III AUa 74/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uwzględnił apelację wnioskodawcy, zobowiązując ZUS do uwzględnienia wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę przy ustalaniu kapitału początkowego, mimo braku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.
Wnioskodawca domagał się ponownego ustalenia kapitału początkowego, włączając wynagrodzenie z okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w latach 1993-1994. ZUS odmówił, uznając, że była to umowa zlecenia i brak jest dokumentacji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uznając, że przedłożone umowy o pracę i zeznania świadków potwierdzają stosunek pracy, a brak zgłoszenia do ubezpieczeń nie jest przeszkodą do uwzględnienia okresu jako składkowego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z dnia 12.06.2012 r. odmówił wnioskodawcy A. H. ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r., wskazując na brak dowodów zmiany jego wartości. Wnioskodawca w odwołaniu domagał się zaliczenia okresu pracy na stanowisku w latach 1993-1994 do wartości kapitału początkowego. Organ rentowy argumentował, że wnioskodawca wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, co potwierdza brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie, uznając, że brak jest dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Wnioskodawca zaskarżył wyrok, podnosząc, że przedłożył oryginały umów o pracę, a akta osobowe uległy zniszczeniu w powodzi. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie uznał apelację za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że wnioskodawca przedłożył dowody na wykonywanie pracy w oparciu o umowę o pracę, w tym oryginalne umowy oraz zeznania świadków. Podkreślono, że kluczowy element umowy o pracę, jakim jest podporządkowanie pracownika pracodawcy, został potwierdzony. Sąd Apelacyjny wskazał, że brak zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego przez pracodawcę nie stanowi przeszkody do uznania okresu zatrudnienia za składkowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zobowiązał organ rentowy do uwzględnienia wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o pracę w spornych latach przy ustalaniu wartości kapitału początkowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie uzyskane na podstawie umowy o pracę może być uwzględnione przy ustalaniu wartości kapitału początkowego, nawet jeśli pracodawca nie zgłosił pracownika do ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przedłożone umowy o pracę i zeznania świadków potwierdzają istnienie stosunku pracy. Podkreślono, że brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych przez pracodawcę nie jest przeszkodą do uznania okresu zatrudnienia za składkowy w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
reformatoryjny
Strona wygrywająca
wnioskodawca A. H.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Do wysokości kapitału początkowego winno zostać uwzględnione wynagrodzenie określone umowami o pracę.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy zatrudnienia przed wejściem w życie ustawy z 1998 r. uznaje się za okresy składkowe, chociażby pracodawca nie uiścił składek.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłożenie oryginalnych umów o pracę potwierdzających zatrudnienie. Zeznania świadków potwierdzające wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę i podporządkowanie pracodawcy. Brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych przez pracodawcę nie wyklucza uznania okresu zatrudnienia za składkowy.
Odrzucone argumenty
Brak dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Praca wykonywana była na podstawie umowy zlecenia. Brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona i skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego. W ocenie Sądu Apelacyjnego przedłożone przez wnioskodawcę umowy o pracę wskazują na najbardziej istotne elementy stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 kp. Dla uznania bowiem okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę fakty opłacania składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne.
Skład orzekający
Irena Mazurek
przewodniczący
Janina Czyż
sędzia sprawozdawca
Barbara Gonera
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w ZUS, dowodzenie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w przypadku braku dokumentacji lub zgłoszenia do ubezpieczeń."
Ograniczenia: Dotyczy okresu zatrudnienia przed wejściem w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS z 1998 r. oraz sytuacji, gdy pracodawca nie dopełnił obowiązków formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak można skutecznie dochodzić swoich praw w ZUS, nawet gdy pracodawca popełnił błędy formalne. Jest to praktyczny przykład dla osób, które mogą mieć podobne problemy.
“ZUS odmówił uwzględnienia zarobków? Sąd Apelacyjny pokazał, jak walczyć o swoje prawa!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 74/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Mazurek Sędziowie: SSA Janina Czyż (spr.) SSA Barbara Gonera Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ustalenie wartości kapitału początkowego na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt IV U 1139/12 zmienia zaskarżony wyrok jak też poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z 12 czerwca 2012 r. w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do uwzględnienia przy ustalaniu wartości kapitału początkowego uzyskanego przez wnioskodawcę A. H. wynagrodzenia za pracę w okresie zatrudnienia od 16 lipca 1993 r. do 27 września 1994 r. w (...) ” w R. Sygn. akt III AUa 74/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z dnia 12.06.2012 r. odmówił wnioskodawcy A. H. ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r. Za podstawę wydania decyzji tej treści organ rentowy wskazał, że przedłożone dowody nie powodują zmiany wartości kapitału początkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się zaliczenia okresu pracy na stanowisku (...) w (...) ” w latach 1993 – 1994 do wartości kapitału początkowego i podniósł, że wiarygodnym dokumentem w sprawie winny być zeznania świadka A. R. - (...) (...) . Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i podniósł, że wnioskodawca w okresie od 1.09.1988 r. do nadal pozostaje w zatrudnieniu w Zespole Szkół w R. , a zatem okres zatrudnienia od 1.09.1988 r. do 31.12.1998 r. został już uwzględniony do stażu pracy, a kwestią sporną pozostaje wysokość przyjętych do ustalenia kapitału początkowego wynagrodzeń za lata 1993 – 1994. Zdaniem organu rentowego w spornym okresie od 16.07.1993 r. do 27.09.1994 r. wnioskodawca raczej wykonywał pracę na rzecz (...) na podstawie umowy – zlecenia. Za takim faktem przemawia treść umowy o pracę oraz brak zgłoszenia wnioskodawcy do ubezpieczenia z tego tytułu. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie oddalił odwołanie wnioskodawcy. Rozpoznając odwołanie Sąd ustalił, że decyzją z dnia 9.06.2012 r. ZUS ustalił A. H. kapitał początkowy. Wnioskodawca w dniu 18.05.2012 r. złożył wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego i doliczenie pracy w (...) w latach 1993 – 1994. Do wniosku przedłożył umowę o pracę z dnia 16.07.1993 r., umowę o pracę z dnia 30.01.1994 r., informację o dochodach uzyskanych w okresie 1.09. – 31.12 1993 r., informację prasową, oświadczenie w sprawie braku dokumentów, zaznania świadków A. R. i K. M. . Sąd dopuścił dowód z zeznań świadka A. R. oraz wnioskodawcy i na ich podstawie ustalił, że wnioskodawca w okresie od 17.07.1993 r. do 22.09. 1994 r. był zatrudniony na stanowisku (...) (...) W ocenie Sądu praca wykonywana przez wnioskodawcę świadczona była na podstawie umowy zlecenia. Świadczy o tym informacja bazy danych organu rentowego z której wynika, że wnioskodawca nie był z tego tytułu zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. Ponadto brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie wnioskodawcy w (...) ”, co potwierdził sekretarz zarządu w piśmie z dnia 15.11.2012 r. (k. 16). Z tego też względu Sąd uznał, że brak jest podstaw do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego z uwzględnieniem spornego okresu. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 42, poz. 1118) oraz art. 477 14 § 1 kpc . Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2012 r. wnioskodawca zaskarżył apelacją do Sądu II instancji w której generalnie zakwestionował zaskarżony wyrok jako krzywdzący i podniósł, że w spornym dniu od 17.07.1993 r. co 27.09.1994 r. był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę, przedłożył oryginały umów o pracę, a jego akta osobowe uległy zniszczeniu w czasie powodzi. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona i skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego. Wbrew ustaleniom Sądu I instancji wnioskodawca przedłożył dowody na wykonywanie pracy w oparciu o umowę o pracę tj. oryginalne umowy o pracę oraz zeznania świadków na wykonywanie pracy na ich podstawie w okresie od 15.07.2003 r. do 27.09.2004 r. Z tego też względu ustalenia Sądu I instancji, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie wnioskodawcy w (...) ” R. jest sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy. Świadek A. R. – (...) potwierdził zatrudnienie wnioskodawcy w oparciu o umowę o pracę oraz to, że wnioskodawca przy wykonywaniu pracy był mu bezpośrednio podporządkowany. W ocenie Sądu Apelacyjnego przedłożone przez wnioskodawcę umowy o pracę wskazują na najbardziej istotne elementy stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 kp . W szczególności został zachowany ten zasadniczy element umowy o pracę tj. podporzadkowania tzn., że pracownik świadczy swoją pracę pod kierownictwem pracodawcy, który wydaje mu polecenia służbowe. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy świadek A. R. potwierdził wykonywanie przez wnioskodawcę pracy pod jego kierunkiem. Z umowy o pracę wynikają inne istotne elementy umowy o pracę, tj. jej osobiste wykonywanie przez wnioskodawcę, miejsce pracy oraz miesięczne wynagrodzenie. Wprawdzie nie został określony czas pracy, ale nie jest on elementem koniecznym do skuteczności umowy o pracę. Skoro zatem intencją stron było zawarcie umowy o pracę i umowy zawierają elementy stosunku pracy, to brak podstaw do kwestionowania wykonywania pracy przez wnioskodawcę w oparciu o te umowy, której wykonywanie potwierdził pracodawca. Wbrew ustaleniom Sądu I instancji decydującego znaczenia w sprawie przesądzającego świadczenie pracy przez wnioskodawcę w spornym okresie na podstawie umowy zlecenia nie może mieć fakt, że pracodawca nie zgłosił wnioskodawcy do ubezpieczenia społecznego. Dla uznania bowiem okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życie ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę fakty opłacania składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne. Okresy te uznaje się za okresy składkowe chociażby pracodawca tych składek nie uiścił (por. wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2007 r. II UK 185/06 oraz wyrok SA w Krakowie z dnia 19 września 2012 r. III AUa 458/12). Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawca świadczył pracę na zasadzie umowy o pracę wobec czego na zasadzie art. 174 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS do wysokości kapitału początkowego winno zostać uwzględnione jego wynagrodzenie określone umowami o pracę z tytułu zatrudnienia w (...) ” w okresie od 17.07.1993 r. do 27.09.1994 r. Z wyżej przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 386 § 1 kpc orzekł jak w sentencji wyroku
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI