III AUa 677/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2012-11-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaapelacyjny
emeryturaubezpieczenie społecznekontynuacja zatrudnieniazmiana przepisówTrybunał Konstytucyjnyochrona zaufania obywatelaprawo do świadczeń

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, nakazując wznowienie wypłaty emerytury A.N. od 1 października 2011 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie A.N. od decyzji ZUS wstrzymującej wypłatę emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia, powołując się na przepisy ograniczające pobieranie emerytury przez pracujących emerytów. A.N. wniosła apelację, zarzucając krzywdę i niedopełnienie przez ZUS obowiązku informacyjnego. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12), który uznał przepisy ograniczające wypłatę emerytury dla osób nabywających do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. za niezgodne z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła odwołania A.N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Łodzi, która wstrzymała wypłatę jej emerytury od 1 października 2011 r. z powodu kontynuowania zatrudnienia. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił to odwołanie, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem, w tym z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 28 ustawy o zmianie finansów publicznych. Sąd pierwszej instancji powołał się również na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r. (SK 45/04), które potwierdzało zgodność podobnych przepisów z Konstytucją. Ubezpieczona wniosła apelację, twierdząc, że wyrok jest krzywdzący i że ZUS nie dopełnił obowiązku poinformowania jej o warunkach pobierania emerytury w przypadku kontynuowania pracy. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelację, wziął pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12). TK uznał, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie w jakim ma zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Sąd Apelacyjny uznał, że mimo iż orzeczenie TK nie zostało jeszcze ogłoszone, daje ono podstawę do odmowy zastosowania przepisu naruszającego porządek konstytucyjny. Ponieważ skarżąca nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., kiedy realizacja świadczenia następowała niezależnie od dalszego zatrudnienia, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego, nakazując podjęcie wypłaty emerytury A.N. od dnia 1 października 2011 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te, w zakresie w jakim mają zastosowanie do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., są niezgodne z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12), który uznał art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w odniesieniu do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Sąd uznał, że nabycie prawa do świadczenia w okresie, gdy realizacja następowała niezależnie od zatrudnienia, powinno być chronione, a późniejsza zmiana przepisów nie powinna naruszać nabytych praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego

Strona wygrywająca

A. N.

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznaubezpieczona/apelująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy/pozwany

Przepisy (3)

Główne

Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, obowiązujący od 1 stycznia 2011 r., uzależniał podjęcie wypłaty emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. Sąd uznał go za niezgodny z Konstytucją w zakresie stosowania do osób nabywających prawo do emerytury przed tą datą.

Pomocnicze

Dz.U. nr 257, poz. 1726 art. 28

Ustawa o zmianie finansów publicznych

Przepis ten, w zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, stanowił podstawę do zawieszenia wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia. Sąd uznał go za niezgodny z Konstytucją w odniesieniu do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

Dz.U. nr 257, poz. 1726 art. 6

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Wskazany jako przepis powiązany z art. 28 tej ustawy, dotyczący podstaw do zawieszenia świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie prawa do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., kiedy przepisy nie wymagały rozwiązania stosunku pracy. Niezgodność przepisów ograniczających wypłatę emerytury dla osób nabywających prawo do niej przed 1 stycznia 2011 r. z Konstytucją RP (wyrok TK K 2/12). Naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Odrzucone argumenty

Decyzja ZUS i wyrok Sądu Okręgowego były zgodne z obowiązującymi przepisami w momencie ich wydania. Przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 28 ustawy o zmianie finansów publicznych stanowiły podstawę do zawieszenia wypłaty świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

podejmuje wypłatę emerytury A. N. od dnia 1 października 2011 r. uznał, iż art. 28 powołanej ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...) jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. fakt uznania przepisu art. 28 powołanej ustawy za niezgodny z ustawą zasadniczą, daje podstawę Sądowi do odmowy zastosowania tego przepisu, jako naruszającego porządek konstytucyjny w państwie.

Skład orzekający

Janina Kacprzak

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Padarewska - Hajn

sędzia

Marzena Głuchowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do emerytury i jej wypłaty w kontekście zmian legislacyjnych oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, szczególnie w sprawach osób nabywających prawa przed wejściem w życie nowych regulacji."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowały zatrudnienie, a następnie ich wypłata została wstrzymana na podstawie późniejszych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować skutki zmian legislacyjnych, szczególnie w kontekście ochrony praw nabytych i zaufania do państwa.

Emerytura mimo pracy? Sąd Apelacyjny przywrócił świadczenie, powołując się na TK!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 677/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Janina Kacprzak (spr.) Sędziowie:SSA Maria Padarewska - Hajn SSO del. Marzena Głuchowska Protokolant: stażysta Agata Jóźwiak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. w Łodzi sprawy A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o wypłatę emerytury, na skutek apelacji A. N. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt: VIII U 2007/11; zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że podejmuje wypłatę emerytury A. N. od dnia 1 października 2011 r. Sygn. akt III AUa 677/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym Wyrokiem Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie ubezpieczonej A. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 4 października 2011 roku, którą to decyzją organ rentowy z urzędu wstrzymał od 1 października 2011 roku wypłatę emerytury ubezpieczonej powołując się na przepis art. 28 ustawy o zmianie finansów publicznych ( Dz.U. nr 257, poz. 1726 ). Wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w następującym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy: ubezpieczona A. N. , urodzona w dniu (...) od 1 marca 2009 roku nabyła prawo do emerytury. W dacie przyznania świadczenia emerytalnego A. N. pozostawała w stosunku pracy z pracodawcą, u którego kontynuuje nieprzerwanie zatrudnienie od 1 lipca 1973 roku. W tym stanie faktycznym sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania, powołując się na treść przepisu art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ) oraz art. 6 i art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 257, poz. 1726 ), stanowiących podstawę do zawieszenia wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołał się także do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2006 r. ( SK 45/04, OTK ZU-A 2006 nr 2, poz. 15 ), w świetle którego przepis art. 103 ust. 2a ( o identycznej treści, jak obecny 103a ) ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzależniający podjęcie wypłatę emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, u którego ubezpieczony był zatrudniony bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do świadczenia, był zgodny z ustawą zasadniczą. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wypłata emerytury ubezpieczonej podlega zawieszeniu wobec kontynuowania zatrudnienia, a decyzja organu rentowego jest zgodna z obowiązującym prawem. W apelacji ubezpieczona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi, że jest dla niej krzywdzący, gdyż została pozbawiona praw nabytych. Podniosła, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił jej wyjaśnień, a w szczególności uwag dotyczących niedopełnienia przez ZUS obowiązku wynikającego z art. 27 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 257, poz. 1726 ) poinformowania jej do 30 stycznia 2011 r. o warunkach pobierania emerytury w przypadku kontynuowania stosunku pracy. Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: apelacja zasługuje na uwzględnienie, mimo że zarówno decyzja organu rentowego, jak i wyrok Sądu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z brzmieniem przepisów powołanych przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodać przy tym należy, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy ustalony przez Sąd pierwszej instancji jest bezsporny. Skarżąca nie kwestionuje, że ubiegając się o emeryturę nie zrezygnowała z pracy. Po przyznaniu jej prawa do emerytury kontynuowała i nadal kontynuuje w sposób nieprzerwany zatrudnienie u pracodawcy, u którego była zatrudniona w dacie przyznania jej prawa do świadczenia emerytalnego, co stanowiło podstawę do zawieszenia wypłaty jej emerytury na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 257, poz. 1726 ), w związku z art. 6 tej ustawy i art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ). To jednak przy rozpoznawaniu apelacji sąd drugiej instancji nie może pominąć faktu, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku, wydanego w sprawie K 2/12, uznał, iż art. 28 powołanej ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Co prawda orzeczenie to nie zostało jeszcze ogłoszone w sposób przewidziany w art. 190 ust. 2 Konstytucji , to jednak fakt uznania przepisu art. 28 powołanej ustawy za niezgodny z ustawą zasadniczą, daje podstawę Sądowi do odmowy zastosowania tego przepisu, jako naruszającego porządek konstytucyjny w państwie. Skarżąca nabyła prawo do emerytury i je realizowała w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku, a zatem w okresie gdy prawo do świadczenia z ubezpieczenia emerytalnego było objęte ryzykiem osiągnięcia określonego wieku emerytalnego (i stażu ubezpieczeniowego), co znaczy, że realizacja jej świadczenia następowała niezależnie od dalszego zatrudnienia. Późniejsza zmiana ryzyka zabezpieczenia emerytalnego, wiązanego z zaprzestaniem zatrudnienia, zawarta w art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obowiązującego od 1 stycznia 2011 roku nie obejmuje skarżącej. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny w Łodzi, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok orzekając, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI