III AUa 732/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo J. A. do renty socjalnej z powodu całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej miastenią.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. A. prawa do renty socjalnej, uznając ją za zdolną do pracy mimo choroby miastenii. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając rentę. ZUS złożył apelację, kwestionując opinię biegłego neurologa i wskazując na rozbieżności z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że opinia biegłego sądowego ma decydujące znaczenie, a ZUS nie wykazał w apelacji podstaw do kwestionowania tej opinii ani nie zgłosił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego.
Sprawa dotyczyła prawa J. A. do renty socjalnej, odmówionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu uznania wnioskodawczyni za zdolną do pracy, pomimo stwierdzonej choroby miastenii. Sąd Okręgowy w Kaliszu, opierając się na opinii biegłego neurologa, zmienił decyzję ZUS i przyznał rentę, uznając wnioskodawczynię za całkowicie niezdolną do pracy. Sąd Okręgowy ustalił, że choroba powoduje stałe dwojenie widzenia, męczliwość mięśniową i spowolnienie mowy, uniemożliwiające podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. ZUS wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w szczególności kwestionując miarodajność opinii biegłego neurologa i wskazując na rozbieżność z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację ZUS. Sąd podkreślił, że ocena stanu zdrowia jest przedmiotem dowodu, a opinia biegłego lekarza sądowego ma decydujące znaczenie. Zaznaczono, że specjalista z tej samej dziedziny medycyny, co biegły sądowy, nie może zastąpić dowodu z opinii biegłego sądowego. Ponadto, ZUS nie zgłosił w toku postępowania wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, co uniemożliwiało podnoszenie tego zarzutu na etapie apelacji. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja organu rentowego była bezzasadna, a wnioskodawczyni spełniała przesłanki do przyznania renty socjalnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, opinia biegłego lekarza sądowego ma decydujące znaczenie w ocenie stanu zdrowia, a rozbieżności z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS nie podważają jej waloru orzeczniczego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena stanu zdrowia jest przedmiotem dowodu, a opinia biegłego sądowego jest kluczowa. Brak wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego na etapie postępowania przed sądem I instancji uniemożliwia kwestionowanie tej opinii na etapie apelacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.r.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o rencie socjalnej
Warunkiem przyznania prawa do renty socjalnej jest istnienie całkowitej niezdolności do pracy.
u.e.r. art. 12
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stanowi, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.
Pomocnicze
u.r.s. art. 5
Ustawa o rencie socjalnej
W zakresie ustalenia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy odsyła do przepisów ustawy emerytalnej.
Dz. U z 2003 r. Nr 135 poz. 1268
Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Stan zdrowia osoby ubezpieczonej jest przedmiotem dowodu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia biegłego neurologa sądowego jako miarodajny dowód oceny stanu zdrowia. Brak wniosku dowodowego o dopuszczenie opinii innego biegłego na etapie postępowania przed sądem I instancji. Stan zdrowia wnioskodawczyni (miastenia) powodujący całkowitą niezdolność do pracy.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie opinii biegłego neurologa z powodu rozbieżności z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc przez nierzetelną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Nie można podzielić poglądu strony skarżącej, iż opinia biegłej neurolog w niniejszej sprawie jest nie miarodajna, z uwagi na odmienną ocenę stanu zdrowia skarżącej w stosunku do dokonanej przez komisję lekarską ZUS. Zasady postępowania sądowego zawierają określone reguły dowodowe, które w żaden sposób w postępowaniu w zakresie spraw z ubezpieczeń społecznych nie odsyłają do stanowisk komisji lekarskich ZUS jako mających rozstrzygające znaczenie w tego rodzaju sprawach. Specjalista z tej samej dziedziny wiedzy medycznej co biegły sądowy wchodzący w skład komisji lekarskiej nie może zastąpić dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego ani stanowić podstawy do konieczności uzupełniania postępowania dowodowego poprzez dopuszczanie dowodu z opinii kolejnych biegłych sądowych w celu ustosunkowania się czy też weryfikacji stanowisk.
Skład orzekający
Anna Szczepaniak-Cicha
przewodniczący
Maria Padarewska - Hajn
sprawozdawca
Beata Michalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie znaczenia opinii biegłych sądowych w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz procedury dowodowej w zakresie oceny stanu zdrowia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o rentę socjalną i oceny dowodów w postępowaniu sądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółowe omówienie zasad oceny dowodów i roli opinii biegłych.
“Czy opinia ZUS zawsze musi być wiążąca? Sąd Apelacyjny wyjaśnia rolę biegłych w sprawach o rentę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III AUa 732/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Szczepaniak-Cicha Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.) SSO del. Beata Michalska Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. w Łodzi sprawy J. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o rentę socjalną, na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt: V U 1999/12, oddala apelację. III AUa 732/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 7 listopada 2012 r. odmówił J. A. prawa do renty socjalnej, gdyż komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 29 października 2012 r. nie uznała wnioskodawczyni za osobę całkowicie niezdolną do pracy, co w świetle przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U z 2003 r. Nr 135 poz. 1268) nie daje podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła o przyznanie jej nadal renty socjalnej, podnosząc, że jest bez środków do życia, a stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie zatrudnienia. Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał J. A. prawo do renty socjalnej od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. i ustalił, że wnioskodawczyni urodzona w dniu (...) , posiadająca wykształcenie wyższe w kierunku pracownik socjalny, nie pracująca zawodowo, w okresie od 1 października 2003 r. do 31 października 2012 r. pobierała rentę socjalną w związku z naruszeniem sprawności jej organizmu w ramach istnienia całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej miastenią. W dniu 10 września 2012 r. wnioskodawczyni złożyła ponowny wniosek o rentę socjalną. Komisja lekarska orzeczeniem z dnia 29 października 2012 r. stwierdzają u wnioskodawczyni istnienie nadal schorzenia miastenii, uznała iż w badaniu klinicznym nie występują objawy ogniskowe i patologiczne, a zgłaszane przez odwołującą się podwójne widzenie oraz jej stan zdrowia nie stanowią podstawy do stwierdzenia, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego neurologa, Sąd przyjął istnienie u wnioskodawczyni miastenii, która powoduje naruszenie sprawności organizmu wnioskodawczyni w ramach istnienia całkowitej niezdolności do pracy nadal od wstrzymania prawa do w/w świadczenia do 31 października 2013 r. Sąd przyjął w oparciu o w/w opinię, iż u wnioskodawczyni nie nastąpiła żadna istotna poprawa stanu zdrowia, gdyż występuje u niej dwojenie widzenia o charakterze stałym, zwiększona męczliwość mięśniowa z uczuciem stałego przemęczenia, spowolnienie mowy, które powodują jej niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Natomiast poprawa stanu zdrowia, którą wnioskodawczyni odczuwała w trakcie ciąży i krótko po poradzie, nie miała charakteru stałego i w żaden sposób nie wpływa na ocenę stanu zdrowia wnioskodawczyni pod względem niezdolności do pracy. Uznając opinię biegłej neurolog za w pełni przekonywującą i miarodajną do oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni i, z uwagi na spełnienie przez J. A. wszystkich przesłanek z treści art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej , Sąd uwzględnił roszczenie wnioskodawczyni. W apelacji od powyższego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Organ rentowy zarzucił rozstrzygnięciu Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego art. 12 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej w związku z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2004 r. Nr 39 poz. 353 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania art. 233 1 kpc . W uzasadnieniu swego stanowiska strona skarżąca podniosła, że zawarte w opinii biegłej badanie przedmiotowe nie wskazuje na naruszenie sprawności organizmu wnioskodawczyni w ramach istnienia całkowitej niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni była badana przez komisję lekarską z obecnym w jej składzie specjalistą lekarzem neurologiem i nie stwierdzono objawów ogniskowych ani patologicznych, a stan zdrowia wnioskodawczyni nie dawał podstaw do orzekania o jej całkowitej niezdolności do pracy. Sytuacja taka doprowadziła zdaniem organu skarżącego do zaistnienia rozbieżności pomiędzy stanowiskiem lekarzy ZUS a biegłą, która ani w opinii głównej ani w jej uzupełnieniu nie wyjaśniła swojego stanowiska, a Sąd I instancji nie zweryfikował zaistniałej sprzeczności, poprzez dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego w danej specjalności. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Warunkiem przyznania prawa do renty socjalnej jest w świetle przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej , istnienie u osoby ubiegającej się o takie świadczenie, przesłanki całkowitej niezdolności do pracy. Art. 5 przedmiotowej ustawy w zakresie ustalenia tej przesłanki odsyła do przepisów ustawy emerytalnej. Artykuł 12 ustawy emerytalnej stanowi, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Z treści apelacji wynika, iż stanowi ona głównie polemikę organu rentowego z oceną stanu zdrowia wnioskodawczyni dokonaną w opinii biegłej neurolog przed Sądem I instancji. Nie można podzielić poglądu strony skarżącej, iż opinia biegłej neurolog w niniejszej sprawie jest nie miarodajna, z uwagi na odmienną ocenę stanu zdrowia skarżącej w stosunku do dokonanej przez komisję lekarską ZUS. Nie może również podważać waloru orzeczniczego w/w opinii okoliczność, iż w składzie komisji lekarskiej brał udział również specjalista neurolog. Zasady postępowania sądowego zawierają określone reguły dowodowe, które w żaden sposób w postępowaniu w zakresie spraw z ubezpieczeń społecznych nie odsyłają do stanowisk komisji lekarskich ZUS jako mających rozstrzygające znaczenie w tego rodzaju sprawach. Zgodnie z treścią art. 227 kpc stan zdrowia osoby ubezpieczonej jest przedmiotem dowodu tak jak każdy inny fakt mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. A ocena takiego dowodu wymaga zasięgnięcia wiadomości specjalnych w postaci przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych. A zatem specjalista z tej samej dziedziny wiedzy medycznej co biegły sądowy wchodzący w skład komisji lekarskiej nie może zastąpić dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego ani stanowić podstawy do konieczności uzupełniania postępowania dowodowego poprzez dopuszczanie dowodu z opinii kolejnych biegłych sądowych w celu ustosunkowania się czy też weryfikacji stanowisk. W niniejszej sprawie natomiast strona skarżąca w toku procesu nie zgłosiła wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza sądowego neurologa, a zatem zgodnie z regułami postępowania nie może obecnie na etapie odwoławczego postępowania sądowego czynić rozstrzygnięciu sądowemu zarzutu, iż nie zweryfikował opinii biegłej neurolog za pomocą dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego z tej dziedziny specjalizacji. Pomijając natomiast wszystkie wyżej wymienione rozważania natury procesowej podniesione w apelacji, należy zauważyć, iż organ rentowy w apelacji nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie nie uznania wnioskodawczyni za osobę całkowicie niezdolną do pracy, nie kwestionując wskazanych przez biegłą naruszeń sprawności jej organizmu. Z analizy akt sądowych, rentowych i z odpowiedzi na apelację wniesioną przez skarżącą wynika, iż wnioskodawczyni od 9 roku życia choruje na miastenię. Ma usuniętą grasicę, a z powodów nasilenia objawów wywołanych tą chorobą była kilkakrotnie hospitalizowana. Aktualnie ma dwojenie widzenia i nasilenie męczliwości mięśniowej oraz spowolnienie mowy, które to następstwa chorobowe powodują, iż jest niezdolna do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Na marginesie należy wskazać, iż z powodu naruszenia sprawności organizmu wywołanego miastenią, wnioskodawczyni pobierała rentę socjalną przez okres około 9 lat. Z tych wszystkich względów uznając apelację za bezzasadną orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI