Orzeczenie · 2025-07-07

III AUa 697/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-07-07
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokaapelacyjny
emerytura górniczapraca górniczaustawa emerytalnaprawo geologiczne i górniczeodkrywkatransport węglaZUSsąd apelacyjny

Sprawa dotyczyła prawa K. K. do emerytury górniczej, które zostało odmówione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu niespełnienia wymogu 25 lat pracy górniczej. Kluczowym elementem sporu była kwalifikacja okresów pracy odwołującego na stanowiskach takich jak elektromonter maszyn i urządzeń górniczych, maszynista kolei górniczej oraz operator rozjazdów na odkrywce. Odwołujący argumentował, że po zmianie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o emeryturach i rentach, jego praca na odkrywce powinna być uznana za pracę górniczą. Sąd Okręgowy w Koninie oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał ten wyrok. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepisy dotyczące emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle i że nie każda praca na odkrywce lub w jej pobliżu jest pracą górniczą. Analiza faktycznie wykonywanych czynności przez odwołującego wykazała, że jego praca polegała głównie na transporcie węgla do elektrowni, a nie na bezpośrednim wydobywaniu, ładowaniu czy przewozie nadkładu i złoża w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia Sądu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe, i oddalił apelację jako bezzasadną, zasądzając jednocześnie od odwołującego zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia pracy górniczej w kontekście emerytury górniczej, zwłaszcza w odniesieniu do prac związanych z transportem na odkrywce oraz ścisła wykładnia przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na odkrywce, którego praca polegała na transporcie węgla do elektrowni, a nie na bezpośrednim wydobyciu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca na stanowiskach związanych z transportem węgla do elektrowni na odkrywce może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca polegająca na transporcie węgla z załadowni do elektrowni, nawet wykonywana na odkrywce, nie jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy, która wymaga ścisłej wykładni i bezpośredniego związku z wydobywaniem, ładowaniem lub przewozem nadkładu i złoża.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepisy dotyczące emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle. Analiza faktycznie wykonywanych czynności przez odwołującego wykazała, że jego praca polegała na transporcie węgla do elektrowni, a nie na bezpośrednim wydobywaniu, ładowaniu lub przewozie nadkładu i złoża. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które konsekwentnie odmawia uznania pracy pośrednio związanej z wydobyciem za pracę górniczą.

Czy definicja odkrywki jako odkrywkowego zakładu górniczego (wprowadzona nowelizacją ustawy Prawo geologiczne i górnicze) wpływa na interpretację pojęcia pracy górniczej w rozumieniu ustawy emerytalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wprowadzenie definicji odkrywki jako miejsca wykonywania pracy nie zmienia zasadniczej kwestii definicji pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej, która wymaga ścisłej wykładni i bezpośredniego związku z czynnościami wydobywczymi.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że choć wprowadzono definicję odkrywki, to definicja pracy górniczej w ustawie emerytalnej nie uległa zmianie w sposób istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Kluczowe jest nadal bezpośrednie powiązanie wykonywanych czynności z wydobyciem, ładowaniem lub przewozem nadkładu i złoża, a nie sama lokalizacja pracy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 50a § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznania emerytury górniczej, w tym wymóg posiadania 25 lat pracy górniczej dla mężczyzn.

ustawa emerytalna art. 50c § 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje pracę górniczą, w tym zatrudnienie na odkrywce przy urabianiu, ładowaniu i przewozie nadkładu i złoża.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

ustawa emerytalna art. 50ba § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja odkrywki jako odkrywkowego zakładu górniczego.

Prawo geologiczne i górnicze art. 6 § 1 pkt 18

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Definicja kopalni jako zakładu górniczego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Praca na stanowiskach elektromontera maszyn i urządzeń górniczych, maszynisty kolei górniczych oraz operatora rozjazdów na odkrywce powinna być uznana za pracę górniczą. • Zmiana przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o emeryturach i rentach powinna skutkować zaliczeniem okresów pracy odwołującego jako pracy górniczej. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie planów ruchu zakładu górniczego. • Naruszenie art. 243 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez błędne ustalenie zakresu znaczenia „pracy na odkrywce”.

Godne uwagi sformułowania

Nie każda praca na odkrywce lub w odkrywkowym zakładzie górniczym może być uznana za pracę górniczą. • Przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle. • Analizy i kwalifikacji takiej pracy nie można rozpoczynać i prowadzić, przyjmując za nadrzędny przepis wykonawczy do ustawy, czyli zapisy załącznika nr 2 do rozporządzenia z 23 grudnia 1994 r. • O uznaniu pracy za pracę górniczą w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach nie decyduje bowiem treść tych dokumentów, ale charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika.

Skład orzekający

Wiesława Stachowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pracy górniczej w kontekście emerytury górniczej, zwłaszcza w odniesieniu do prac związanych z transportem na odkrywce oraz ścisła wykładnia przepisów prawa ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika na odkrywce, którego praca polegała na transporcie węgla do elektrowni, a nie na bezpośrednim wydobyciu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do emerytury górniczej i pokazuje, jak kluczowa jest ścisła interpretacja przepisów oraz faktyczny charakter wykonywanej pracy, nawet w kontekście zmian legislacyjnych.

Emerytura górnicza: Czy transport węgla do elektrowni to praca górnicza? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst