III AUa 77/13

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2013-11-20
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społecznekontrakt menadżerskidziałalność gospodarczaZUSskładkiinterpretacja przepisówprawo pracyzarządzanie

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu kontraktu menadżerskiego.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawarcia kontraktu menadżerskiego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą. ZUS uznał, że kontrakt menadżerski stanowi odrębny tytuł do ubezpieczeń, a nie jest wykonywany w ramach działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska wnioskodawcy, że kontrakt menadżerski wykonywany w ramach działalności gospodarczej nie stanowi samodzielnej podstawy do ubezpieczeń. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając, że kontrakt menadżerski, w okolicznościach faktycznych sprawy, nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej, a tym samym stanowi samodzielną podstawę do ubezpieczeń społecznych.

Sprawa rozstrzygnęła kwestię, czy kontrakt menadżerski zawarty przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą stanowi samodzielny tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, czy też jest traktowany jako działalność gospodarcza. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił wydania interpretacji, uznając kontrakt menadżerski za odrębny tytuł do ubezpieczeń, niezależny od prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję ZUS, uznając, że kontrakt menadżerski wykonywany w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej nie stanowi samodzielnej podstawy do ubezpieczeń społecznych, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację ZUS, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Sąd II instancji uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym kontrakt menadżerski nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej (zarobkowości, zorganizowania, ciągłości), a tym samym stanowi samodzielną podstawę do podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny odwołał się do odmienności stanu faktycznego od sprawy rozstrzygniętej przez Sąd Najwyższy (sygn. akt I UK 138/08) oraz podkreślił, że przepisy podatkowe i ubezpieczeniowe regulują odrębne kwestie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W okolicznościach faktycznych sprawy, kontrakt menadżerski nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej i stanowi samodzielną podstawę do podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że działalność prowadzona na podstawie kontraktu menadżerskiego, w przedstawionym stanie faktycznym, nie spełnia trzech kluczowych cech działalności gospodarczej: zarobkowości (wynagrodzenie stałe, a nie zysk z różnicy przychodów i strat), zorganizowania i ciągłości. W związku z tym, kontrakt ten stanowi odrębny tytuł do ubezpieczeń społecznych, a nie jest wykonywany w ramach działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w D.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy
B. S.osoba_fizycznamenadżer

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług (pkt 4) oraz osoby prowadzące działalność pozarolniczą (pkt 5).

Pomocnicze

u.s.d.g. art. 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Definiuje przesłanki działalności gospodarczej: zarobkowość, zorganizowanie i ciągłość.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Dotyczy umów nienazwanych, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

u.p.d.o.f. art. 13 § 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa przychody z działalności wykonywanej osobiście, w tym z kontraktów menadżerskich, dla celów podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrakt menadżerski, w okolicznościach faktycznych sprawy, nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej (zarobkowość, zorganizowanie, ciągłość). Przepisy ustawy podatkowej dotyczące kontraktów menadżerskich dotyczą wyłącznie opodatkowania, a nie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Stan faktyczny sprawy jest odmienny od stanu faktycznego w wyroku Sądu Najwyższego sygn. akt I UK 138/08.

Odrzucone argumenty

Kontrakt menadżerski stanowi odrębny tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym, niezależnie od prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Naruszenie przepisów o kosztach zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy członek zarządu wnioskodawcy, który zawarł umowę kontraktu menadżerskiego, podlega ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, czy na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. działalność gospodarcza prowadzona przez B. S. sprowadza się do realizacji umowy o świadczenie usług kontraktu menadżerskiego i tym samym nie spełnia przesłanek z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej warunkującej uznanie jej za działalność gospodarczą. brak jest podstaw do analogii pomiędzy podatkowym oraz ubezpieczeniowym ujęciem kontraktów menadżerskich.

Skład orzekający

Małgorzata Woźnowska-Gallos

przewodniczący-sprawozdawca

Ewelina Kocurek - Grabowska

sędzia

Krystyna Merker

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między kontraktem menadżerskim jako samodzielnym tytułem do ubezpieczeń społecznych a działalnością gospodarczą."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznym stanie faktycznym, gdzie kontrakt menadżerski był jedyną formą działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych dla menadżerów, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i osób zarządzających.

Czy kontrakt menadżerski to praca czy biznes? Sąd Apelacyjny rozstrzyga kluczową kwestię dla ubezpieczeń społecznych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 77/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Małgorzata Woźnowska-Gallos (spr.) Sędziowie SSO del. Ewelina Kocurek - Grabowska SSA Krystyna Merker Protokolant Aneta Szafruga po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013r. w Katowicach sprawy z odwołania (...) Sp. z o.o. w D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt XI U 1083/12 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. /-/ SSO del. E. Kocurek-Grabowska /-/ SSA M. Woźnowska-Gallos /-/ SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 77/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 lutego 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. uznał na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 roku, nr 220, poz. 1447 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 roku, nr 205, poz. 1585 ze zm.) za nieprawidłowe stanowisko zawarte we wniosku Koksowni (...) , obecnie Spółki Akcyjnej w sprawie istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu zawarcia umowy o świadczenie usług kontraktów menadżerskich. Organ rentowy odmówił wydania interpretacji w części dotyczącej istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, mającą z wnioskodawcą zawarty kontrakt menadżerski. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że kontrakt menadżerski jest umową nienazwaną, dotychczas nieuregulowaną w przepisach prawa cywilnego. Wynika on ze stosunku cywilnoprawnego, określonego w art. 750 k.c. Jest umową, w której jedna ze stron zobowiązuje się do prowadzenia przedsiębiorstwa drugiej strony na jej rachunek i ryzyko we własnym bądź cudzym imieniu za wynagrodzeniem. W ocenie organu rentowego, umowa kontraktu menadżerskiego jest traktowana jako odrębny tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym. Skutkuje to zaistnieniem dla takiej osoby fizycznej obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu kontraktu menadżerskiego, w sytuacji, gdy w ramach posiadanego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uzyskuje wyłącznie przychody z tytułu tej umowy. Fakt zgłoszenia do CEIDG nie przesądza o tym, iż przychód, stanowiący podstawę do opłacania składek, uzyskiwany jest z tytułu działalności gospodarczej. Według organu rentowego, w przypadku, gdy w ramach posiadanego wpisu dana osoba uzyskuje również przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów podatkowych, następuje zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych, pozwalający po spełnieniu warunków określonych ustawowo, wybrać tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. W ocenie organu rentowego, gdy wnioskodawca wykonuje jedynie pracę na podstawie umowy - kontraktu menadżerskiego, a nie wykonuje innych czynności w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Ponadto, ZUS wskazał na art. 13 ust. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2009 roku, nr 51, poz. 307 ze zm.), który stanowi, że za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się na równi z przychodami uzyskiwanymi z tytułu wykonywanych umów zlecenia, czy umów o dzieło, przychody uzyskiwane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menadżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych przez podatnika w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z tym, organ rentowy wskazał, że menadżer, który ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i jednocześnie ma zawartą umowę kontraktu menadżerskiego na zarządzanie, przychód uzyskiwany z tej umowy - dla potrzeb opłacania podatku dochodowego od osób fizycznych - jest przychodem z działalności opłacanej osobiście. Tym samym, umowa kontraktu menadżerskiego jest traktowana jako odrębny tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, a nie jako umowa wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Na koniec organ rentowy podniósł, iż brak jest podstaw do wydania interpretacji w sytuacji, gdy wniosek złożony przez przedsiębiorcę dotyczy sfery uprawnień i obowiązków podmiotu trzeciego, a taka sytuacji miała miejsce w niniejszej sprawie. Z tego powodu odmówił wydania interpretacji w części dotyczącej obowiązków spółki, z którą osoby fizyczne zawarły umowę kontraktu menadżerskiego w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne przez osoby zarządzające Koksownią. Odwołanie od przedstawionej decyzji wniosła Koksownia (...) . Zdaniem skarżącego, menadżer prowadzący w zakresie usług zarządzania działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG, który zawarł ze spółką umowę o zarządzanie przedsiębiorstwem, tzw. kontrakt menadżerski, podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu wyłącznie z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 roku, sygn. akt XI U 1083/12 Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 16 lutego 2012 roku w ten sposób, że uznał za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku złożonym w dniu 24 stycznia 2012 roku przez przedsiębiorcę Koksownia (...) , obecnie S.A. w części dotyczącej podlegania członków zarządu, zwanych menadżerami, ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej przez nich pozarolniczej działalności gospodarczej. Sąd I instancji ustalił, że w dniu 28 grudnia 2011 roku Koksownia (...) obecnie Spółka Akcyjna z (...) w D. zawarła z B. S. kontrakt menadżerski. B. S. prowadził działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w D. na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Dalej, Sąd Okręgowy ustalił, iż przedmiotem kontraktu jest kierowanie i zarządzanie spółką. Nadto, z ustaleń Sądu I instancji wynika, że przedmiotem prowadzonej przez B. S. działalności gospodarczej jest wykonywanie usług zarządzania. Sąd podał, iż rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu wymaga kwestia prawidłowości wymienionych decyzji organu rentowego odnośnie stanowiska wnioskodawcy dotyczącego podlegania ubezpieczeniom społecznym osób będących członkami zarządu, zwanymi menadżerami, wyłącznie z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnosząc się do stanowiska organu rentowego, przedstawionego w zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji zgodził się z jego stanowiskiem jedynie w zakresie uznania, że kontrakt menadżerski jest umową nienazwaną, dotychczas nieuregulowaną w przepisach prawa cywilnego. Sąd Okręgowy stwierdził, że brak jest podstaw do podzielenia pozostałych twierdzeń organu rentowego wynikających z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i podtrzymanych w odpowiedzi na odwołanie. Podkreślono przede wszystkim, że przepisy zawarte w ustawie systemowej mają charakter wyczerpujący i bezwzględnie obowiązujący oraz podlegają wykładni ścisłej. Pierwszeństwo ma zatem wykładnia językowa. Zdaniem Sądu Okręgowego, żaden przepis ustawy systemowej, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w chwili wyrokowania, nie daje podstaw do zastosowania art. 13 ust. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2009 roku, nr 51, poz. 307 ze zm.). W myśl tego przepisu, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się na równi z przychodami uzyskiwanymi z tytułu wykonywanych umów zlecenia czy umów o dzieło przychody uzyskiwane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menadżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów o których mowa w pkt 7 - przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osoby prawne. Następnie Sąd Orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 roku, sygn. akt I UK 138/08 OSNiP z 2010 roku nr 11-12 poz. 144, zgodnie z którym umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (spółką) lub kontrakt menadżerski, wskazane w art. 13 ust. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych , jako źródło przychodu z działalności wykonywanej osobiście, nie stanowią samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , jeżeli są realizowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy zgodził się z uzasadnieniem wskazanego judykatu, że nie jest uprawnione wnioskowanie, iż wprowadzenie do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 13 pkt 9 uprawnia do przyjęcia podstawy ubezpieczenia społecznego z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej. Sąd I instancji zauważył, iż powołany przez organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy tylko i wyłącznie zasad opodatkowania wskazanych w tym przepisie przychodów. A więc, tak jak trafnie zauważył, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Najwyższy we wskazanym wyroku, że przepis ten miałby mieć znaczenie decydujące, to wynika z niego wniosek przeciwny do przyjętego w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Sam bowiem literalnie stwierdza, że umowy menadżerskie mogą być zawierane w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Równocześnie podkreślono, że umowy menadżerskie nie zostały wyłączone z działalności gospodarczej, co wynika jednoznacznie z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie podzielił stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego, że w szczególności, przy braku definicji na czym polega usługowa działalność gospodarcza, nie można wprowadzać ograniczenia, które nie wynika z ustawy. Pojęcie gospodarczej działalności usługowej nie pozwala też przyjąć, że stałe wykonywanie rodzajowo jednej umowy (usługi) i dla jednego podmiotu, nie może być działalnością gospodarczą, brak jest też podstaw do ingerowania w sposób prowadzenia i wykonywania tej działalności. W stanie faktycznym, przedstawionym we wniosku złożonym w organie rentowym, Sąd Okręgowy stwierdził, że osoby pełniące funkcję członków zarządu, menadżerów, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 21, a więc zgodnie ze stanowiskiem wnioskodawcy o podleganiu ubezpieczeniom społecznym w powyższym stanie faktycznym wyłącznie z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji orzekł, jak w sentencji. Apelację wniósł organ rentowy. Wnoszący środek odwoławczy zaskarżył rozstrzygnięcie w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że kontrakt menadżerski nie stanowi samodzielnego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. Organ rentowy zarzucił również naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że osoby wykonujące umowę kontraktu menadżerskiego, prowadzące działalność gospodarczą, które nie wykonują innych czynności w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, podlegają ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Na koniec skarżący zarzucił naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. i § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, poprzez niezasadne, jego zdaniem, podwyższenie kosztów zastępstwa procesowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do kwoty 180,00 zł. Powołując się na wskazane zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Zdaniem organu rentowego, za chybione należy uznać stanowisko Sądu I instancji, oparte na treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 roku, sygn. akt I UK 138/08, iż kontrakt menadżerski wskazany w art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , jako źródło przychodu z działalności wykonywanej osobiście, nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej. Według organu rentowego, wskazany wyrok Sądu Najwyższego nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie a Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Według organu rentowego, z uwagi na to, że członkowie zarządu wykonują jedynie pracę na podstawie umowy kontraktu menadżerskiego, a nie wykonują innych czynności w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Następnie skarżący argumentował, że kontrakt menadżerski jest umową nienazwaną, dotychczas nie uregulowaną w przepisach prawa cywilnego. Zawarta umowa wynika ze stosunku cywilnoprawnego, określonego w art. 750 k.c. Kontrakt menadżerski jest to umowa, w której jedna ze stron zobowiązuje się do prowadzenia przedsiębiorstwa drugiej strony na jej rachunek i ryzyko we własnym bądź cudzym imieniu za wynagrodzeniem. Zdaniem organu rentowego, umowa kontraktu menadżerskiego jest traktowana jak odrębny tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, a nie jak umowa wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Według skarżącego, wskazana okoliczność skutkuje zaistnieniem dla takiej osoby fizycznej obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu kontraktu menadżerskiego w sytuacji, gdy w ramach posiadanego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zyskuje przychody wyłącznie z tytułu tej umowy. W ocenie apelującego, w sytuacji, gdy członkowie zarządu wykonują jedynie pracę na podstawie umowy kontraktu menadżerskiego, a nie wykonują innych czynności w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Według wnoszącego środek odwoławczy, w przypadku zawarcia kontraktu menadżerskiego nie można mówić, że są to czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Są to bowiem czynności wykonywane osobiście. W związku z tym, przychody z tytułu kontraktu menadżerskiego nie mogą być uznawane za przychody z tytułu działalności i powinny stanowić podstawę do odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na odwołanie wnioskodawca wniósł o jego oddalenie. W ocenie wnioskodawcy, orzeczenie Sądu I instancji zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podniesiony przez organ rentowy, zdaniem wnoszącego odpowiedź na apelację, nie może się ostać bowiem nie doszło do naruszenia tego przepisu. Według wnioskodawcy, Sąd Okręgowy, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 roku, sygn. akt I UK 138/08, słusznie wskazał, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (kontrakt menadżerski), jako źródło przychodu z działalności wykonywanej osobiście, nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej w sytuacji, gdy realizowana jest w ramach prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Składający odpowiedź na apelację, podniósł również, że niedopuszczalna jest analogia pomiędzy podatkowym oraz ubezpieczeniowym ujęciem kontraktów menadżerskich. Według wnioskodawcy, wszelkie działania podejmowane przez menadżera są podejmowane na jego odpowiedzialność w ramach wykonywanej działalności gospodarczej. Tym samym, przychody uzyskiwane z tej działalności to przychody uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej i powinny stanowić wyłączny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest uzasadniona. Według Sądu II instancji, we wskazanym we wniosku o interpretację stanie faktycznym, kontrakt menadżerski stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie t.j. Dz. U z 2009 roku, nr 205, poz. 1585 ze zm.). Zdaniem Sądu Odwoławczego, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy członek zarządu wnioskodawcy, który zawarł umowę kontraktu menadżerskiego, podlega ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, czy na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwane dalej „zleceniobiorcami” oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4 (pkt 4), osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami z nimi współpracującymi (pkt 5). Według Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, działalność gospodarcza prowadzona przez B. S. sprowadza się do realizacji umowy o świadczenie usług kontraktu menadżerskiego i tym samym nie spełnia przesłanek z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej warunkującej uznanie jej za działalność gospodarczą. Przypomnieć trzeba, że dla uznania danej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest zaistnienie jej trzech cech w postaci: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości. Brak którejkolwiek z tych cech oznacza, że dana działalność nie może być kwalifikowana do działalności gospodarczej. Tymczasem, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, trudno uznać, że działalność ma charakter zarobkowy. Przez charakter zarobkowy należy rozumieć osiągnięcie zysku, jako nadwyżki przychodów nad stratami. B. S. uzyskuje wprawdzie zarobek, ale nie z tytułu różnicy między nadwyżką, a przychodami, a z tytułu wynagrodzenia wskazanego w stałej kwocie. Gdyby zatem działalność gospodarczą prowadzoną przez B. S. sprowadzić tylko do realizacji kontraktu menadżerskiego, to taka działalność nie spełnia przesłanek określonych w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Zdaniem Sądu Apelacyjnego w składzie orzekającym, w sytuacji, gdy mamy do czynienia z realizacją kontraktu menadżerskiego w ramach działalności gospodarczej, brak jest przesłanek do uznania, iż faktycznie działalność gospodarcza jest prowadzona w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Według Sądu II instancji, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 roku, sygn. akt I UK 138/08. Inaczej wyglądał bowiem w tym wyroku stan faktyczny sprawy, a mianowicie kwestionowano, iżby zainteresowany nie prowadził działalności gospodarczej. Ustalono, że zainteresowany zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej taki przedmiot, jak usługi w zakresie zarządzania przedsiębiorstwami, doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Umowy menadżerskie nie były wyłącznym przedmiotem jego działalności, bowiem wykonywał jeszcze stałe doradztwo i wynajmował pomieszczenia. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest nieco inny, bowiem B. S. może wykonywać właściwie tylko prace objęte kontraktem menadżerskim. Nadto, wyrok ten dotyczył kwestii interpretacji art. 13 pkt 9 ustawy podatkowej. Sąd Najwyższy rozstrzygnął bowiem, że obie ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych i z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, zajmują się odrębnymi przedmiotami regulacji. Wspólną podstawą do zastosowania ich w tej sprawie było prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Działalność ta stanowi podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym, a z drugiej strony, dochód osoby fizycznej podlega ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawie podatkowej). Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. /-/ SSO del. E. Kocurek-Grabowska /-/ SSA M. Woźnowska-Gallos /-/ SSA K. Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia JR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI