III AUa 752/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając brak wystarczających dowodów na potwierdzenie 30-letniego stażu pracy wymaganego do przyznania emerytury.
Wnioskodawczyni E. D. domagała się przyznania emerytury, powołując się na 30-letni staż pracy, w tym okres zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od stycznia do czerwca 1983 roku. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, uznając brak dowodów na potwierdzenie tego zatrudnienia. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, wskazując na sprzeczności w oświadczeniach wnioskodawczyni i brak wiarygodnych dokumentów, co skutkowało oddaleniem apelacji.
Sprawa dotyczyła prawa wnioskodawczyni E. D. do emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Kluczową kwestią był 30-letni staż pracy, a konkretnie możliwość zaliczenia do niego okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił odwołanie, stwierdzając brak przekonujących dowodów na potwierdzenie tego zatrudnienia. Wnioskodawczyni przedstawiła jedynie kserokopię pisma pracodawcy i własne twierdzenia, które okazały się niewiarygodne w świetle wcześniejszych zeznań i dokumentów, gdzie nie podawała ona pracy zawodowej w tym okresie, a jedynie pracę w gospodarstwie rolnym i naukę. Sąd Apelacyjny w Krakowie podzielił ustalenia i argumentację Sądu I instancji. Podkreślono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne, a wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów (umowy, świadectwa pracy). Dodatkowo, wnioskodawczyni nie podała adresów świadków, którzy mogliby potwierdzić jej zatrudnienie, co uniemożliwiło ich przesłuchanie. Sąd Apelacyjny uznał, że twierdzenia o zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane i sprzeczne z materiałem dowodowym, w związku z czym wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury. Apelacja została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła wystarczających i wiarygodnych dowodów potwierdzających zatrudnienie w tym okresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie sprostała ciężarowi udowodnienia faktu zatrudnienia, przedstawiając jedynie niewiarygodne oświadczenie pracodawcy i własne twierdzenia, które były sprzeczne z wcześniejszymi wyjaśnieniami i dokumentami. Brak było umowy o pracę, świadectwa pracy ani innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie, a także nie podano adresów świadków, co uniemożliwiło ich przesłuchanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił apelację
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.n. art. 88
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela
Nauczyciele z 30-letnim okresem zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w szczególnym charakterze, mogą przejść na emeryturę po rozwiązaniu stosunku pracy. Nauczyciele urodzeni między 1949 a 1968 rokiem zachowują prawo do emerytury bez względu na wiek, jeśli spełnili warunki w ciągu 10 lat od wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach, z pewnymi wyjątkami.
u.e.r.f.u.s.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy dotyczące warunków nabycia prawa do emerytury, w tym wymaganego stażu pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających i wiarygodnych dowodów na potwierdzenie zatrudnienia w spornym okresie. Sprzeczność twierdzeń wnioskodawczyni z wcześniejszymi oświadczeniami i zgromadzonym materiałem dowodowym. Niewykazanie przez wnioskodawczynię ciężaru dowodu. Brak możliwości przesłuchania świadków z powodu niepodania ich adresów.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnych ustaleń faktycznych dotyczących złożenia kserokopii pisma J. P. Zarzut błędnego zapisania nazwiska wnioskodawczyni w decyzji ZUS. Domaganie się zaliczenia okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. do stażu pracy. Domaganie się przesłuchania świadków z Pracowni (...) J. P.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody twierdzenia wnioskodawczyni o jej zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane, sprzeczne z materiałem dowodowym zawartym w aktach rentowych a tym samym całkowicie niewiarygodne
Skład orzekający
Jadwiga Radzikowska
przewodniczący
Barbara Kosub
sędzia
Ewa Drzymała
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Konieczność udowodnienia stażu pracy i wiarygodności dowodów w postępowaniach o świadczenia emerytalne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i sprzecznych oświadczeń wnioskodawczyni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania o przyznanie emerytury, gdzie kluczową kwestią jest udowodnienie stażu pracy. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 752/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jadwiga Radzikowska Sędziowie: SSO Barbara Kosub SSA Ewa Drzymała (spr.) Protokolant: st. prot. sądowy Anna Baran po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku E. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o emeryturę na skutek apelacji wnioskodawczyni E. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt V U 284/13 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 752/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie E. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 17 grudnia 2012 roku, którą odmówiono wnioskodawczyni przyznania emerytury. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że E. D. w okresie od 7 września 1981 roku do 31 grudnia 1982 roku była zatrudniona w Pracowni (...) J. P. . Następnie ubezpieczona mieszkała w gospodarstwie rolnym rodziców, w którym pracowała, ponadto uczyła się w wieczorowej szkole dla pracujących w O. . Lekcje w tej szkole odbywały się codziennie od godziny 16 .00 do 20. 00. W gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczona pracowała do 31 sierpnia 1983 roku pomagając im w pracach związanych z utrzymaniem tego gospodarstwa. W dniu 28 listopada 2012 roku E. D. złożyła wniosek o emeryturę, wykazując na dzień 31 grudnia 2008 roku 29 lat, 7 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W tak ustalonym stanie sprawy Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie jest zasadne. Sąd I instancji przytoczył treść art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela ( Dz.U. z 2003r. Nr. 118, poz.1112 ze zm. ) w myśl którego nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Przy czym nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1, w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm), z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Spór w niniejszym postępowaniu dotyczył tego, czy ubezpieczona E. D. posiada 30 –letni okres zatrudnienia. Ubezpieczona domagała się zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku a na powyższą okoliczność przedstawiła kserokopię pisma J. P. Sąd I instancji uznał jednak, że ubezpieczona nie przedstawiła przekonywujących dowodów potwierdzających zatrudnienie w spornym okresie albowiem poza wskazaną kserokopią i własnymi twierdzeniami w żaden sposób nie wykazywała powyższego zatrudnienia. Twierdzenia ubezpieczonej są przy tym, w ocenie Sądu, całkowicie niewiarygodne i sprzeczne z dowodami zgromadzonym w sprawie V U 1066/11 tut. Sądu. W tamtym postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem oddalającym odwołanie, ustalono bowiem na podstawie zeznań ubezpieczonej, iż w spornym okresie nigdzie ona zawodowo nie pracowała, a jedynie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i uczęszczała do szkoły wieczorowej. Ponadto w aktach organu rentowego znajduje kopia życiorysu ubezpieczonej, w którym odnośnie spornego okresu nie podaje ona wykonywania pracy zawodowej, lecz tylko pracę w gospodarstwie rolnym i naukę w szkole średniej. Również w kwestionariuszu osobowym z zatrudnienia w Szkole Podstawowej w D. oraz składanym wraz z wnioskiem o emeryturę kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych z dnia 18 sierpnia 2011 roku ubezpieczona nie podawała zatrudnienia w spornym okresie. Także zeznania świadków zgromadzone w postępowaniu przed organem rentowym nie wskazują na wykonywanie przez nią pracy u J. P. w spornym okresie, lecz potwierdzają fakt pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto wnioskodawczyni, pomimo wezwania Sądu, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej zatrudnienie w spornym okresie. Natomiast według ustaleń organu rentowego, ubezpieczona w spornym okresie nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Wobec powyższego Sąd uznał, że ubezpieczona nie wykazała spornej przesłanki nabycia prawa do emerytury i oddalił jej odwołanie. W apelacji od tego wyroku wnioskodawczyni E. D. zaskarżając wyrok w całości zarzuciła 1/ błędne ustalenia faktyczne mające wpływ na treść wyroku, polegające na stwierdzeniu że złożyła kserokopię pisma J. P. , w sytuacji gdy do ZUS składała wszystkie dokumenty w oryginale, 2/ błędnie napisane nazwisko w decyzji ZUS E. K. , gdy jej nazwisko jest jednoczłonowe. W oparciu o powyższe wniosła o zmianę wyroku i przyznanie jej emerytury. Apelująca domagała się przesłuchania w charakterze świadków jej współpracowników w Pracowni (...) J. P. i w oparciu o powyższe zaliczenie spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy. W uzasadnieniu apelacji wnioskodawczyni zarzuciła, że Sąd I instancji nie przesłuchał zawnioskowanych świadków, którzy potwierdziliby jej zatrudnienie w spornym okresie. Fakt niepodania w życiorysie, że pracowała w Pracowni (...) J. P. apelująca wyjaśnia tym, że taka okoliczność była źle postrzegana przez władze komunistyczne, a ponadto zarzuciła nieuczciwość pracodawczyni, która nie wydała jej świadectwa pracy i nie posiada dowodów że odprowadzała za nią składki na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje; Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia Sądu I instancji, które przyjmuje za własne, a także podziela przedstawiony wywód prawny, który z uwagi na szczegółowość i przytoczenie przepisów mających w sprawie zastosowanie nie wymaga już powtórzenia. Istota sporu w niniejszej sprawie o prawo wnioskodawczyni E. D. do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela ( Dz.U. z 2003r. Nr. 118, poz.1112 ze zm. ) i przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227), sprowadzała się wyłącznie do kwestii posiadania przez wnioskodawczynię wymaganego ogólnego stażu pracy w wymiarze 30 lat, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia, czy można do bezspornego okresu wynoszącego 29 lat, 7 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych doliczyć okres zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła przekonywujących dowodów potwierdzających zatrudnienie w spornym okresie albowiem poza oświadczeniem pracodawczyni i własnymi twierdzeniami w żaden sposób nie wykazywała powyższego zatrudnienia. Stanowisko to zasługuje na pełną akceptację. Zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 6 k.c. i art. 3 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, zaś strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Tymczasem wnioskodawczyni faktu pracy w spornym okresie, mimo wezwania Sądu do przedłożenia dowodów, nie wykazała żadnymi dowodami. Nie można uznać jak tego chce apelująca, iż wskazała w odwołaniu od decyzji ZUS świadków, którzy z nią współpracowali i co więcej stawiać zarzutu Sądowi I instancji, że nie przeprowadził dowodu z zeznań tych świadków, skoro wnioskodawczyni nie podała ich adresów zamieszkania. Nie było więc możliwe wezwanie świadków do Sądu i ich przesłuchanie. Sytuacja nie uległa zmianie również na etapie postępowania apelacyjnego, gdyż z oświadczenia wnioskodawczyni złożonego na rozprawie wynika, że nie zna adresów zamieszkania świadków i nic o nich nie wie. Wnioskodawczyni na fakt wykonywania pracy w spornym okresie nie przedłożyła umowy o pracę, świadectwa pracy, czy jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tą okoliczność. Z dokumentacji ZUS wynika natomiast, że wnioskodawczyni była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. w okresie od 7 września 1981r. do 31 grudnia 1982r. W tym stanie rzeczy oświadczenie pracodawczyni złożone w dniu 10 listopada 2011r., potwierdzające, że E. D. pracowała u niej od 1 września 1982r. do 30 czerwca 1983r. przy czym były odprowadzane składki do ZUS – nie jest wiarygodne. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że Sąd I instancji przyjął, że powyższe oświadczenie jest złożone w kserokopii, albowiem fakt istnienia tego oświadczenia nie jest kwestionowany, a oceniana jest jego wiarygodność i moc dowodowa w kontekście okoliczności sprawy. Jak wskazano wyżej zgodnie z procesową zasadą prawdy i dobrych obyczajów strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Tymczasem wnioskodawczyni, która obecnie twierdzi, że od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku zatrudniona była w Pracowni (...) J. P. , składając wyjaśnienia w sprawie V U 1066/11 o prawo do emerytury podała, że, iż w spornym okresie nigdzie zawodowo nie pracowała, a jedynie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i uczęszczała do szkoły wieczorowej, co zostało potwierdzone oświadczeniami świadków. Zarówno w życiorysie, w kwestionariuszu osobowym jak i w kwestionariuszach dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawczyni nigdy nie podała aby w spornym okresie wykonywała pracę zawodową, podawała natomiast, że pracowała w gospodarstwie rolnym i pobierała naukę. W tym stanie rzeczy zdziwienie mogą wywoływać wyjaśnienia apelującej że przyczyną niepodania w życiorysie faktu pracy w Pracowni (...) J. P. było złe odbieranie przez władze Polski Ludowej takiej pracy przez nauczyciela. Bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia pozostaje również zarzut błędnie napisanego nazwiska wnioskodawczyni w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest to oczywista omyłka, która może być sprostowana, pozostająca bez wpływu na wyrok. Reasumując należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż twierdzenia wnioskodawczyni o jej zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane, sprzeczne z materiałem dowodowym zawartym w aktach rentowych a tym samym całkowicie niewiarygodne. W konsekwencji wobec nieudokumentowania wymaganego 30 letniego stażu pracy, wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury. Zatem rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny oddalił apelację w oparciu o art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI