III AUa 805/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawidłowe ustalenie stopy procentowej składki wypadkowej dla płatnika składek S. B. pomimo błędnego jej wykazania w deklaracji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższył o 50% stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla S. B., zarzucając zaniżenie danych w deklaracji ZUS IWA. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, ustalając prawidłową stawkę 2,26%. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, uznając, że sankcja z art. 34 ustawy o ubezpieczeniu wypadkowym nie miała zastosowania, gdyż płatnik nie podał nieprawdziwych danych, a błąd w deklaracji powinien zostać skorygowany przez organ rentowy.
Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 30 lipca 2015 r. stwierdził podwyższenie o 50% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika składek S. B. na rok składkowy od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2016 r., wskazując na zaniżenie danych w dokumencie ZUS IWA dotyczących rodzaju działalności (produkcja wyrobów tartacznych) i liczby ubezpieczonych. S. B. wniósł odwołanie, zarzucając brak poinformowania o stawce. Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. zmienił decyzję ZUS, ustalając stopę procentową na 2,26%, uznając, że sankcja z art. 34 ustawy nie ma zastosowania w każdej sytuacji zaniżenia, a jedynie przy błędnym ustaleniu liczby ubezpieczonych lub grupy działalności. Sąd Okręgowy stwierdził, że płatnik podawał prawidłowe dane dotyczące PKD i liczby pracowników, a błąd w deklaracji za kwiecień 2015 r. mógł zostać zweryfikowany przez organ. ZUS wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 477^9 § 3 kpc poprzez brak odrzucenia odwołania z uwagi na uchybienie terminowi. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając zarzut uchybienia terminu za niedopuszczalny w tej fazie postępowania, gdyż ZUS nie podnosił go w odpowiedzi na odwołanie ani w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny potwierdził, że Sąd Okręgowy trafnie zastosował art. 34 ustawy, stwierdzając, że płatnik nie podał nieprawdziwych informacji, a określenie wysokości stopy procentowej składki nie wchodzi w zakres danych z art. 31 ust. 6 ustawy, co wyklucza zastosowanie sankcji podwyższenia składki. Błąd płatnika powinien zostać skorygowany przez organ rentowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, błędne wykazanie wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w deklaracji, przy prawidłowym podaniu rodzaju działalności i liczby ubezpieczonych, nie uzasadnia zastosowania sankcji z art. 34 ust. 1 ustawy, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy płatnik nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa w art. 31, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki. Określenie wysokości stopy procentowej składki nie wchodzi w zakres danych z art. 31 ust. 6 ustawy. Błąd płatnika powinien zostać skorygowany przez organ rentowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu wypadkowym ma zastosowanie tylko w przypadku przekazania nieprawdziwych danych dotyczących rodzaju działalności lub liczby ubezpieczonych, które skutkują zaniżeniem stopy procentowej składki. Samo błędne wskazanie wysokości stopy procentowej w deklaracji, przy poprawnych danych o działalności i liczbie ubezpieczonych, nie jest podstawą do zastosowania sankcji, a błąd ten powinien zostać skorygowany przez ZUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
S. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.w.p.i.ch.z. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Sankcja podwyższenia składki o 50% ma zastosowanie tylko w przypadku przekazania nieprawdziwych danych dotyczących rodzaju działalności lub liczby ubezpieczonych, które skutkują zaniżeniem stopy procentowej składki. Samo błędne wskazanie wysokości stopy procentowej w deklaracji nie jest podstawą do zastosowania sankcji.
Pomocnicze
u.w.p.i.ch.z. art. 31 § 6
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Dane obejmujące rodzaj działalności według PKD, liczbę ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego oraz adres płatnika składek.
u.w.p.i.ch.z. art. 31 § 11
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Organ rentowy powinien korygować błędy płatnika.
u.w.p.i.ch.z. art. 31 § 12
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Organ rentowy powinien korygować błędy płatnika.
k.p.c. art. 477 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia odwołania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do zastosowania sankcji z art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu wypadkowym, gdyż płatnik nie podał nieprawdziwych danych dotyczących rodzaju działalności i liczby ubezpieczonych, a jedynie błędnie wskazał wysokość stopy procentowej składki. Błąd płatnika w deklaracji powinien zostać skorygowany przez organ rentowy. Zarzut uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, niepodniesiony w sądzie pierwszej instancji, jest niedopuszczalny w apelacji.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że płatnik składek podał nieprawdziwe dane, co uzasadniało podwyższenie składki o 50% na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. ZUS zarzucił naruszenie art. 477^9 § 3 kpc poprzez brak odrzucenia odwołania z uwagi na uchybienie terminowi.
Godne uwagi sformułowania
Sankcja określona w art.34 nie ma zastosowania w każdej sytuacji zaniżenia stopy procentowej składki, ale tylko wówczas gdy zaniżenie stopy procentowej składki jest spowodowane błędnym ustaleniem liczby ubezpieczonych lub grupą działalność. Podnoszenie dopiero w apelacji zarzutu uchybienia terminowi jest niedopuszczalne. Określenie wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie wchodzi w zakres przepisu art.31 ust.6 , a więc brak było podstaw do zastosowania wobec wnioskodawcy swoistej kary polegającej na podwyższeniu o 50% stopy procentowej składki.
Skład orzekający
Barbara Hejwowska
przewodniczący
Małgorzata Rokicka - Radoniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Pasek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 34 ustawy o ubezpieczeniu wypadkowym w kontekście błędów płatnika składek w deklaracjach oraz dopuszczalność podnoszenia zarzutów procesowych w apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w deklaracji ZUS IWA i zastosowania sankcji przez ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe wypełnianie deklaracji ZUS i jakie mogą być konsekwencje błędów, ale także jak sąd interpretuje przepisy dotyczące sankcji. Jest to istotne dla płatników składek i księgowych.
“ZUS chciał podwyższyć składkę o 50% za błąd w deklaracji. Sąd Apelacyjny stanął po stronie przedsiębiorcy.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 805/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Hejwowska Sędziowie: SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.) SA Małgorzata Pasek Protokolant: st.sekr.sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. w Lublinie sprawy S. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV U 1197/15 oddala apelację. Małgorzata Pasek Barbara Hejwowska Małgorzata Rokicka - Radoniewicz III AUa 805/16 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 30 lipca 2015 r. stwierdził, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązująca płatnika składek S. B. w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2016 r. ulega podwyższeniu o 50%. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że S. B. w dokumencie ZUS IWA z dnia 5 marca 2015 r. z identyfikatorem (...) wykazał rodzaj działalności (...) – produkcja wyrobów tartacznych oraz liczbę ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego 10 osób. Organ wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (DZ. U. 2013.878) w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2015 r. dla powyższej działalności, ujętej w schemacie Polskiej Klasyfikacji Działalności w sekcji C , dział 16 została zaklasyfikowana do 15 grupy działalności „Produkcja wyrobów z drewna oraz z korka, z wyłączeniem mebli; produkcja wyrobów ze słomy i materiałów używanych do wyplatania (C-16)”, stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe została ustalona w wysokości 2,26%. Z uwagi na zaniżenie przez wnioskodawcę stopy procentowej składki na ubezpieczenie składki w dokumentach rozliczeniowych, Zakład, zgodnie z art. 34 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167 poz. 1322 ze zm.) ustalił w drodze decyzji stopę procentową tej składki na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Zamościu wniósł S. B. , zarzucając, że nie został poinformowany na czas o stawce obowiązującej go od kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 roku zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, ze stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla S. B. prowadzącego działalność pod firmą (...) w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2015 roku do 31 marca 2016 roku wynosi 2,26% i nie podlega podwyższeniu o 50%. Sąd Okręgowy uznał, że sankcja określona w art.34 nie ma zastosowania w każdej sytuacji zaniżenia stopy procentowej składki, ale tylko wówczas gdy zaniżenie stopy procentowej składki jest spowodowane błędnym ustaleniem liczby ubezpieczonych lub grupą działalność. Numer działalności według PKD wnioskodawca określił zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz.1885), podając nr (...) określony dla działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie produkcji wyrobów tartacznych. Liczę pracowników w deklaracjach rozliczeniowych za 2014r. też podawano prawidłową (powyżej 10 osób). Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalona zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz.U. 2013r., 878), przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej działalności od dnia 1 kwietnia 2015 r. wynosi 2,26%. Sąd nie dopatrzył się zawinionego zachowania płatnika składek ukierunkowanego na wprowadzenie organu rentowego w błąd, bowiem wnioskodawca na bieżąco przekazywał do organu prawidłowe dane – w zakresie liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia oraz grupy działalności według PKD, a jedynie w deklaracji za miesiąc kwiecień 2015 r. błędnie podał obowiązującą go wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe i liczbę pracowników, co jednak mogło zostać przez organ zweryfikowane w oparciu o prawidłowe deklaracje składane przez płatnika za poprzedni rok. Od tego wyroku apelację wniósł organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał naruszenie art.477 9 § 3 kpc poprzez brak jego zastosowania i w konsekwencji brak odrzucenia dowołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego. Wnosił o zmianę wyroku i odrzucenie odwołania ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Podnosił, ze zaskarżoną decyzję wnioskodawca odebrał w dniu 6 sierpnia 2015 roku a odwołanie od niej złożył w dniu 16 września 2015 roku a zatem po upływie terminu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie odwołanie wnioskodawcy od decyzji doręczonej mu dniu 6 sierpnia wpłynęło w dniu 16 września 2015 roku a zatem po upływie miesięcznego terminu z art.477 1 § 1 kpc , ale tej okoliczności organ rentowy nie podnosił i przekazał odwołanie celem rozpoznania, w odpowiedzi na odwołanie nie zgłaszał tego zarzutu, wnosił o oddalenie odwołania przedstawiając stanowisko prawne. Sąd Okręgowy rozpoznał zatem odwołanie merytorycznie po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego, przy czym pełnomocnik organu rentowego na kolejnych terminach rozprawy również nie wskazywał na niemożność rozpoznania sprawy z uwagi na spóźnienie we wniesieniu odwołania. Podnoszenie dopiero w apelacji zarzutu uchybienia terminowi w ocenie Sądu Apelacyjnego jest niedopuszczalne, zważywszy, że Sąd Okręgowy odwołania nie odrzucił, a więc uznał, że istnieją podstawy do jego rozpoznania zgodnie z przepisem art.477 9 § 3 kpc . Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku nie wskazał na przesłanki zastosowania tego przepisu, ale wobec braku sprzeciwu ozwanego organu rentowego w merytorycznych rozstrzygnięciu sprawy, widocznie nie uznał za stosowne wypowiadanie się w tej kwestii. Organ rentowy nie podnosił innych zarzutów do wyroku, ale Sąd Apelacyjny z urzędu stwierdza, że Sąd Okręgowy wydał trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie w oparciu o art.34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . Zgodnie z art.34 ust.1 jeżeli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa w art. 31, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, Zakład ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości 150 % stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. W myśl ust.6 art.31 dane, o których mowa, obejmują dane identyfikacyjne płatnika składek, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, rodzaj działalności według PKD, liczbę ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego oraz adres płatnika składek. Dane dotyczące działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, liczby ubezpieczonych oraz dane indentyfikacyjne płatnika wraz z jego adresem były podane organowi rentowemu. Składając odpowiednią deklarację ZUS IWA wnioskodawca nie podał żadnych nieprawdziwych informacji, określenie wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie wchodzi w zakres przepisu art.31 ust.6 , a więc brak było podstaw do zastosowania wobec wnioskodawcy swoistej kary polegającej na podwyższeniu o 50% stopy procentowej składki. Bezsporne jest, że zaniżenie składki nastąpiło wskutek błędu wnioskodawcy, ale ta okoliczność powinna być niezwłocznie skorygowana przez organ rentowy w trybie art.31 ust.11 i 12 ustawy. W takiej sytuacji brak jest zatem podstaw do zastosowania normy z art.34 ust.1 ustawy i obciążenia płatnika podwyższoną składką. Z tych względów i na mocy art.385 KPC Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI