III AUa 685/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-08-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSstudia zagranicznenostryfikacja dyplomuopieka nad dzieckiemokresy nieskładkoweustawa emerytalnaprawo międzynarodoweubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie o przeliczenie emerytury, uznając brak podstaw do uwzględnienia okresu studiów zagranicznych i opieki nad dzieckiem z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.

Wnioskodawczyni N. K. domagała się przeliczenia emerytury, w tym zaliczenia okresu studiów wyższych ukończonych w ZSRR oraz okresu opieki nad dzieckiem. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających równoważność dyplomu i brak opłaconych składek. Sąd Apelacyjny, mimo przedłożenia dodatkowych dokumentów w toku postępowania apelacyjnego, również oddalił apelację, stwierdzając, że wnioskodawczyni nie wykazała podstaw do przeliczenia emerytury zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, a przedłożone dokumenty nie zastępują wymaganej nostryfikacji dyplomu ani nie dowodzą okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń.

Sprawa dotyczyła wniosku N. K. o przeliczenie emerytury, który został oddalony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Wnioskodawczyni domagała się uwzględnienia okresu studiów wyższych ukończonych w ZSRR oraz okresu opieki nad dzieckiem. Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r. oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wymaganych dokumentów, takich jak zaświadczenie o równoważności dyplomu z polskim dyplomem studiów wyższych, ani dowodów dotyczących opłacenia składek za okres zatrudnienia. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, dodatkowo ustalił, że pismem z dnia 23 maja 2012 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego potwierdziło równoważność dyplomu z polskim dyplomem magistra-inżyniera na podstawie umowy międzynarodowej. Mimo to, Sąd Apelacyjny oddalił apelację, stwierdzając, że wnioskodawczyni nie wykazała podstaw do przeliczenia emerytury zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd podkreślił, że okresy studiów wyższych za granicą mogą być uwzględnione tylko po przedłożeniu dowodu równoważności dyplomu, a pismo ministerstwa nie zastępuje wymaganej prawem nostryfikacji. Podobnie, okres opieki nad dzieckiem wymagał udowodnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń, a wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów z rosyjskiej instytucji ubezpieczeniowej ani dowodów urlopów związanych z opieką. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie udowodniła swoich racji, a apelacja oparta była na dowolnych zarzutach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, okres studiów wyższych ukończonych za granicą może być uwzględniony przy przeliczeniu emerytury tylko po przedłożeniu dowodu równoważności dyplomu z polskim dyplomem, a pismo ministerstwa nie zastępuje wymaganej prawem nostryfikacji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, dyplomy ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych po przedłożeniu zaświadczenia potwierdzającego równoważność z dyplomem uzyskanym w kraju. Pismo ministerstwa potwierdzające równoważność nie jest równoznaczne z nostryfikacją w wymaganym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
N. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjastrona pozwana

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 7

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy studiów wyższych i opieki nad dzieckiem są okresami nieskładkowymi i mogą być uwzględnione tylko w wymiarze 1/3 udowodnionych okresów składkowych.

ustawa emerytalna art. 5 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy nieskładkowe mogą być uwzględnione tylko w wymiarze 1/3 udowodnionych okresów składkowych.

ustawa emerytalna art. 8

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 § 14

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zrównuje z zatrudnieniem na obszarze Polski tylko zatrudnienie opisane w tym przepisie.

Prawo o szkolnictwie wyższym art. 191a

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym

Reguluje tryb nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą

Szczegółowe przepisy dotyczące nostryfikacji dyplomów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedłożenia wymaganych dokumentów (zaświadczenie o równoważności dyplomu, dowody opłacenia składek, dowody z rosyjskiej instytucji ubezpieczeniowej). Pismo Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie zastępuje formalnej nostryfikacji dyplomu. Wnioskodawczyni nie udowodniła okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

Odrzucone argumenty

Okres studiów wyższych ukończonych w ZSRR powinien zostać zaliczony do stażu pracy. Okres opieki nad dzieckiem powinien zostać zaliczony do stażu pracy. Organ rentowy celowo nie dostarczył dokumentów do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy nie jest upoważniony samodzielnie do dokonywania oceny dyplomów zagranicznych Wszystkie świadczenia emerytalno - rentowe poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie są wnioskowe, co oznacza że strona winna udowodnić swoje racje

Skład orzekający

Elżbieta Kunecka

przewodniczący

Maria Pietkun

sprawozdawca

Jacek Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad uwzględniania okresów studiów zagranicznych i opieki nad dzieckiem przy przeliczeniu emerytury, wymogi dowodowe w postępowaniu przed ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych i uznawania dokumentów z krajów byłego bloku wschodniego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych przy przeliczaniu emerytur i uznawaniu zagranicznych kwalifikacji.

Studia za granicą a polska emerytura: czy dyplom z ZSRR wystarczy?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 685/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Kunecka Sędziowie: SSA Maria Pietkun (spr.) SSA Jacek Witkowski Protokolant: Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku N. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość emerytury na skutek apelacji N. K. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt V U 1523/11 oddala apelację. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni N. K. od decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 10 listopada 2011 r. o przeliczenie emerytury. Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r. O/ZUS w L. przyznał wnioskodawczyni emeryturę od dnia (...) ., tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego. Przy ustalaniu stażu nie uwzględniono okresu zatrudnienia w firmie porządkowej " (...) " w L. oraz okresu studiów wyższych z tego względu, że okresy studiów wyższych przebytych za granicą podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych, jeżeli osoba zainteresowana wraz dyplomem ich ukończenia przedłoży zaświadczenie potwierdzające równorzędność tego dyplomu z dyplomem ukończenia studiów wyższych uzyskanych w kraju. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r. O/ZUS w L. odmówił wnioskodawczyni, po rozpoznaniu jej kolejnego wniosku, prawa do przeliczenia emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wskazując, że nie przedłożyła ona nowych dowodów odnośnie stażu pracy od 29 czerwca do 29 grudnia 1994 r., i za okres ten nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne. Decyzją z dnia 06 czerwca 2011 r. O/ZUS w L. odmówił wnioskodawczyni prawa do przeliczenia emerytury ponieważ rozliczający się deklaracjami bezimiennymi, za powyższy okres płatnik składek pierwszych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia zgłosił do ubezpieczenia od 1 marca 1995 r., w związku z czym za w/w okres nie została opłacona składka na ubezpieczenia społeczne. Odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy, sygn. akt VU 827111 z dnia 07 grudnia 2011 r. oddalone. Pismem z dnia 17 października 2011 r. N. K. zwróciła się o zaliczenie jej do stażu okresu z tytułu urodzenia i wychowywania dziecka oraz ukończenia studiów wyższych w jej kraju macierzystym (ZSRR). Przy tak poczynionych ustaleniach Sąd Okręgowy przyjął, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Do wniosku z dnia 17 października 2011 r. N. K. nie dołączyła żadnych dowodów ani nie wskazała w jego treści jakichkolwiek okoliczności, które istniały przed uprawomocnieniem się decyzji w sprawie świadczeń, a które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Wnioskodawczyni nie przedstawiła ani odpisu dyplomu, ani aktu urodzenia dziecka. Tym samym brak podstaw do przeliczenia emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. Apelacje od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni wskazując, że do akt kapitału początkowego dołączyła akt urodzenia dziecka i dyplom ukończenia studiów wyższych w jej ocenie organ rentowy celowo nie dostarczył do sądu tych dokumentów, z tego względu wnosiła o ponowne rozpoznanie jej roszczenia. Wraz z pismem procesowym z dnia 20 czerwca 2012 r. wnioskodawczyni dołączyła pismo z dnia 23 maja 2012 r. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego, kserokopie dokumentów w języku rosyjskim dotyczące ukończenia studiów i akt urodzenia dziecka. Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił w toku postępowania apelacyjnego. Pismem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 maja 2012 r. stwierdzono na podstawie umowy między Rządem PRL a Rządem ZSRR z dnia 10 maja 1974 r. i Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów… sporządzonej w P. 7 czerwca 1972 r., iż uzyskany przez wnioskodawczynię dyplom (...) Instytutu (...) jest równoważny z polskim dyplomem magistra ─ inżyniera. Dowód : pismo z dnia 23 maja 2012 r. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W dniu (...) r. w L. wnioskodawczyni urodziła córkę. Dowód: kserokopia aktu urodzenia. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są chybione. Wnioskodawczyni jest obywatelką Rosji, a w Polsce nabyła prawo do emerytury wyłącznie na podstawie stażu ubezpieczeniowego nabytego w Polsce. W spornej decyzji organ rentowy, jak i Sąd Okręgowy odmówili wnioskodawczyni zaliczenia do wymiaru okresów nieskładkowych okresu studiów wyższych, które ukończyła w b. ZSRR oraz okresów opieki z tytułu urodzenia dziecka w 1978 r., z powodu nie wykazania jakichkolwiek okoliczności które dawałyby podstawowe do zwiększenia tego stażu. Obydwa sporne okresy w myśl art. 7 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. tj. 2009/153/1227 ze zm.) są okresami nieskładkowymi i na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy w/w mogą być uwzględnione tylko w wymiarze 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Studia wyższe wnioskodawczyni odbyła w b. ZSRR i dopiero po złożeniu apelacji w dniu 20 czerwca 2012 r. dołączyła do akt odpis pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego z dnia 23 maja 2012 r. (a więc też po wydaniu zaskarżonego wyroku), w którym stwierdzono na podstawie umowy między Rządem PRL a Rządem ZSRR z dnia 10 maja 1974 r. i Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów… sporządzonej w Pradze 7 czerwca 1972 r., iż uzyskany przez wnioskodawczynię dyplom (...) Instytutu (...) jest równoważny z polskim dyplomem magistra ─ inżyniera. Pismo to jako informacje wydano celem przedłożenia w ZUS. Przed datą uzyskania tego pisma wnioskodawczyni nie wykazała, aby uzyskała nostryfikację dyplomu w wymaganym trybie. Tryb ten uregulowany jest w art. 191 a ustawy dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012/742 ze zm.) i przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą (Dz. U. 196/1168). Organ rentowy nie jest upoważniony samodzielnie do dokonywania oceny dyplomów zagranicznych, twierdzenia apelacji w świetle powołanych przepisów są całkowicie bezzasadne, a pismo ministerstwa też nie zastępuje nostryfikacji w wymaganym trybie. Wszystkie świadczenia emerytalno - rentowe poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie są wnioskowe, co oznacza że strona winna udowodnić swoje racje, również kiedy składa wniosek o przeliczenie emerytury w oparciu art. 112 w zw. z art. 116 ustawy o emeryturach… Sąd Ubezpieczeń społecznych ocenia poprawność decyzji organu rentowego w dacie jej wydania, a w tej dacie, jak i na dzień zamknięcia rozprawy wnioskodawczyni tych okoliczności nie udowodniła . Wskazać należy, że zgodnie z art. 8 powołanej ustawy o emeryturach… przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe. Po rozpadzie ZSRR ZUS zawarł m.in. porozumienie z Rosją. Niezależnie od powyższego polski organ rentowy nie jest upoważniony do oceny czy z tytułu zdarzeń przebytych na terenie obecnej Rosji, wywodzone są skutki ubezpieczeniowe (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r. I UK 99/06 ). Wnioskodawczyni przemilczała fakt pobieranie i ewentualnego wliczenia spornych okresów do prawa do świadczenia pobieranego z Rosji. Świadectwo urodzenia dziecka w żadnej mierze nie decyduje, że jest to jakikolwiek okres który miała znaczenie ubezpieczeniowe w świetle prawa rosyjskiego i z tamtejszej instytucji ubezpieczeniowej wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów w tej kwestii, ani nie wykazała udzielonych urlopów w celu sprawowania opieki nad dzieckiem czy przerw w zatrudnieniu z tym związanych, a po wtóre czy te okresy i w jakim rozmiarze są wliczone do świadczenia przysługującego z Rosji. Z zestawienia okresów zatrudnienia wnioskodawczyni jak na K ─ 147 akt ZUS , wynika że w latach 1974 - 1980 i 1983 - 1984 pozostawała bez przerwy w zatrudnieniu. Wskazać należy, że przepis art. 8 ust. 14 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. tj. 2009/205/1585 ze zm.) zrównuje z zatrudnieniem na obszarze Polski tylko zatrudnienie opisane w tym przepisie , które to okoliczności nie dotyczą wnioskodawczyni. W świetle powyższego apelacja wnioskodawczyni oparta jest na całkowicie dowolnych zarzutach nie znajdujących oparcia w obowiązujących przepisach. Z tych motywów jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 385 kpc . R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI