III AUa 686/18

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2019-02-27
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaapelacyjny
kapitał początkowyubezpieczenia społeczneZUSzarobkidowodydokumentacja płacowaprawo pracyemerytura

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, uznając, że nie udowodniła ona realnej wysokości zarobków z okresu sprzed 1990 roku, co uniemożliwiło ponowne ustalenie kapitału początkowego.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie S. D. od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia kapitału początkowego, ponieważ wnioskodawczyni nie udowodniła wysokości zarobków z lat 1984-1990, przedkładając zaświadczenie od podmiotu niebędącego pracodawcą ani jego następcą prawnym, ani wpisanego do rejestru przechowawców akt. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała realnej wysokości dochodów, a przedłożony dokument był niewiarygodny.

Sprawa dotyczyła odwołania S. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła ponownego ustalenia jej kapitału początkowego. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił to odwołanie, wskazując, że wnioskodawczyni nie udowodniła realnej wysokości zarobków z okresu od 16 kwietnia 1984 r. do 31 lipca 1990 r., ponieważ przedłożyła zaświadczenie wystawione przez podmiot, który nie był jej pracodawcą, nie prowadził działalności w zakresie przechowywania dokumentacji płacowej zgodnie z przepisami i nie był wpisany do rejestru przechowawców akt osobowych. Sąd Okręgowy uznał ten dokument za niewiarygodny. Wnioskodawczyni zaskarżyła ten wyrok, zarzucając brak uznania przedłożonego dokumentu. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z regułami dowodzenia w procesie cywilnym, to wnioskodawczyni miała obowiązek wykazać wysokość swoich zarobków. Stwierdzono, że przedłożone zaświadczenie było wadliwe, nie pochodziło od pracodawcy ani jego następcy prawnego, a wystawca nie był wpisany do rejestru przechowawców akt. Ponadto, zaświadczenie nie wskazywało na dokumenty źródłowe, na których zostało oparte, ani nie zawierało ich kopii, co było niezbędne do uwierzytelnienia danych. Sąd Apelacyjny zaznaczył również brak innych dowodów, takich jak akta pracownicze czy listy płac, które potwierdziłyby wysokość zarobków. Próba pozyskania dokumentacji z właściwego archiwum również nie przyniosła rezultatów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zaświadczenie jest niewiarygodne i nie może stanowić podstawy do ustalenia kapitału początkowego, jeśli nie jest poparte innymi dowodami lub dokumentami źródłowymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie udowodniła realnej wysokości zarobków, ponieważ przedłożone zaświadczenie było wadliwe, nie pochodziło od pracodawcy ani jego następcy prawnego, a wystawca nie był uprawniony do jego wydania w świetle przepisów. Brak było również dokumentów źródłowych potwierdzających dane zawarte w zaświadczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, który nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła dotycząca ciężaru dowodu, zobowiązująca strony do wskazywania dowodów, z których wywodzą skutki prawne.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji, gdy jest ona bezzasadna.

u.s.d.g.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Przepisy dotyczące rejestru przechowawców akt osobowych i płacowych, których nie spełniał podmiot wystawiający zaświadczenie.

Dz.U.2011.237.1412 art. 21

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe

Wykaz środków dowodowych, którymi można dowodzić wysokości zarobków, stanowiących podstawę wymiaru emerytury (choć przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność i wadliwość zaświadczenia o zarobkach z uwagi na podmiot je wystawiający i brak dokumentów źródłowych. Brak innych dowodów potwierdzających wysokość zarobków. Ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczonym.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku uznania dokumentu obrazującego uzyskiwane zarobki. Zarzut dokonania odmiennej oceny dowodów niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.

Godne uwagi sformułowania

kwestia sporna sprowadzała się jedynie do rozstrzygnięcia, czy organ rentowy zasadnie nie uwzględnił zarobków wnioskodawczyni wnioskodawczyni nie udowodniła realnej wysokości uzyskiwanych zarobków dokument ten obarczony jest wadami, które odmawiają mu wiarygodności w materiale dowodowym brak jest innych dowodów, materialnych czy osobowych, potwierdzających wysokość zarobków wnioskodawczyni

Skład orzekający

Ireneusz Lejczak

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Pietkun

sędzia

Barbara Staśkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o ustalenie kapitału początkowego oraz oceny wiarygodności dokumentów potwierdzających zarobki z okresów sprzed 1990 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji pracowniczej i wadliwego zaświadczenia. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy kluczowych kwestii dowodowych przy ustalaniu kapitału początkowego i oceny wiarygodności dokumentów z okresów historycznych.

Jak udowodnić zarobki sprzed lat dla kapitału początkowego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe wymogi dowodowe.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III AUa 686/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2019 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Ireneusz Lejczak (spr.) Sędziowie: SSA Maria Pietkun SSA Barbara Staśkiewicz Protokolant: Magdalena Krucka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy S. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość kapitału początkowego na skutek apelacji S. D. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt VIII U 277/18 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni S. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 8 grudnia 2017 r., którą organ rentowy odmówił ponownego ustalenia kapitału początkowego wnioskodawczyni. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że kwestia sporna sprowadzała się jedynie do rozstrzygnięcia, czy organ rentowy zasadnie nie uwzględnił zarobków wnioskodawczyni z okresu od 16 kwietnia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. w trakcie zatrudnienia w Spółdzielni (...) Oddział w T. . Wskazał jednocześnie, że wnioskodawczyni przedłożyła zaświadczenie o zarobkach ze spornego okresu, wystawione przez podmiot, który nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przechowywania dokumentacji płacowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej , i nie jest wpisany do rejestru przechowawców akt osobowych. W rezultacie Sąd ten uznał, że wnioskodawczyni nie udowodniła realnej wysokości uzyskiwanych zarobków, co powodowało, że zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu. Powyższy wyrok zaskarżyła w całości wnioskodawczyni, zarzucając mu brak uznania dokumentu obrazującego uzyskiwane przez nią zarobki w (...) (...) w T. w okresie objętym sporem. W oparciu o powyższy zarzut wnioskodawczyni domagała się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jej odwołania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni jest nieuzasadniona. Na podstawie art. 387 § 2 1 k.p.c. , uzasadnienie wyroku zawiera jedynie wyjaśnienie jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, albowiem sąd apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu I instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń. Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji, Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów, a Sąd Apelacyjny aprobując w pełni te ustalenia, przyjmuje je za własne bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania. Przedmiotem sporu w sprawie jest możliwość ponownego przeliczenia wysokości kapitału początkowego wnioskodawczyni, z uwzględnieniem wynagrodzenia z okresu zatrudnienia S. D. w Spółdzielni (...) Oddział w T. od 16 kwietnia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. Istota sporu w rzeczywistości sprowadzała się do oceny waloru dowodowego przedłożonego przez wnioskodawczynię zaświadczenia o zarobkach. Reguły dowodzenia w procesie cywilnym ( art. 232 k.p.c. ) zobowiązują strony do wskazywania dowodów, z których wywodzą one skutki prawne. Zasada ta znajduje zastosowanie również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, których przedmiotem są odwołania ubezpieczonych od decyzji organów rentowych. Oznacza to, iż w rozpoznawanej sprawie to wnioskodawczyni winna była wykazać wysokość swoich zarobków, których domaga się doliczenia do kapitału początkowego. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U.2011.237.1412) zawiera w § 21 wykaz środków dowodowych, którymi można dowodzić wysokość zarobków, stanowiących podstawę wymiaru emerytury. Przepisy rozporządzenia, regulującego postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, zawierające ograniczenia dowodowe, nie mają jednak zastosowania w postępowaniu sądowym, opartym na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Dlatego strona postępowania może posiłkować się wszelkimi źródłami dowodami, w tym dokumentami, czy zeznaniami świadków celem wykazania twierdzeń i udowodnienia okoliczności, które warunkują uwzględnienie jej roszczenia. W rozumieniu powyższych przepisów prawidłowo Sąd Okręgowy nie uwzględnił żądania wnioskodawczyni dotyczącego zaliczenia do ustalenia jej kapitału początkowego dochodów za okres od 16 kwietnia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. Wnioskodawczyni nie udowodniła bowiem, iż rzeczywiście w spornym okresie czasu uzyskała wskazany w dokumencie dochód. Wnioskodawczyni przedstawiła jedynie zaświadczenie z dnia 6 grudnia 2006 r., wystawione przez Przedsiębiorstwo Usługowo- (...) we W. . Wskazane zaświadczenie zawiera jednak szereg wątpliwości. Po pierwsze, nie pochodzi ono od pracodawcy wnioskodawczyni, ani od jego następcy prawnego. Wątpliwości organu rentowego i Sądu Okręgowego budził też fakt, że wystawca zaświadczenia nie jest wpisany do rejestru przechowawców akt osobowych i płacowych w myśl przepisów ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej . Po drugie, o ile podzielić argumentację wnioskodawczyni, że wystawca jest podmiotem uprawnionym do archiwizacji dokumentacji płacowej z okresu jej zatrudnienia, to zaświadczenie to nie wskazuje, na jakich dokumentach źródłowych zostało ono oparte, tym bardziej nie zawiera ich kopii (m.in. kartotek o zarobkach), niezbędnych w celu uwierzytelnienia danych o zarobkach zawartych w zaświadczeniu. Nie zostało wskazane również, czy kwoty wynagrodzeń stanowią czysty dochód wnioskodawczyni, czy też są kwotami powiększonymi o podatek dochodowy. Słusznie w tym zakresie uznał Sąd Okręgowy, iż dokument ten obarczony jest wadami, które odmawiają mu wiarygodności. Podkreślania wymaga, iż w materiale dowodowym brak jest innych dowodów, materialnych czy osobowych, potwierdzających wysokość zarobków wnioskodawczyni. Brak jest odpowiednich akt pracowniczych (listy płac, karty wynagrodzeń, deklaracji ZUS) oraz brak jest innych dokumentów, potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawczyni we wskazanym okresie. Sąd Apelacyjny w pełni zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji. Ponadto podjęta przez Sąd Apelacyjny próba pozyskania dokumentacji pracowniczej z właściwego archiwum nie przyniosła jakichkolwiek efektów, gdyż, jak wskazano w piśmie z dnia 13 listopada 2018 r. (k. 45 a.s.), przechowawca nie dysponuje aktami osobowymi oraz dokumentacją płacową wnioskodawczyni, mimo że archiwizuje dokumentację jej pracodawcy. Natomiast zarzuty wnioskodawczyni opierające się jedynie na zarzucie dokonania odmiennej oceny dowodów niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, nie mogą znaleźć uznania w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Z wymienionych względów Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. SSA Maria Pietkun SSA Ireneusz Lejczak SSA Barbara Staśkiewicz R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI