III AUA 71/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego zasądzającemu odsetki od ZUS, uznając, że wyrok sądu ubezpieczeń społecznych nie jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu k.p.c. i nie można mu nadać klauzuli wykonalności.
Ubezpieczony A. N. złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego, który zasądził od ZUS odsetki od nieterminowo wypłaconego świadczenia rentowego. Sąd Apelacyjny oddalił ten wniosek, wskazując, że wyroki sądów ubezpieczeń społecznych nie są tytułami egzekucyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego, a ich wykonanie następuje w drodze wydania przez organ rentowy nowej decyzji. Sąd podkreślił również, że ubezpieczony nie wykazał, aby najpierw wezwał organ rentowy do zapłaty kosztów postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego A. N. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2017 r., którym zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. na rzecz ubezpieczonego kwotę 11.122,88 zł tytułem ustawowych odsetek od niewypłaconego w terminie świadczenia rentowego. Wcześniej, decyzją z 24 listopada 2016 r., ZUS odmówił prawa do tych odsetek. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, postanowił go oddalić. Sąd wyjaśnił, że ZUS jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Zgodnie z art. 1060 § 1 k.p.c., w przypadku gdy dłużnikiem jest Skarb Państwa, wierzyciel wzywa do spełnienia świadczenia bezpośrednio państwową jednostkę organizacyjną. Dopiero gdy organ rentowy nie spełni świadczenia w terminie dwóch tygodni, wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności (art. 1060 § 2 k.p.c.). Ubezpieczony nie wykazał, aby najpierw wezwał ZUS do zapłaty zasądzonych kosztów. Co więcej, Sąd Apelacyjny stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 § 1 k.p.c., któremu można by nadać klauzulę wykonalności. Wyrok taki dotyczy decyzji organu rentowego, a jego wykonanie polega na tym, że organ rentowy ma obowiązek wydać nową decyzję. Sąd zauważył, że sentencja wyroku Sądu Okręgowego mogła wprowadzić w błąd co do możliwości uzyskania tytułu wykonawczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu ubezpieczeń społecznych nie jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 § 1 k.p.c., któremu można by nadać klauzulę wykonalności. Wykonanie takiego wyroku następuje w drodze wydania przez organ rentowy nowej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyroki sądów ubezpieczeń społecznych dotyczą decyzji organu rentowego, a ich wykonanie polega na zmianie lub uchyleniu decyzji i wydaniu przez organ nowej decyzji. Wskazano również na konieczność wcześniejszego wezwania organu do zapłaty kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić wniosek
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 66 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 1060 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1060 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.i.r. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
r.m.p.i.p.s.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu ubezpieczeń społecznych nie jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu k.p.c. Wykonanie wyroku sądu ubezpieczeń społecznych następuje w drodze wydania przez organ rentowy nowej decyzji. Wierzyciel powinien najpierw wezwać państwową jednostkę organizacyjną do zapłaty świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2017 r. nie jest tytułu egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyrok sądu ubezpieczeń społecznych dotyczy decyzji organu rentowego, od której złożono odwołanie. sentencja sformułowana przez Sąd Okręgowy nie jest prawidłowa i mogła wprowadzić w błąd ubezpieczonego co do możliwości uzyskania tytułu wykonawczego.
Skład orzekający
Urszula Iwanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazanie, że wyroki sądów ubezpieczeń społecznych nie są tytułami egzekucyjnymi i nie można im nadawać klauzuli wykonalności, a także konieczność wcześniejszego wezwania organu do zapłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o klauzulę wykonalności do wyroku sądu ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie kwestii tytułów egzekucyjnych w kontekście orzecznictwa sądów ubezpieczeń społecznych.
“Wyrok ZUS a klauzula wykonalności: kiedy sądowa decyzja staje się tytułem egzekucyjnym?”
Dane finansowe
WPS: 11 122,88 PLN
odsetki ustawowe: 11 122,88 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII A Ua 477/17 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego SA Urszuli Iwanowskiej, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o prawo do odsetek na skutek wniosku ubezpieczonego o nadanie klauzuli wykonalności postanawia: oddalić wniosek. SSA Urszula Iwanowska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 listopada 2016 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił A. N. prawa do wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconego świadczenia przyznanego ubezpieczonemu prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2016 r. (sygn. akt III AUa 71/16) wskazując, że wyrokiem tym sąd odwoławczy częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego, a ubezpieczony uzyskał prawo do renty od 4 października 2012 r. do 30 września 2015 r. Organ podkreślił, że dnia 1 grudnia 2016 r. świadczenie zostało przelane na rachunek bankowy ubezpieczonego, a odpis prawomocnego wyroku wpłynął do ZUS w dniu 27 października 2016 r. Zatem w ocenie organu brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia odsetkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. N. wskazał, że postępowanie apelacyjne nie miało żadnego znaczenia merytorycznego i dotyczyło jedynie omyłki w zakresie daty przyznania prawa do renty. Zdaniem ubezpieczonego bezzasadne jest zatem stanowisko organu, że ostatnią okolicznością wyjaśniającą niniejszą sprawę był zwrot akt do ZUS. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 15 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. na rzecz ubezpieczonego A. N. kwotę 11.122,88 zł tytułem ustawowych odsetek od niewypłaconego w terminie świadczenia rentowego. Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., po rozpoznaniu apelacji organu rentowego, oddalił apelację (punkt 1) oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. na rzecz A. N. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym (punkt 2). W dniu 19 marca 2018 r. do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie wpłynął wniosek A. N. , reprezentowanego przez pełnomocnika, o nadanie klauzuli wykonywalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2017 r. w całości oraz o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Apelacyjnemu w Szczecinie z dnia 13 marca 2018 r. w punkcie 2 i przyznanie zwrotu kosztów postępowania klauzulowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Wniosek w całości podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podkreślić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w myśl art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Zaś w myśl art. 1060 § 1 k.p.c. jeżeli dłużnikiem jest Skarb Państwa, wierzyciel - wskazując na tytuł egzekucyjny - wzywa do spełnienia świadczenia bezpośrednio państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się to świadczenie; jednostka ta jest obowiązana spełnić niezwłocznie świadczenie stwierdzone tytułem egzekucyjnym. Dopiero, jeżeli organ rentowy nie spełni świadczenia w terminie dwóch tygodni od doręczenia wezwania i egzekwowane jest świadczenie pieniężne, wierzyciel może wystąpić do sądu o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności ( art. 1060 § 2 k.p.c. ). Zatem strona ubiegając się o zwrot zasądzonych na jej rzecz kosztów postepowania sądowego od organu rentowego w pierwszej kolejności winna wystąpić do tego organu z wnioskiem o ich zapłatę, a następnie po upływie określonego wyżej terminu i wykazania tej okoliczności może wystąpić z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności. Ubezpieczony w niniejszej sprawie nie wykazał opisanych okoliczności. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że w wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2017 r. nie jest tytułu egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 § 1 k.p.c. , któremu można by nadać klauzulę wykonalności. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyrok sądu ubezpieczeń społecznych dotyczy decyzji organu rentowego, od której złożono odwołanie. I dlatego sąd ubezpieczeń społecznych, po rozpoznaniu sprawy, w myśl art. 477 14 k.p.c. oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia ( § 1 ) bądź w przypadku uwzględnienia odwołania zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego lub zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i orzeka co do istoty sprawy (§ 2). Z kolei, w wyniku wykonania wyroku zmieniającego zaskarżoną decyzję organ rentowy ma obowiązek wydania nowej decyzji w terminie określonym w art. 118 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.), a w sprawie o odsetki także przy uwzględnieniu treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 12 poz. 104). Jest to odrębny tryb postępowania w sprawie o wypłatę świadczeń z ubezpieczenia społecznego (także odsetek jako jednorazowego świadczenia ) i dlatego wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim nie należy do orzeczeń objętych art. 777 § 1 pkt. 1 k.p.c. Przy czym w niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, że sentencja sformułowana przez Sąd Okręgowy nie jest prawidłowa i mogła wprowadzić w błąd ubezpieczonego co do możliwości uzyskania tytułu wykonawczego. Sąd Okręgowy rozpoznał bowiem odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 24 listopada 2016 r., którą organ rentowy odmówił A. N. prawa do wypłaty odsetek. Zatem sąd winien sformułować sentencję odpowiednio do treści decyzji i zmienić ją przez przyznanie ubezpieczonemu prawa do odsetek (przy jednoczesnym określeniu okresu, za który odsetki przysługują bądź ich wysokości – jak ustalono to w niniejszej sprawie) i wówczas treść tego wyroku nie budziłaby wątpliwości także dla strony. Sąd Apelacyjny rozpoznający sprawę nie dokonał zmiany sentencji wyroku Sądu Okręgowego uznając, że sformułowanie, iż Sąd Okręgowy „zmienia zaskarżoną decyzję …” ostatecznie odzwierciedla charakter rozpoznanej sprawy i jej rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 776 k.p.c. i art. 777 § 1 k.p.c. oddalił wniosek ubezpieczonego. SSA Urszula Iwanowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI