III AUa 752/13

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-12-11
SAOSPracyubezpieczenia społeczneNiskaapelacyjny
emeryturastaż pracyubezpieczenia społeczneZUSdowodyprawo pracyKarta Nauczyciela

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając brak wystarczających dowodów na potwierdzenie 30-letniego stażu pracy wymaganego do przyznania emerytury.

Wnioskodawczyni E. D. domagała się przyznania emerytury, powołując się na 30-letni staż pracy, w tym okres zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od stycznia do czerwca 1983 roku. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, uznając brak dowodów na potwierdzenie tego zatrudnienia. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, wskazując na sprzeczności w oświadczeniach wnioskodawczyni i brak wiarygodnych dokumentów, co skutkowało oddaleniem apelacji.

Sprawa dotyczyła prawa wnioskodawczyni E. D. do emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Kluczową kwestią był 30-letni staż pracy, a konkretnie możliwość zaliczenia do niego okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił odwołanie, stwierdzając brak przekonujących dowodów na potwierdzenie tego zatrudnienia. Wnioskodawczyni przedstawiła jedynie kserokopię pisma pracodawcy i własne twierdzenia, które okazały się niewiarygodne w świetle wcześniejszych zeznań i dokumentów, gdzie nie podawała ona pracy zawodowej w tym okresie, a jedynie pracę w gospodarstwie rolnym i naukę. Sąd Apelacyjny w Krakowie podzielił ustalenia i argumentację Sądu I instancji. Podkreślono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne, a wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów (umowy, świadectwa pracy). Dodatkowo, wnioskodawczyni nie podała adresów świadków, którzy mogliby potwierdzić jej zatrudnienie, co uniemożliwiło ich przesłuchanie. Sąd Apelacyjny uznał, że twierdzenia o zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane i sprzeczne z materiałem dowodowym, w związku z czym wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury. Apelacja została oddalona.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła wystarczających i wiarygodnych dowodów potwierdzających zatrudnienie w tym okresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie sprostała ciężarowi udowodnienia faktu zatrudnienia, przedstawiając jedynie niewiarygodne oświadczenie pracodawcy i własne twierdzenia, które były sprzeczne z wcześniejszymi wyjaśnieniami i dokumentami. Brak było umowy o pracę, świadectwa pracy ani innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie, a także nie podano adresów świadków, co uniemożliwiło ich przesłuchanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
E. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.n. art. 88

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela

Nauczyciele z 30-letnim okresem zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w szczególnym charakterze, mogą przejść na emeryturę po rozwiązaniu stosunku pracy. Nauczyciele urodzeni między 1949 a 1968 rokiem zachowują prawo do emerytury bez względu na wiek, jeśli spełnili warunki w ciągu 10 lat od wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach, z pewnymi wyjątkami.

u.e.r.f.u.s.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepisy dotyczące warunków nabycia prawa do emerytury, w tym wymaganego stażu pracy.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających i wiarygodnych dowodów na potwierdzenie zatrudnienia w spornym okresie. Sprzeczność twierdzeń wnioskodawczyni z wcześniejszymi oświadczeniami i zgromadzonym materiałem dowodowym. Niewykazanie przez wnioskodawczynię ciężaru dowodu. Brak możliwości przesłuchania świadków z powodu niepodania ich adresów.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnych ustaleń faktycznych dotyczących złożenia kserokopii pisma J. P. Zarzut błędnego zapisania nazwiska wnioskodawczyni w decyzji ZUS. Domaganie się zaliczenia okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. do stażu pracy. Domaganie się przesłuchania świadków z Pracowni (...) J. P.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody twierdzenia wnioskodawczyni o jej zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane, sprzeczne z materiałem dowodowym zawartym w aktach rentowych a tym samym całkowicie niewiarygodne

Skład orzekający

Jadwiga Radzikowska

przewodniczący

Barbara Kosub

sędzia

Ewa Drzymała

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Konieczność udowodnienia stażu pracy i wiarygodności dowodów w postępowaniach o świadczenia emerytalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i sprzecznych oświadczeń wnioskodawczyni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowego postępowania o przyznanie emerytury, gdzie kluczową kwestią jest udowodnienie stażu pracy. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

praca

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III AUa 752/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jadwiga Radzikowska Sędziowie: SSO Barbara Kosub SSA Ewa Drzymała (spr.) Protokolant: st. prot. sądowy Anna Baran po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku E. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o emeryturę na skutek apelacji wnioskodawczyni E. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt V U 284/13 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 752/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie E. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z dnia 17 grudnia 2012 roku, którą odmówiono wnioskodawczyni przyznania emerytury. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że E. D. w okresie od 7 września 1981 roku do 31 grudnia 1982 roku była zatrudniona w Pracowni (...) J. P. . Następnie ubezpieczona mieszkała w gospodarstwie rolnym rodziców, w którym pracowała, ponadto uczyła się w wieczorowej szkole dla pracujących w O. . Lekcje w tej szkole odbywały się codziennie od godziny 16 .00 do 20. 00. W gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczona pracowała do 31 sierpnia 1983 roku pomagając im w pracach związanych z utrzymaniem tego gospodarstwa. W dniu 28 listopada 2012 roku E. D. złożyła wniosek o emeryturę, wykazując na dzień 31 grudnia 2008 roku 29 lat, 7 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W tak ustalonym stanie sprawy Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie jest zasadne. Sąd I instancji przytoczył treść art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela ( Dz.U. z 2003r. Nr. 118, poz.1112 ze zm. ) w myśl którego nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Przy czym nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1, w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm), z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Spór w niniejszym postępowaniu dotyczył tego, czy ubezpieczona E. D. posiada 30 –letni okres zatrudnienia. Ubezpieczona domagała się zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku a na powyższą okoliczność przedstawiła kserokopię pisma J. P. Sąd I instancji uznał jednak, że ubezpieczona nie przedstawiła przekonywujących dowodów potwierdzających zatrudnienie w spornym okresie albowiem poza wskazaną kserokopią i własnymi twierdzeniami w żaden sposób nie wykazywała powyższego zatrudnienia. Twierdzenia ubezpieczonej są przy tym, w ocenie Sądu, całkowicie niewiarygodne i sprzeczne z dowodami zgromadzonym w sprawie V U 1066/11 tut. Sądu. W tamtym postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem oddalającym odwołanie, ustalono bowiem na podstawie zeznań ubezpieczonej, iż w spornym okresie nigdzie ona zawodowo nie pracowała, a jedynie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i uczęszczała do szkoły wieczorowej. Ponadto w aktach organu rentowego znajduje kopia życiorysu ubezpieczonej, w którym odnośnie spornego okresu nie podaje ona wykonywania pracy zawodowej, lecz tylko pracę w gospodarstwie rolnym i naukę w szkole średniej. Również w kwestionariuszu osobowym z zatrudnienia w Szkole Podstawowej w D. oraz składanym wraz z wnioskiem o emeryturę kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych z dnia 18 sierpnia 2011 roku ubezpieczona nie podawała zatrudnienia w spornym okresie. Także zeznania świadków zgromadzone w postępowaniu przed organem rentowym nie wskazują na wykonywanie przez nią pracy u J. P. w spornym okresie, lecz potwierdzają fakt pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto wnioskodawczyni, pomimo wezwania Sądu, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej zatrudnienie w spornym okresie. Natomiast według ustaleń organu rentowego, ubezpieczona w spornym okresie nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Wobec powyższego Sąd uznał, że ubezpieczona nie wykazała spornej przesłanki nabycia prawa do emerytury i oddalił jej odwołanie. W apelacji od tego wyroku wnioskodawczyni E. D. zaskarżając wyrok w całości zarzuciła 1/ błędne ustalenia faktyczne mające wpływ na treść wyroku, polegające na stwierdzeniu że złożyła kserokopię pisma J. P. , w sytuacji gdy do ZUS składała wszystkie dokumenty w oryginale, 2/ błędnie napisane nazwisko w decyzji ZUS E. K. , gdy jej nazwisko jest jednoczłonowe. W oparciu o powyższe wniosła o zmianę wyroku i przyznanie jej emerytury. Apelująca domagała się przesłuchania w charakterze świadków jej współpracowników w Pracowni (...) J. P. i w oparciu o powyższe zaliczenie spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy. W uzasadnieniu apelacji wnioskodawczyni zarzuciła, że Sąd I instancji nie przesłuchał zawnioskowanych świadków, którzy potwierdziliby jej zatrudnienie w spornym okresie. Fakt niepodania w życiorysie, że pracowała w Pracowni (...) J. P. apelująca wyjaśnia tym, że taka okoliczność była źle postrzegana przez władze komunistyczne, a ponadto zarzuciła nieuczciwość pracodawczyni, która nie wydała jej świadectwa pracy i nie posiada dowodów że odprowadzała za nią składki na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje; Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia Sądu I instancji, które przyjmuje za własne, a także podziela przedstawiony wywód prawny, który z uwagi na szczegółowość i przytoczenie przepisów mających w sprawie zastosowanie nie wymaga już powtórzenia. Istota sporu w niniejszej sprawie o prawo wnioskodawczyni E. D. do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela ( Dz.U. z 2003r. Nr. 118, poz.1112 ze zm. ) i przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227), sprowadzała się wyłącznie do kwestii posiadania przez wnioskodawczynię wymaganego ogólnego stażu pracy w wymiarze 30 lat, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia, czy można do bezspornego okresu wynoszącego 29 lat, 7 miesięcy i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych doliczyć okres zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła przekonywujących dowodów potwierdzających zatrudnienie w spornym okresie albowiem poza oświadczeniem pracodawczyni i własnymi twierdzeniami w żaden sposób nie wykazywała powyższego zatrudnienia. Stanowisko to zasługuje na pełną akceptację. Zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 6 k.c. i art. 3 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, zaś strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Tymczasem wnioskodawczyni faktu pracy w spornym okresie, mimo wezwania Sądu do przedłożenia dowodów, nie wykazała żadnymi dowodami. Nie można uznać jak tego chce apelująca, iż wskazała w odwołaniu od decyzji ZUS świadków, którzy z nią współpracowali i co więcej stawiać zarzutu Sądowi I instancji, że nie przeprowadził dowodu z zeznań tych świadków, skoro wnioskodawczyni nie podała ich adresów zamieszkania. Nie było więc możliwe wezwanie świadków do Sądu i ich przesłuchanie. Sytuacja nie uległa zmianie również na etapie postępowania apelacyjnego, gdyż z oświadczenia wnioskodawczyni złożonego na rozprawie wynika, że nie zna adresów zamieszkania świadków i nic o nich nie wie. Wnioskodawczyni na fakt wykonywania pracy w spornym okresie nie przedłożyła umowy o pracę, świadectwa pracy, czy jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tą okoliczność. Z dokumentacji ZUS wynika natomiast, że wnioskodawczyni była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia w Pracowni (...) J. P. w okresie od 7 września 1981r. do 31 grudnia 1982r. W tym stanie rzeczy oświadczenie pracodawczyni złożone w dniu 10 listopada 2011r., potwierdzające, że E. D. pracowała u niej od 1 września 1982r. do 30 czerwca 1983r. przy czym były odprowadzane składki do ZUS – nie jest wiarygodne. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że Sąd I instancji przyjął, że powyższe oświadczenie jest złożone w kserokopii, albowiem fakt istnienia tego oświadczenia nie jest kwestionowany, a oceniana jest jego wiarygodność i moc dowodowa w kontekście okoliczności sprawy. Jak wskazano wyżej zgodnie z procesową zasadą prawdy i dobrych obyczajów strony postępowania są obowiązane dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Tymczasem wnioskodawczyni, która obecnie twierdzi, że od dnia 1 stycznia 1983 roku do 30 czerwca 1983 roku zatrudniona była w Pracowni (...) J. P. , składając wyjaśnienia w sprawie V U 1066/11 o prawo do emerytury podała, że, iż w spornym okresie nigdzie zawodowo nie pracowała, a jedynie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i uczęszczała do szkoły wieczorowej, co zostało potwierdzone oświadczeniami świadków. Zarówno w życiorysie, w kwestionariuszu osobowym jak i w kwestionariuszach dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawczyni nigdy nie podała aby w spornym okresie wykonywała pracę zawodową, podawała natomiast, że pracowała w gospodarstwie rolnym i pobierała naukę. W tym stanie rzeczy zdziwienie mogą wywoływać wyjaśnienia apelującej że przyczyną niepodania w życiorysie faktu pracy w Pracowni (...) J. P. było złe odbieranie przez władze Polski Ludowej takiej pracy przez nauczyciela. Bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia pozostaje również zarzut błędnie napisanego nazwiska wnioskodawczyni w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest to oczywista omyłka, która może być sprostowana, pozostająca bez wpływu na wyrok. Reasumując należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż twierdzenia wnioskodawczyni o jej zatrudnieniu w spornym okresie są nieudokumentowane, sprzeczne z materiałem dowodowym zawartym w aktach rentowych a tym samym całkowicie niewiarygodne. W konsekwencji wobec nieudokumentowania wymaganego 30 letniego stażu pracy, wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury. Zatem rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny oddalił apelację w oparciu o art. 385 k.p.c.