III AUa 771/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-02-13
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaubezpieczenia społecznewarunki szczególnestaż pracyZUSprawo pracyrozwiązanie stosunku pracy

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając prawo do emerytury od 1 kwietnia 2011 roku, zamiast od 4 lutego 2011 roku, z uwagi na wymóg rozwiązania stosunku pracy.

Sąd Okręgowy przyznał M. B. prawo do emerytury od 4 lutego 2011 roku, uznając, że przepracowała ona wymagany staż w szczególnych warunkach. ZUS odwołał się od tej decyzji, argumentując, że prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, w tym rozwiązania stosunku pracy, które nastąpiło 1 kwietnia 2011 roku. Sąd Apelacyjny przychylił się do apelacji ZUS, zmieniając datę przyznania emerytury na 1 kwietnia 2011 roku.

Sprawa dotyczyła prawa M. B. do emerytury, które zostało jej odmówione przez ZUS z powodu braku wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Łodzi uznał odwołanie M. B. za zasadne, przyznając jej prawo do emerytury od 4 lutego 2011 roku, ponieważ ustalił, że przepracowała ona ponad 15 lat w warunkach szczególnych. Sąd pierwszej instancji oparł się na przepisach dotyczących emerytur i rent oraz rozporządzeniu w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. ZUS złożył apelację, kwestionując datę przyznania emerytury. Organ rentowy argumentował, że zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do emerytury przysługuje pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy. Ponieważ M. B. rozwiązała stosunek pracy dopiero 31 marca 2011 roku, prawo do emerytury mogła nabyć najwcześniej 1 kwietnia 2011 roku. Sąd Apelacyjny w Łodzi przychylił się do argumentacji ZUS, uznając apelację za uzasadnioną. Sąd drugiej instancji zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał M. B. prawo do emerytury od 1 kwietnia 2011 roku, podkreślając, że dopiero w tym dniu zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki, w tym rozwiązanie stosunku pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, w tym rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na art. 100 § 1 i art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którymi prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, a w przypadku emerytury w warunkach szczególnych, jednym z warunków jest rozwiązanie stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 184 § ust. 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Emerytura przysługuje pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 100 § § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983 roku

Wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany decyzji organu rentowego przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, w tym rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło 1 kwietnia 2011 roku, co oznacza, że prawo do emerytury nabyto od tej daty.

Odrzucone argumenty

Przyznanie prawa do emerytury od daty osiągnięcia wieku emerytalnego, bez uwzględnienia daty rozwiązania stosunku pracy.

Godne uwagi sformułowania

prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa emerytura przysługuje pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy

Skład orzekający

Iwona Szybka

przewodniczący

Ewa Chądzyńska

sędzia

Anna Szczepaniak-Cicha

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania prawa do emerytury w warunkach szczególnych, w szczególności w kontekście wymogu rozwiązania stosunku pracy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2012 roku w zakresie art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa emerytalnego, jakim jest moment nabycia uprawnień do świadczeń, co jest istotne dla wielu osób zbliżających się do wieku emerytalnego.

Kiedy faktycznie nabywasz prawo do emerytury? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 771/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Ewa Chądzyńska SSA Anna Szczepaniak-Cicha (spr.) Protokolant: stażysta Przemysław Trębacz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. w Łodzi sprawy M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt: IX U 527/11; zmienia zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że prawo do emerytury przyznaje M. B. od 1 kwietnia 2011 roku. Sygn. akt III AUa 771/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 kwietnia 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił M. B. prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W odwołaniu od tej decyzji M. B. wniosła o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia wykonywanego w takich warunkach w Zakładach (...) w Ł. i w konsekwencji przyznanie jej prawa do spornego świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. domagał się uwzględnienia odwołania. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 19 kwietnia 2011 roku i przyznał M. B. prawo do emerytury poczynając od 4 lutego 2011 roku. Sąd Okręgowy ustalił, że M. B. , urodzona w dniu (...) , od 1 września 1971 roku do 30 sierpnia 1987 roku była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładach (...) w Ł. , początkowo jako uczeń, a następnie jako dziewiarz oraz pomoc w oddziale pracy chronionej. W okresach od 11 maja 1982 roku do 10 maja 1984 roku oraz od 30 sierpnia 1984 roku do 29 sierpnia 1987 roku M. B. przebywała na urlopach wychowawczych. Pracując w Z.P.P. (...) w Ł. wnioskodawczyni, po ukończeniu nauki w Przyzakładowej Szkole Zasadniczej, od 1 września 1974 roku rozpoczęła pracę w systemie trzyzmianowym na stanowisku dziewiarz szydełkarek. Na tym stanowisku pracowała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do 31 stycznia 1981 roku. Następnie ubezpieczona została przeniesiona na oddział pracy chronionej, w związku z zajściem w ciążę i urodzeniem dziecka w listopadzie 1981 roku. Na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawczyni udowodniła łącznie 27 lat, 4 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 22 lata, 5 miesięcy i 11 dni okresów składkowych oraz 4 lata, 10 miesięcy i 24 dni okresów nieskładkowych. M. B. nie należy do OFE i w dniu 31 marca 2011 roku rozwiązała stosunek pracy. W dniu 2 lutego 2011 roku wystąpiła do ZUS o emeryturę. Organ rentowy przyjął za udowodniony staż pracy ubezpieczonej w szczególnych warunkach w wymiarze 11 lat 4 miesięcy i 1 dnia pracy, tj. cały okres zatrudnienia w (...) S.A. w W. . W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 184 i 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , uznał odwołanie za zasadne. W ocenie Sądu M. B. za pomocą dowodów z dokumentów i zeznań świadków wykazała, że w okresie od 1 września 1974 roku do 31 stycznia 1981 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę dziewiarza szydełkarek, a zatem pracę w szczególnych warunkach ujetą w pkt 4 działu VII Wykazu “A”, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Tym samym Sąd Okręgowy uznał, że M. B. spełniła wszystkie przesłanki wymagane do przyznania prawa do emertytury gdyż, łącznie z okresem pracy w warunkach szczególnych niekwestionowanym przez organ rentowy, legitymuje się ponad 15. letnim stażem pracy w takich warunkach. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy w Łodzi, działając na podstawie na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. B. prawo do emerytury od dnia 4 lutego 2011 roku, tj. od osiągnięcia wymaganego wieku. Wyrok ten zakwestionowany został apelacją organu rentowego w części dotyczącej daty przyznania M. B. prawa do emerytury. Apelujący ZUS zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 100 ust. 1 w związku z art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS przez przyznanie wnioskodawczyni prawa do emerytury od dnia 4 lutego 2011 roku, to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego, podczas gdy wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury od dnia 1 kwietnia 2011 roku, czyli od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i przyznanie M. B. prawa do emerytury od dnia 1 kwietnia 2011 roku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że prawo do świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia danego prawa. Natomiast powołany przepis art. 184 ust. 2 ustawy, jako przesłankę nabycia prawa do emerytury w warunkach szczególnych wymienia rozwiązanie stosunku pracy. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że w chwili składania wniosku o świadczenie emerytalne wnioskodawczyni legitymowała się statusem pracownika, który utraciła dopiero z dniem 1 kwietnia 2011 roku. Tym samym prawo do spornego świadczenia mogła nabyć nie wcześniej jak we wskazanej wyżej dacie. M. B. wyraziła zgodę na uwzględnienie apelacji organu rentowego. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja jest uzasadniona i skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku w części dotyczącej daty przyznania M. B. prawa do emerytury. Rację ma apelujący podnosząc, iż zaskarżony wyrok zapadł z pogwałceniem zasady wyrażonej w art. 100 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Natomiast zgodnie z treścią art. 184 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 roku) emerytura przysługuje pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. M. B. bezspornie rozwiązała swój stosunek pracy z dniem 31 marca 2011 roku, toteż prawo do emerytury nabyła z dniem 1 kwietnia 2011 roku, gdyż dopiero w tym dniu spełniła ustawowe przesłanki z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Mylnie Sąd Okręgowy orzekł o przyznaniu prawa do świadczenia emerytalnego od ukończenia wymaganego wieku, tj. od 4 lutego 2011 roku, ponieważ w tym dniu wnioskodawczyni pozostawała jeszcze w stosunku pracy, a zatem wszystkie warunki do nabycia emerytury, wymagane obowiązującym wówczas prawem materialnym, nie były jeszcze spełnione. Stwierdzając powyższe Sąd drugiej instancji zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że prawo do emerytury przyznał M. B. od dnia 1 kwietnia 2011 roku - z mocy art. 386 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI