III AUA 8/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określającej wysokość jego zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2005 r. do kwietnia 2007 r. Ubezpieczony argumentował, że składki uległy przedawnieniu, a także że nie miał obowiązku ich opłacania, ponieważ jego dochody z działalności gospodarczej były niskie, a składka była już odprowadzana z jego emerytury. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając ustalenia faktyczne za bezsporne i podkreślając, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wynika z przepisów ustawy, a podleganie ubezpieczeniu zostało wiążąco ustalone decyzją NFZ. Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące zwolnienia z obowiązku zapłaty składek nie miały zastosowania w jego przypadku, a przedawnienie składek nie nastąpiło. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację ubezpieczonego, podzielił ustalenia i rozważania Sądu I instancji. Potwierdził, że sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną dotyczącą podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczony miał dwa tytuły do obowiązkowego ubezpieczenia: pobieranie emerytury oraz prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkowało obowiązkiem opłacania składek z każdego tytułu odrębnie, zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Sąd podkreślił, że obowiązek składkowy powstaje w konsekwencji osiągania przychodu, a nie dochodu, i że nie ma znaczenia wysokość tego przychodu (z wyjątkiem specyficznych sytuacji nie mających tu zastosowania). Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację ubezpieczonego dotyczącą braku obowiązku składkowego z powodu niskiego dochodu, wskazując, że kluczowy jest przychód. Ponadto, sąd stwierdził, że obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywał na samym przedsiębiorcy (art. 76 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej), a ZUS nie miał obowiązku informowania go o tym. Argumentacja o zaniechaniu organu została uznana za nieskuteczną, ponieważ ubezpieczony nie wypełnił swojego obowiązku zgłoszenia. Sąd Apelacyjny potwierdził również, że zarzut przedawnienia jest nieskuteczny, a przepisy dotyczące przedawnienia składek mają zastosowanie również do składek na ubezpieczenie zdrowotne. W konsekwencji, apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch tytułów (emerytura i działalność gospodarcza) oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgłoszenie się do ubezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego, ale zawiera ogólne zasady dotyczące obowiązku składkowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczony, pobierający emeryturę i jednocześnie prowadzący działalność gospodarczą, jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z obu tytułów odrębnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odrębnie, jeśli uzyskuje z nich przychody.
Uzasadnienie
Przepis art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej stanowi, że w przypadku uzyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, składka opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Obowiązek składkowy powstaje w konsekwencji osiągania przychodu, a nie dochodu.
Czy obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy, czy na organie rentowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na samym przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 76 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, osoby prowadzące działalność gospodarczą spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi mają obowiązek zgłosić się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego same. Przepisy nie nakładają na ZUS obowiązku informacyjnego w tym zakresie.
Czy składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2005 r. do kwietnia 2007 r. uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, składki nie uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Bieg terminu przedawnienia został zawieszony na okres co najmniej dwóch lat z uwagi na postępowanie dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, które trwało dłużej niż wymagany okres zawieszenia. W związku z tym, najwcześniejsze składki nie mogły ulec przedawnieniu przed 2017 r.
Czy niskie dochody z działalności gospodarczej mogą stanowić podstawę do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdy emerytura przekracza minimalne wynagrodzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niskie dochody z działalności gospodarczej nie zwalniają z obowiązku opłacania składek, jeśli emerytura przekracza minimalne wynagrodzenie, a przepisy dotyczące zwolnienia z tytułu niepełnosprawności nie mają zastosowania.
Uzasadnienie
Pierwszy warunek zwolnienia z obowiązku zapłaty składek (art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) jest spełniony tylko wtedy, gdy świadczenie emerytalne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia. Drugi warunek (art. 82 ust. 9) wymaga orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, czego ubezpieczony nie posiadał.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (30)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 82 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 48 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 82 § 8
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 82 § 9
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 109 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 72 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 69 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 67 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 76
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.p.u.z. art. 16 § 1
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.u.z. art. 23
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.u.z. art. 8 § 1
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.u.z. art. 11 § 1
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.s.u.s. art. 48 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 47 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § 5e
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 93
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
o.p. art. 23 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podwójny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego skutkuje obowiązkiem opłacania składek z każdego tytułu odrębnie. • Obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy. • Składki nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Niskie dochody z działalności gospodarczej nie zwalniają z obowiązku opłacania składek, jeśli emerytura przekracza minimalne wynagrodzenie.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie składek na ubezpieczenie zdrowotne. • Brak obowiązku zapłaty składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na niskie dochody. • Obowiązek organu rentowego do poinformowania o konieczności opłacania składek. • Niewłaściwy wymiar składek przez organ.
Godne uwagi sformułowania
sąd jest związany wydaną uprzednio ostateczną decyzją administracyjną regulującą samo podleganie stronie temu ubezpieczeniu • obowiązek składkowy powstaje w konsekwencji osiągania przychodu, nie zaś dochodu z działalności gospodarczej • obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywał na samym przedsiębiorcy
Skład orzekający
Bożena Grubba
przewodniczący
Alicja Podlewska
sprawozdawca
Maciej Piankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch tytułów (emerytura i działalność gospodarcza) oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgłoszenie się do ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego, ale zawiera ogólne zasady dotyczące obowiązku składkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dualizmu obowiązków składkowych dla osób łączących emeryturę z działalnością gospodarczą, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i emerytów.
“Emerytura i działalność gospodarcza: czy musisz płacić podwójne składki zdrowotne?”
Dane finansowe
WPS: 3947 PLN
koszty pomocy prawnej: 135 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.