III AUa 779/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo M.B. do renty socjalnej z powodu całkowitej niezdolności do pracy wynikającej z umiarkowanego upośledzenia umysłowego i zaburzeń lękowych, które powstały przed 18. rokiem życia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M.B. prawa do renty socjalnej, uznając, że nie jest on całkowicie niezdolny do pracy. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając rentę, opierając się na opinii biegłych, którzy stwierdzili umiarkowane upośledzenie umysłowe i zaburzenia lękowe powstałe przed 18. rokiem życia, powodujące całkowitą niezdolność do pracy. ZUS złożył apelację, kwestionując opinię biegłych i domagając się dopuszczenia nowych dowodów. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego i uznając opinię biegłych za wiarygodną.
Sprawa dotyczyła prawa M.B. do renty socjalnej, odmówionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który uznał, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Sąd Okręgowy w Siedlcach, opierając się na opinii biegłych psychiatry i psychologa, stwierdził, że M.B. cierpi na umiarkowane upośledzenie umysłowe oraz zaburzenia lękowe, które powstały przed ukończeniem 18. roku życia i powodują całkowitą niezdolność do pracy. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS i przyznał prawo do renty socjalnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył apelację, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w szczególności kwestionując opinię biegłych i domagając się dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za własne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że opinia biegłych była logiczna, konsekwentna i nie pozostawiała wątpliwości co do całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy. Oddalono wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych, wskazując, że sąd nie jest zobowiązany do dopuszczania kolejnych dowodów, gdy istniejące wyjaśniają sporne okoliczności. Sąd Apelacyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, potwierdzając, że M.B. spełnia przesłanki do przyznania renty socjalnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie schorzenia mogą powodować całkowitą niezdolność do pracy, jeśli spełnione są kryteria określone w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy jednoznacznie stwierdzili, że rozpoznane schorzenia (umiarkowane upośledzenie umysłowe i zaburzenia lękowe) powstałe przed 18. rokiem życia powodują u ubezpieczonego całkowitą niezdolność do pracy, co jest podstawą do przyznania renty socjalnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
M. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa o rencie socjalnej art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania prawa do renty socjalnej, jeśli jest całkowicie niezdolny do pracy, a naruszenie sprawności organizmu nastąpiło przed ukończeniem 18. roku życia.
ustawa o FUS art. 12 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja całkowitej niezdolności do pracy.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja niezdolności do pracy.
ustawa o emeryturach i rentach art. 12 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja niezdolności do pracy i rokowań co do odzyskania zdolności do pracy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umiarkowane upośledzenie umysłowe i zaburzenia lękowe powstałe przed 18. rokiem życia powodują całkowitą niezdolność do pracy. Opinia biegłych była logiczna, konsekwentna i przekonywująca, a zarzuty organu rentowego stanowiły jedynie polemikę. Sąd nie jest zobowiązany do dopuszczania dowodu z opinii kolejnych biegłych, gdy istniejące opinie są wystarczające.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że opinia biegłych była sprzeczna z opinią komisji lekarskiej ZUS i domagał się dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych. ZUS zarzucał naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów) i art. 286 k.p.c. (oddalenie wniosku dowodowego). ZUS zarzucał naruszenie przepisów materialnych dotyczących całkowitej niezdolności do pracy i przesłanek renty socjalnej.
Godne uwagi sformułowania
Zastrzeżenia organu rentowego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami biegłych. Dowód z opinii biegłego podlega ocenie sądu przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c., na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Sąd nie jest obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych, czy też opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony.
Skład orzekający
Małgorzata Pasek
przewodniczący
Elżbieta Czaja
sprawozdawca
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia opinii biegłych w sprawach o rentę socjalną oraz zasad dopuszczania dowodów z opinii biegłych w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i zaburzeniami lękowymi powstałymi przed 18. rokiem życia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest opinia biegłych w ustalaniu prawa do świadczeń socjalnych i jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach. Jest to typowa sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale z istotnym elementem dotyczącym oceny dowodów.
“Czy umiarkowane upośledzenie umysłowe i lęki mogą dać prawo do renty socjalnej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 779/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Małgorzata Pasek Sędziowie: sędzia Elżbieta Czaja (spr.) sędzia Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Wiater po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020 r. w Lublinie sprawy M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty socjalnej na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt IV U 202/19 oddala apelację. Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Małgorzata Pasek Elżbieta Czaja Sygn. akt III AUa 779/19 UZASADNIENIE Decyzją z 4 marca 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił M. B. przyznania prawa do renty socjalnej wskazując, że komisja lekarska ZUS orzeczeniem z 25 lutego 2019r. nie stwierdziła u niego całkowitej niezdolności do pracy. Od decyzji tej odwołanie M. B. wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do renty socjalnej. Wskazał, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Wyrokiem z 19 wrzesnia 2019 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. B. prawo do renty socjalnej od 14 listopada 2018 roku do 31 maja 2021 .Podstawą wyroku były następujące ustalenia. M. B. , ur. (...) , jest uczniem (...) Szkoły Zawodowej. W dniu 28 listopada 2018r. wystąpił do Zakładu. Komisja lekarska stwierdziła, że ubezpieczony jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu lekkim oraz, że cierpi na zaburzenia lękowe w wywiadzie , zaburzenia te nie powodują całkowitej niezdolności do pracy. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatry i psychologa. Biegli po przebadaniu wnioskodawcy oraz zaznajomieniu się z dokumentacją lekarską z jego dotychczasowego leczenia rozpoznali u ubezpieczonego: upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz zaburzenia lękowe w wywiadzie. Schorzenia te powstały przed 18. rokiem życia i obecnie powodują u ubezpieczonego całkowitą niezdolność do pracy. Jako datę powstania niezdolności do pracy biegli wskazali 14 listopada 2018r., tj. datę sporządzenia zaświadczenia o stanie zdrowia przez lekarza psychiatrę prowadzącego z PZP w G. . Przewidywany okres trwania tej niezdolności biegli określili na 31 maja 2021r. Biegli podkreślili, że w przeszłości rozpoznawano u wnioskodawcy upośledzenie umysłowe umiarkowane oraz zaburzenia lękowe uogólnione. Po raz pierwszy taką diagnozę postawiono w 2015r. Zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione zostało dla potrzeb przyjęcia do szkoły Przysposabiającej do pracy w Specjalnym Ośrodku (...) . W późniejszym okresie diagnozy pozostawały bez zmian. W końcowych wnioskach biegli wskazali, że deficyt intelektu i dysfunkcje sfery emocjonalno-motywacyjnej czynią ubezpieczonego całkowicie niezdolnym do pracy. Zastrzeżenia do opinii biegłych zgłosił organ rentowy, podnosząc, że opinia biegłych pozostaje w sprzeczności z opinią komisji lekarskiej opartej na opinii konsultantów psychiatry i psychologa, wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy. Sąd oddalił wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych psychiatry i psychologa. Zdaniem Sądu, zastrzeżenia organu rentowego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami biegłych. Organ rentowy nie przedstawił konkretnych zarzutów do opinii biegłych. Analiza treści opinii biegłych sądowych wskazuje, że opinia ta jest wyczerpująca, szczegółowa i przekonywująca. Biegli wydając opinię odnieśli się również do dokumentacji dotyczącej dotychczasowego leczenia ubezpieczonego, ale przede wszystkim do opinii psychologicznych. Opinie te wskazywały, że ubezpieczony jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu umiarkowanym. Biegły psycholog również rozpoznał u ubezpieczonego umiarkowany stopień upośledzenia umysłowego. Argumentacja przedstawiona przez biegłych jest logiczna, dlatego Sąd ją podzielił. Nie było podstaw do powołania nowego zespołu biegłych tylko dlatego, że komisja lekarska ZUS inaczej oceniła stopień upośledzenia umysłowego ubezpieczonego. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy przyjął, że ubezpieczony jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o FUS, zaś naruszenie sprawności organizmu nastąpiło przed ukończeniem przez niego 18. roku życia. Zatem M. B. spełnił przesłanki określone w art. 4 ust. 1 w/w ustawy o rencie socjalnej do przyznania mu prawa do tego świadczenia począwszy od daty powstania całkowitej niezdolności do pracy, tj. od 14 listopada 2018r. na okres do 31 maja 2021r. Powyższe Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 477 14 § 2 kpc . Od tego wyroku apelację złożył organ rentowy zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał: - naruszenie prawa procesowego tj. art.233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyprowadzenie ze zgromadzonego materiału dowodowego wniosków z niego niepłynących przez przyjęcie, ze ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty socjalnej., - art. 286 k.p.c. przez oddalenie wniosku organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych podczas gdy istniały podstawy do uwzględnienia tego wniosku - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 12 ust 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / t. j. DZ. U. z 2017, poz. 1383 ze zm. / poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy - art. 4 ust 1 ustawy z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej poprzez bledną wykładnię i przyjęcie, że ubezpieczona spełnia wszystkie przesłanki do przyznania prawa do renty socjalnej, Skarżący wnosił o rozpoznanie postanowienia sadu oddalającego wniosek dowodowy z opinii innych biegłych, następnie dopuszczenie dowodu z tejże opinii na okoliczności czy ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy, oraz o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja nie jest zasadna. Ustalenia Sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne, nie ma potrzeby ich powtarzania. Zarzuty organu rentowego podnoszone w apelacji są polemiką z podzieloną przez sąd opinią zespołu biegłych – fakt niezgadzania się z wnioskami opinii nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że wyrok został wydany z naruszeniem prawa. Brak jest podstaw do kwestionowania zasadności stanowiska Sądu Okręgowego w przedmiocie oceny mocy dowodowej opinii biegłych specjalistów. Dowód z opinii biegłego, jak podkreśla się w orzecznictwie, podlega ocenie sądu przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c , na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, Nr 4, poz. 64; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, LEX nr 77046). W ocenie Sądu Apelacyjnego obdarzona przez Sąd I instancji wiarygodnością opinia zespołu biegłych jest logiczna, konsekwentna i nie pozostawia wątpliwości co do faktu całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy. Zgłoszony przez organ rentowy wniosek dowodowy podlegał oddaleniu z uwagi na okoliczność, iż wszystkie sporne na gruncie niniejszego postępowania okoliczności zostały w sposób wystarczający wyjaśnione. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że sąd nie jest obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych, czy też opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony. Sąd Apelacyjny nie stwierdza naruszenia wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego. Zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / t. j. DZ. U. z 2015, poz. 748 ze zm. / - niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Z uzasadnienia podzielonej przez sąd I instancji opinii wynika jednoznacznie, że biegli z zakresu wiodących schorzeń jakimi dotknięty jest wnioskodawca wzięli pod uwagę wszystkie kryteria uwzględniane przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy. W tym stanie rzeczy ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do ustalenia prawa do renty socjalnej określone w cytowanych przez Sąd I instancji przepisach prawa i prawidłowo ustalone zostało prawo do dochodzonych świadczeń na wskazany w opinii okres. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł, na podstawie art. 385 k.p.c. , jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI