III AUA 70/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań S.S. (1) i D.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdzała, że D.W. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym od 5 listopada 2012 r. jako pracownik firmy S.S. (1) z powodu pozorności zawartej umowy o pracę. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołania, uznając umowę za pozorną na podstawie art. 83 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelację S.S. (1), podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że objęcie ubezpieczeniem społecznym wymaga rzeczywistego nawiązania stosunku pracy, a pozorność umowy występuje, gdy strony nie zamierzają osiągnąć skutków prawnych z niej wynikających. W ocenie sądu, brak było dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez D.W., a zatrudnienie nie było uzasadnione rzeczywistą potrzebą. Wynagrodzenie D.W. było rażąco wygórowane w stosunku do jej stażu i obowiązków, a także w porównaniu do wynagrodzeń innych pracowników. Sąd Apelacyjny uznał, że strony skonstruowały sytuację prawną dla uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a umowa była pozorna i nieważna, co skutkowało brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy o pracę i jej wpływu na podleganie ubezpieczeniom społecznym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie pozorności umów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między pracodawcą a pracownikiem, która nie jest faktycznie realizowana, może stanowić podstawę do objęcia pracownika ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę zawarta dla pozoru, której strony nie zamierzają realizować, nie stanowi podstawy do objęcia pracownika ubezpieczeniami społecznymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozorność umowy o pracę występuje, gdy strony nie zamierzają osiągnąć skutków prawnych z niej wynikających, a kluczowe jest faktyczne świadczenie pracy i podporządkowanie pracownika pracodawcy. W tej sprawie brak było dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez D.W., a zatrudnienie i wynagrodzenie były nieuzasadnione, co wskazuje na cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Czy sąd może uznać umowę o pracę za pozorną na podstawie art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p. w postępowaniu dotyczącym podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uznać umowę o pracę za pozorną na podstawie art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p., jeśli stwierdzi, że strony nie miały zamiaru wywołać skutków prawnych wynikających z tej umowy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ugruntowanego poglądu judykatury i doktryny, zgodnie z którym pozorność umowy o pracę może być oceniana na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a jej stwierdzenie wyklucza powstanie stosunku pracy i tym samym podleganie ubezpieczeniom społecznym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| D. W. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Pozorność umowy wzajemnej występuje, gdy strony umowy składając oświadczenia woli nie zamierzają osiągnąć skutków, jakie prawo wiąże z wykonywaniem tej umowy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto jest uważany za pracownika w rozumieniu ustawy.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa moment powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia pracownika.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była pozorna, ponieważ strony nie miały zamiaru nawiązać stosunku pracy, a jedynie uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego. • Brak było dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez D.W. • Zatrudnienie D.W. nie było uzasadnione rzeczywistą potrzebą pracodawcy. • Wynagrodzenie D.W. było rażąco wygórowane i nieadekwatne do jej stażu i obowiązków.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była realna i faktycznie realizowana. • D.W. nie została upoważniona do podpisywania dokumentów w imieniu pracodawcy. • Zdjęcia wykonane dla M.K. zostały udostępnione klientowi na serwerze i zapisane na płycie CD. • S.S. (1) pilnie poszukiwała pracownika na stanowisko fotografa i miała zaplecze finansowe. • D.W. zgłosiła gotowość do pracy, była odpowiedzialna, dyspozycyjna i miała wiedzę w dziedzinie fotografii. • D.W. opisała sprzęt fotograficzny, z którego pracowała. • D.W. przedłożyła zaświadczenie lekarskie o zdolności do pracy. • Poważne problemy zdrowotne D.W. wystąpiły dopiero po udarze mózgu we wrześniu 2013 r., a wcześniejsze dolegliwości ginekologiczne były przejściowe.
Godne uwagi sformułowania
nie podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu osoba, która zawarła umowę o pracę dla pozoru • rzeczywista wola stron przedmiotowej umowy o pracę nie odpowiadała treści ich oświadczeń • zamiarem ich nie było nawiązanie stosunku pracy, lecz jedynie skonstruowanie dla D. W. warunków określających jej status jako pracownika w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego
Skład orzekający
Jacek Zajączkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosław Godlewski
sędzia
Joanna Baranowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy o pracę i jej wpływu na podleganie ubezpieczeniom społecznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie pozorności umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują rzeczywisty charakter stosunku pracy w kontekście ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla pracodawców i pracowników.
“Czy umowa o pracę 'na papierze' wystarczy do ubezpieczeń? Sąd rozstrzyga o pozorności zatrudnienia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.