2017r. (I UK 186/16), Sąd Najwyższy wskazał, że konieczną przesłanką odpowiedzialności płatnika na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest wina płatnika w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegająca na niedochowaniu należytej staranności. Z kolei w wyroku z dnia 24 stycznia 2017r. (I UK 36/16) Sąd Najwyższy odwołując się do uchwały z dnia 19 października 1988r. (III UZP 33/88, OSNAPiUS 1989 nr 12, poz. 199) wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń obciąża płatnika składek poza zakresem ubezpieczeniowego pojęcia ”świadczeń nienależnie pobranych”, gdyż nie polega na ”zwrocie świadczeń”, lecz na wyrównaniu szkody wyrządzonej przez spowodowanie wypłacenia przez organ ubezpieczeń społecznych świadczeń osobie, której się nie należały (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 marca 2022r., III AUa 311/20). W doktrynie zauważa się również, że sformułowanie ”obowiązek zwrotu świadczenia” jest nieprecyzyjne i mylące, gdyż obowiązek płatnika nie polega na zwrocie świadczenia, lecz w istocie na wyrównaniu szkody wyrządzonej przez spowodowanie wypłacenia przez organ ubezpieczeń społecznych świadczeń nienależnych (zob. S. Płażek, Z. Salomon: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, Palestra 1988 nr 8-9, s. 56). Zdaniem Sądu Okręgowego przepis art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje zatem wyrównanie szkody przez płatnika lub inny podmiot, która zostaje wyrządzona na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji. Ponadto warunkiem jego zastosowania jest możliwość przypisania płatnikowi lub innej osobie winy w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegającej co najmniej na niedochowaniu należytej staranności. Sąd podkreślił, iż jak wynika z akt sprawy przedmiotem działalności odwołującej jest działalność usługowa wspomagająca pozostałe górnictwo i wydobywanie. ” D. T. ” i odwołującą łączyła umowa o pracę. Jednak na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim ubezpieczony świadczył pracę na rzecz odwołującej, która w związku z zawarciem tejże umowy nie przekazywała organowi rentowemu informacji o przychodzie uzyskanym przez ubezpieczonego w 2020r. Obowiązek taki jest nałożony na pracodawcę i zleceniodawcę zgodnie z przepisem art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Organ rentowy przeprowadził kontrolę u odwołującej i uznał, że w istocie świadcząc pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej ubezpieczony wykonywał ją na rzecz własnego pracodawcy, który w wyniku powyższego dokonał zgłoszenia ubezpieczonego do ubezpieczeń i zadeklarował za niego składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2020r. zgodnie z ustaleniami pokontrolnymi. W ocenie Sądu I instancji, odwołującej można przypisać niedochowanie należytej staranności. Jak wykazał materiał dowodowy ubezpieczony oprócz umowy o pracę z odwołującą miał zawartą umowę cywilnoprawną z firmą trzecią, w ramach której świadczył pracę na rzecz odwołującej, wobec czego płatnik był zobligowany do opłacania składek również od wynagrodzeń osiągniętych z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Jako że odwołująca jest podmiotem profesjonalnym, wymaga się od niej należytej staranności i znajomości norm prawnych regulujących zawierane umowy, ich cechy, jak i następstwa wynikające z ich zawarcia. Tymczasem odwołująca nie wykonała obowiązku przekazania informacji organowi rentowemu o przychodzie zleceniobiorcy ” D. T. ” w 2020r., do czego była zobowiązana na podstawie obowiązujących przepisów. Niewykonanie opisanego obowiązku prowadzi do wniosku, iż odwołująca nie dochowała należytej staranności w wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków ustawowych, co nakazuje uznać, iż organ rentowy słusznie przyjął, iż płatnik składek na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w decyzji kwoty na rzecz organu rentowego, co mając na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. Apelację od przedstawionego orzeczenia wywiodła odwołująca, zaskarżając wyrok w całości. Powołując się na zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że poprzez przekazanie organowi rentowemu nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość spowodowała pobranie przez Z. C. nienależnego świadczenia w wysokości 6.303 zł - skarżąca wniosła o zmianę wyroku i ustalenie, iż nie ma obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconych Z. C. świadczeń za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. w kwocie 6.302,85 zł powiększonej o odsetki w kwocie 512,26 zł, łącznie 6.815,85 zł, ewentualnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że w jej ocenie w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , ponieważ umowa cywilnoprawna nie została z nią zawarta, w związku z czym nie miała wiedzy o wysokości przychodu z tego tytułu. Prawidłowo przekazała informację o wysokości osiągniętego przez Z. C. przychodu uzyskanego w 2020r. z tytułu zawartej umowy o pracę, a zatem nie przekazała informacji nieprawdziwych, które uzasadniałyby zastosowanie cytowanego przepisu. Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja odwołującej nie zasłużyła na uwzględnienie. Spór w rozpatrywanym przypadku dotyczył obowiązku zwrotu przez (...) Sp. z o.o. w K. nienależnie wypłaconych Z. C. świadczeń za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. w kwocie 6.302,85 zł oraz odsetek za okres od 13 kwietnia 2023r. do 18 grudnia 2023r., tj. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, w kwocie 512,26 zł, czyli łącznie 6.815,11 zł. Poza sporem pozostaje, iż w powyższym okresie Z. C. był zatrudniony u odwołującej na podstawie umowy o pracę, świadcząc pracę w (...) S.A. Oddział KWK (...) , jednocześnie wykonując pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej z podmiotem trzecim, tj. (...) M. K. , w ramach której świadczył pracę na rzecz odwołującej. Faktem jest także, że skarżąca 25 lutego 2021r. poinformowała organ rentowy o przychodzie Z. C. w 2020r. przyjmowanym do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 26.528,75 zł, który nie przekroczył niższej kwoty granicznej przychodu ustalonej dla 2020r., tj. 43.187,90 zł. Z kolei w marcu 2023r. w trakcie kontroli okresowej u odwołującej organ rentowy ustalił, że w przedłożonym w trakcie kontroli zaświadczeniu o osiągniętych przychodach za 2020r. odwołująca nie wykazała przychodów Z. C. wypłaconych w 2020r. z tytułu umowy cywilnoprawnej wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy, tj. (...) Sp. z o.o. , a wypłaconych przez (...) M. K. w kwocie 22.962 zł. W tej sytuacji odwołująca złożyła deklarację korygującą i opłaciła składki. W konsekwencji okazało się, że Z. C. w 2020r. osiągnął u swojego pracodawcy łączny przychód w kwocie 49.490 zł, a nie jak płatnik podał w zaświadczeniu dotyczącym osiągniętego przychodu w 2020r. w kwocie 26.528,75 zł, wobec czego kwota nienależnie wypłaconego świadczenia wyniosła 6.302,85 zł, którą powiększono o odsetki w kwocie 512,26 zł za okres od 13 kwietnia 2023r. w związku z wezwaniem płatnika do korekty deklaracji i zapłaty należnych składek - do dnia wydania decyzji. W 2020r. odwołująca był jedynym płatnikiem składek dla ubezpieczonego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025r. poz. 350), jeżeli wypłacenie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 1 , obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot, za cały okres, za który nienależne świadczenia zostały wypłacone. Powyższy przepis ten był przedmiotem wykładni w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 3 marca 2020r. (II UK 306/18) wskazał, że odpowiedzialność płatnika składek z art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych opiera się na winie. Przekazanie nieprawdziwych danych stanowi bowiem czyn niedozwolony.(…) Oznacza to, że podstawą odpowiedzialności płatnika składek jest wina w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegająca na niedochowaniu należytej staranności. W wyroku z dnia 16 maja 2017r. (I UK 186/16) Sąd Najwyższy stwierdził z kolei, że konieczną przesłanką odpowiedzialności płatnika na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest wina płatnika w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegająca na niedochowaniu należytej staranności. Natomiast w wyroku z dnia 24 stycznia 2017r. (I UK 36/16) Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały z dnia 19 października 1988r. (III UZP 33/88, OSNAPiUS 1989 nr 12, poz. 199), uznał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń obciąża płatnika składek poza zakresem ubezpieczeniowego pojęcia ”świadczeń nienależnie pobranych”, gdyż nie polega na ”zwrocie świadczeń”, lecz na wyrównaniu szkody wyrządzonej przez spowodowanie wypłacenia przez organ ubezpieczeń społecznych świadczeń, osobie, której się nie należały. Także w doktrynie zauważa się, że sformułowanie ”obowiązek zwrotu świadczenia” jest nieprecyzyjne i mylące, gdyż obowiązek płatnika nie polega na zwrocie świadczenia, lecz w istocie na wyrównaniu szkody wyrządzonej przez spowodowanie wypłacenia przez organ ubezpieczeń społecznych świadczeń nienależnych (por. S. Płażek, Z. Salomon: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, Palestra 1988 nr 8-9, s. 56). Omawiany art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje zatem wyrównanie szkody przez płatnika lub inny podmiot, która zostaje wyrządzona na skutek  niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, zaś warunkiem jego zastosowania jest możliwość przypisania płatnikowi lub innej osobie winy w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu obowiązku przekazania organowi rentowemu wymaganych informacji, polegającej co najmniej na niedochowaniu należytej staranności. Wypada nadto zaznaczyć, że na podstawie art. 8 ust. 2a powyższej ustawy, za pracownika w rozumieniu tej ustawy uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Powyższe rozwiązanie legislacyjne jest wyrazem dążenia ustawodawcy do objęcia obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przychodów z umów zlecenia i o dzieło zawartych, bądź wykonywanych na rzecz tego samego pracodawcy, a tym samym uniemożliwienie pracodawcom, będącym płatnikami składek na ubezpieczenie osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, unikania powinności uiszczenia składek od przychodów osiąganych w związku z wykonywaną na ich rzecz pracą oraz przeciwdziałanie praktyce unikania regulowania wobec pracowników zobowiązań z tytułu godzin nadliczbowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, iż pojęcie ”pracownika” w rozumieniu powyższego unormowania ma szerszy zakres znaczeniowy niż pojęcie pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy ( art. 2 k.p. i art. 22 § 1 k.p. ), gdyż obejmuje ono również osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych lub umów, do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego , w sytuacji, gdy umowę tę zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy lub jeżeli w ramach tej umowy wykonują pracę na rzecz tego pracodawcy, choćby umowa cywilnoprawna została zawarta z osobą trzecią (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266 i uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012r., III UK 64/11, LEX nr 1215455). Objęcie definicją pracownika - oczywiście dla potrzeb prawa ubezpieczeń społecznych - nie tylko pracowników w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadają przepisy kodeksu pracy , ale także osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (m.in. agentów, zleceniobiorców, wykonawców dzieła) oznacza jednoczesne rozszerzenie pracowniczego tytułu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym, co wpływa na sposób ustalania podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie. Hipotezą normy prawnej wynikającej z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych objęte są dwa rodzaje relacji pomiędzy zainteresowanymi podmiotami. Pierwszą jest sytuacja, gdy oba stosunki (pracowniczy i cywilnoprawny) dotyczą tych samych podmiotów jednocześnie występujących wobec siebie w roli pracodawcy - zleceniodawcy i pracownika - zleceniobiorcy, drugą zaś sytuacja, gdy na istniejący stosunek pracy nakłada się stosunek cywilnoprawny między pracownikiem i osobą trzecią, na podstawie którego pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy (zleceniobiorcy itp.) w ramach łączącej pracodawcę z ową osobą trzecią umownej więzi prawnej. Z regulacją art. 8 ust. 2a powyższej ustawy koresponduje unormowanie zawarte w jej art. 18 ust. 1a i art. 20 ust. 1 , dotyczące problematyki podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W sytuacjach, do których odwołuje się art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mamy do czynienia z jednym, szeroko ujętym pracowniczym tytułem obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznych, a zatem konsekwentnie w art. 18 ust. 1a i następczo w art. 20 ust. 1 tej ustawy nakazano w stosunku do tych ubezpieczonych uwzględnienie w podstawie wymiaru składek również przychodu z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Podsumowując, w przypadku pracowników, o jakich mowa w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy oraz umów cywilnoprawnych. W odniesieniu do tej kategorii ubezpieczonych (pracowników) płatnikiem składek jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy (art. 18 ust. 1a wspomnianej ustawy). Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, winien zatem zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Obowiązki płatnika powinny bowiem obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Ugruntowane stanowisko w tej kwestii zostało zaprezentowane w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 2010r. (I UK 252/09, LEX nr 577824), z dnia 22 lutego 2010r. (I UK 259/09, LEX nr 585727) i z dnia 18 października 2011r. (III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266) oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012r. (III UK 64/11, LEX nr 1215455). W sytuacji więc określonej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest tylko jeden tytuł ubezpieczenia, który powstaje ex lege; nie powstaje zatem odrębne ubezpieczenie z umowy cywilnoprawnej, które mogłoby stanowić przedmiot sporu przed sądem ubezpieczeń społecznych. W przypadku pracowników, o których mowa w powyższym przepisie podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi tym samym łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ( art. 4 pkt 10 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ), uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych. W myśl art. 17 ust. 1 owej ustawy - na płatniku (w tym przypadku na pracodawcy) spoczywa zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2017r., I UK 182/16, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018r., I UK 287/17, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2020r., III UK 349/19). Wobec powyższego, w ocenie Sądu Apelacyjnego, jak trafnie przyjął organ rentowy, zaś Sąd I instancji równie prawidłowo pogląd ten zaaprobował, odwołującej można przypisać niedochowanie należytej staranności w przekazywaniu organowi rentowemu w 2021r. informacji o przychodzie uzyskanym przez Z. C. w 2020r., który to obowiązek jest nałożony na pracodawcę na podstawie art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., poz. 1631). Skoro tymczasem odwołująca nie wykonała obowiązku przekazania prawidłowej informacji organowi rentowemu o przychodzie Z. C. w 2020r., co spowodowało nadpłatę jego emerytury w łącznej kwocie wraz z odsetkami w wysokości 6.302,85 zł, na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , jest zobowiązana do zapłaty tej kwoty wraz z odsetkami na rzecz organu rentowego. Z przedstawionych względów, Sąd Apelacyjny uznając apelację odwołującej za bezzasadną, na mocy art. 385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. /-/ SSA Antonina Grymel