III AUa 70/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy w sprawie o przeliczenie emerytury, uznając, że zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników mogło być przyznane jedynie od miesiąca zgłoszenia wniosku, a nie od daty nabycia prawa do emerytury.
Wnioskodawca M. B. domagał się przeliczenia emerytury od daty nabycia do niej prawa, w tym doliczenia okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Organ rentowy odmówił przeliczenia od daty nabycia prawa, przyznając zwiększenie od miesiąca zgłoszenia wniosku o to zwiększenie. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, uznając apelację za bezzasadną.
Sprawa dotyczyła wniosku M. B. o przeliczenie emerytury i doliczenie okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników od daty nabycia prawa do emerytury. Organ rentowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., decyzją z dnia 30 marca 2012 r. odmówił przeliczenia od daty nabycia prawa, przyznając zwiększenie świadczenia jedynie od miesiąca zgłoszenia wniosku o to zwiększenie (11 sierpnia 2011 r.). Wnioskodawca wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w Zamościu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania prawa do świadczeń i błędne ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy, po analizie dokumentów i przepisów, w tym art. 100 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że wnioskodawca nie zgłosił wniosku o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z pierwotnym wnioskiem o emeryturę w dniu 10 września 2010 r., a jedynie informacyjnie wskazał na pracę w gospodarstwie rolnym. Wniosek o doliczenie składek z KRUS złożył dopiero 11 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację wnioskodawcy, uznał ją za bezzasadną. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i wnioskowania prawne Sądu Okręgowego, stwierdzając, że argumentacja apelacji była powieleniem zarzutów z odwołania. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego i w pełni podzielił stanowisko sądu niższej instancji, oddalając apelację na podstawie art. 385 KPC.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników może być przyznane od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o to zwiększenie, a nie od daty nabycia prawa do emerytury, jeśli pierwotny wniosek o emeryturę nie zawierał informacji o opłacaniu tych składek i nie obejmował wniosku o ich doliczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca nie zgłosił wniosku o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z pierwotnym wnioskiem o emeryturę. Wniosek ten został złożony później, a zgodnie z przepisami, świadczenie wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak było podstaw do uznania błędu organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 100 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, ale z ograniczeniem wynikającym z art. 129 ust. 1, tj. wypłata nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku.
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wypłata świadczeń nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 133
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy błędu organu rentowego, który nie wystąpił w sprawie.
u.e.r.f.u.s. art. 116 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego.
u.e.r.f.u.s. art. 116 § 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Do wniosku powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość.
rozp. RM art. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń
Postępowanie wszczyna się na podstawie wniosku, który powinien zawierać określone dane i być poparty odpowiednimi dokumentami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników został zgłoszony po terminie, tj. w dniu 11 sierpnia 2011 r., a nie wraz z pierwotnym wnioskiem o emeryturę. Informacja o pracy w gospodarstwie rolnym w kwestionariuszu nie jest równoznaczna z wnioskiem o doliczenie okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Organ rentowy prawidłowo przyznał zwiększenie od miesiąca zgłoszenia wniosku o to zwiększenie.
Odrzucone argumenty
Świadczenie powinno być przeliczone i wypłacone poczynając od dnia powstania praw do tego świadczenia. Organ rentowy popełnił błąd, nie przyznając wnioskodawcy zwiększenia od daty nabycia prawa do emerytury.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, że łącznie z wnioskiem o przyznanie emerytury, wnosił również o przyznanie przedmiotowego zwiększenia nie zachodzi potrzeba ich powtarzania
Skład orzekający
Małgorzata Rokicka - Radoniewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Czekaj
członek
Elżbieta Czaja
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu powstania prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych, w szczególności w zakresie doliczania okresów składkowych na podstawie późniejszych wniosków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o doliczenie składek rolniczych złożonego po pierwotnym wniosku o emeryturę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące momentu zgłoszenia wniosku o świadczenia i jego konsekwencji dla daty przyznania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.
“Kiedy ZUS doliczy składki rolnicze? Kluczowa data to nie nabycie prawa, a zgłoszenie wniosku!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 70/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.) Sędziowie: SA Teresa Czekaj SA Elżbieta Czaja Protokolant: st.sekr.sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. w Lublinie sprawy M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy M. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 866/12 oddala apelację. III AUa 70/13 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 30 marca 2012 r. odmówił wnioskodawcy M. B. przeliczenia emerytury od dnia 1 września 2010 r., tj. od dnia nabycia prawa do emerytury, ponieważ wniosek o zwiększenie świadczenia wraz z zaświadczeniem o opłacaniu składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego (...) , zgłosił on w dniu 11 sierpnia 2011 r. i od miesiąca zgłoszenia przyznano mu prawo do tego zwiększenia. Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Zamościu wniósł wnioskodawca M. B. , zarzucając naruszenie art. 129 i art. 133 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez nieprzyjęcie, że świadczenie winno być przeliczone i wypłacone poczynając od dnia powstania praw do tego świadczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wniosek i zaświadczenie o opłacaniu składki na (...) wnioskodawca zgłosił w dniu 11 sierpnia 2011 r. i dlatego decyzją z dnia 7 września 2011 r. przyznano mu zwiększenie od dnia 1 sierpnia 2011 r., od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, a nie "jak powinien zrobić ZUS od daty powstania prawa do świadczenia". Wyrokiem z dnia 19 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca M. B. , ur. (...) , w dniu 10 września 2010 r. zgłosił w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury. W kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych podał m.in.: "03.04.2006 nadal Gospodarstwo Rolne - własne akt notarialny" oraz "7.03.1966 26.10.1970 praca w gospodarstwie rolnym dokumenty w KRUS. Na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 8 marca 1966 r. do 26 października 1970 r., przedłożył "oświadczenie wnioskodawcy" z 10 września 2010 r. i "oświadczenie" z 10 września 2010 r., potwierdzone przez Burmistrza Ł. w zakresie własnoręczności podpisu wnioskodawcy, jego stałego zamieszkania w podanym okresie w miejscowości M. oraz istnienia w tym czasie gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,88 ha, prowadzonego przez rodziców wnioskodawcy. Do wniosku o emeryturę wnioskodawca załączył również zeznania dwóch świadków, na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w wymienionym wyżej okresie od 8 marca 1966 r. do 26 października 1970 r. We wniosku o przyznanie prawa do emerytury z dnia 10 września 2010 r., nie wnosił o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, nie załączył zaświadczenia o opłacaniu tych składek, nie wskazał nawet, że składki na to ubezpieczenie były przez niego opłacane. Decyzją z dnia 27 września 2010 r. organ rentowy odmówił mu przyznania emerytury, przyjmując, że na dzień 1 stycznia 1999 r., nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W decyzji tej organ rentowy przyjął natomiast, że wnioskodawca na tę datę, bez uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym, posiada ponad 26 lat okresów składkowych. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Zamościu, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy od decyzji z dnia 27 września 2010 r., zmienił tę decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 1 września 2010 r. Wykonując ten wyrok organ rentowy decyzją z dnia 13 czerwca 2011 r., ustalił wnioskodawcy wysokość przyznanego świadczenia. W "podaniu - wniosku" z dnia 11 sierpnia 2011 r., wnioskodawca załączając zaświadczenie KRUS z dnia 28 lipca 2011 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacaniu składki na to ubezpieczenie, wniósł o doliczenie tego ubezpieczenia, z wyrównaniem od dnia 1 września 2010 r. Decyzją z dnia 7 września 2011 r. organ rentowy, od dnia 1 sierpnia 2011 r., przyznał wnioskodawcy zwiększenie z tytułu opłacania składek na (...) . W dniu 9 marca 2012 r. wnioskodawca ponownie zgłosił w organie rentowym wniosek o przeliczenie świadczenia - od dnia powstania do niego praw - przez wydanie decyzji. Rozpoznając tej wniosek organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 30 marca 2012 r. Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach emerytalnych wnioskodawcy. Przytaczając treść przepisu art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) według którego prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, ale z ograniczeniem wynikającym z przepisu art.129 ust. 1 cyt. ustawy o wypłacie świadczenia od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, Sąd Okręgowy orzekł, ze odwołanie wnioskodawcy jest bezzasadne. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 116 ust. 1 i 5 tej ustawy, postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej (ust. 1), przy czym do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości (ust. 5). W myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) - stosowanego w sprawie do dnia 22 listopada 2011 r., na podstawie art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - postępowanie w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych wszczyna się na podstawie wniosku zgłoszonego przez osobę zainteresowaną lub jej pełnomocnika; Za wniosek uważa się zgłoszone na piśmie lub ustnie do protokołu żądanie przyznania świadczenia; Wniosek powinien zawierać: imię i nazwisko zainteresowanego, datę jego urodzenia, miejsce zamieszkania, wskazanie rodzaju świadczenia, o które się ubiega, oraz podpis osoby uprawnionej do zgłoszenia wniosku. Do wniosku powinny być dołączone - w zależności od rodzaju żądanych świadczeń - odpowiednie dokumenty lub oświadczenia stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia, co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca składając w organie rentowym w dniu 10 września 2010 r. wniosek o emeryturę, nie wnosił o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wskazując informacyjnie w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych, że pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie własnym gospodarstwie rolnym, nie przedłożył zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a nawet nie wskazał, że składki na to ubezpieczenie opłacał. W tej sytuacji nie można przyjąć, że łącznie z wnioskiem o przyznanie emerytury, wnosił również o przyznanie przedmiotowego zwiększenia. Wniosek o przyznanie zwiększenia zgłosił w dniu 11 sierpnia 2011 r. We wniosku tym jednoznacznie wskazał na ubezpieczenie w KRUS, doliczenie "kwoty z KRUS" i do tak sformułowanego wniosku załączył zaświadczenie o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Stąd organ rentowy prawidłowo przyznał mu zwiększenie od dnia 1 sierpnia 2011 r. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy zamieszczonemu w odwołaniu, w dniu złożenia wniosku o emeryturę, tj. w dniu 10 września 2010 r., nie podał on informacji o ubezpieczeniu społecznym rolników i nie wnosił o zwrócenie się przez organ rentowy do KRUS o informację o okresie opłacania składki rolniczej. W kwestionariuszy złożonym w tym dniu podał tylko informacyjnie, że we wskazanych okresach w latach 1966- 1970 i od 2006 r. do nadal, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców oraz we własnym gospodarstwie rolnym. Zdaniem Sądu Okręgowego odwołanie wnioskodawcy mogłoby być uwzględnione jedynie w razie uznania, że organ rentowy wskutek popełnionego błędu nie przyznał wnioskodawcy zwiększenia od daty nabycia prawa do emerytury ( art.133 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ), ale taki przypadek błędu organu rentowego nie występuje w sprawie niniejszej. Od tego wyroku apelacje wniósł wnioskodawca M. B. , zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał naruszenie prawa materialnego a mianowicie art.133 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 luteg1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Wnosił o zmianę wyroku i poprzedzającej go decyzji przez przyznanie świadczenia emerytalnego w wyższej wysokości od daty nabycia przez wnioskodawcę prawa do emerytury. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja przytoczona w apelacji jest powieleniem zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawcę w odwołaniu i do tych zarzutów Sad Okręgowy szeroko odniósł się z uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego naruszenia prawa materialnego i w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776). W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada przepisom prawa, dlatego apelacja nie może być uwzględniona. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art.385 KPC orzekł, jak w sentencji.