III AUA 654/02

Sygn. akt VU 1083/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : Magdalena Pańków po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 roku w Legnicy sprawy z wniosku A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i przeliczenie emerytury na skutek odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 czerwca 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1083/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 17 czerwca 2013 r. odmówił ponownego ustalenia kapitału początkowego A. S. z zastosowaniem przeliczników do okresów pracy na kolei, wskazując w jej uzasadnieniu, że ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje zastosowania przeliczników do okresów pracy na kolei, przy ustalaniu kapitału początkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. wniósł o ponowne ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem przelicznika stażowego, o którym mowa w art. 43 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz wyrównanie emerytury za okres 3 lat wstecz na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 2 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 08 stycznia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ trentowy wskazał, że zarówno wykładnia językowa jak i systemowa przepisów, zwłaszcza art. 174 w związku z art. 53 ustawy emerytalnej, przemawia przeciwko stosowaniu preferencyjnych przeliczników pracy górniczej i kolejowej do ustalania kapitału początkowego. Kapitał początkowy oblicza się według zasad wynikających z art. 53, ale przy uwzględnieniu pewnych odstępstw przewidzianych w punktach 2-12 art. 174. Przepis art. 53 zamieszczony jest w rozdziale 4 działu II ustawy. Przepisy tegoż rozdziału dotyczą generalnie sposobu ustalania wysokości emerytur dla osób wymienionych w art. 27-50, czyli ubezpieczonych urodzonych przed 01 stycznia 1949 r. oraz osób urodzonych po tej dacie i jednocześnie spełniających warunki przyznania świadczeń emerytalnych, o jakich traktują art. 46 i następne ustawy. Punktem odniesienia przytoczonej regulacji prawnej jest krąg podmiotów innych niż osoby będące adresatami unormowań art. 24-26. Zawarte w art. 174 pkt 1 odesłanie ogranicza się tylko do jednego z artykułów wspomnianego rozdziału. Nie było więc intencją ustawodawcy stosowanie do ubezpieczonych przechodzących na emeryturę według przepisów art. 24-26 innych niż określone w art. 53 zasad obliczania kapitału początkowego. W kontekście art. 53 w związku z art. 174 pkt 1 kapitał początkowy stanowi zatem wypadkową trzech wielkości: kwoty bazowej (określonej w art. 174 pkt 7), podstawy wymiaru świadczenia (obliczonej stosownie do art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3, i art. 18 w związku z art. 174 pkt 3) oraz okresów składkowych i nieskładkowych (o jakich mowa w art. 6 i 7 w związku z art. 174 pkt 2). W tym, zakresie przepisy ustawy są jasne i precyzyjne. Brak jest w nich odwołania do art. 43 ustawy, który przewiduje możliwość zastosowania przeliczników preferencyjnych (1,4) jedynie przy ustalaniu wysokości emerytury, a nie przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego. Skoro ustawodawca nie przewidział takiej możliwości, to brak jest podstaw do zastosowania powyższych przeliczników. Przepis art. 174 nie podlega wykładni rozszerzającej. Kapitał początkowy zależy wyłącznie od ilości udowodnionego okresu składkowego, okresu nieskładkowego (w wymiarze 1/3 udowodnionego okresu składkowego) i od wskaźnika wysokości podstawy wymiaru zależnego od zarobków. Nie zależy zatem od charakteru pracy. Stanowi on wartość wniesionego przez ubezpieczonego wkładu (w postaci składek) na ubezpieczenie społeczne przed 01 stycznia 1999 r. Przed tą datą składka na ubezpieczenie społeczne była wpłacana bez rozdzielenia jaka jej część jest przeznaczona na emeryturę, jaka na rentę czy zasiłki chorobowe. Od 01 stycznia 1999 r. wyodrębniona jest składka na ubezpieczenie emerytalne. Bez wpływu na wysokość składki było wykonywanie pracy na kolei czy w górnictwie, do której mają zastosowanie odpowiednie przeliczniki (1,4, 1,5, 1,8). Istotny był dochód uzyskiwany w okresie zatrudnienia. Zatem i wysokość kapitału początkowego nie może być uzależniona od charakteru pracy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 stycznia 2004 r., sygn.. akt III AUa 2900/02, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III AUa 654/02, wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt 1899/12). Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 17 czerwca 2013 r. odmówił ponownego ustalenia kapitału początkowego A. S. z zastosowaniem przeliczników do okresów pracy na kolei, wskazując w jej uzasadnieniu, że ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje zastosowania przeliczników do okresów pracy na kolei, przy ustalaniu kapitału początkowego. (niesporne) Sąd zważył co następuje. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W niespornym stanie faktycznym istota sprawy sprowadza się do wykładni przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zastosowania preferencyjnego przelicznika, określonego przepisem art. 43 ust. 2 tej ustawy do ustalenia w trybie art. 173 i n. wartości kapitału początkowego. Z jednej bowiem strony organ rentowy argumentuje, że przepis art. 174 omawianej ustawy nie zawiera odesłania do art. 43 ust. 2, który odsyła jedynie do art. 53. Z kolei nie akceptując takiego stanowiska, wnioskodawca na poparcie swojego żądania powołuje się na wskazane w odwołaniu orzeczenie. W przekonaniu Sądu uzasadniony jest pogląd organu rentowego. W kwestii zastosowania preferencyjnych przeliczników do ustalenia wartości kapitału początkowego, poza wskazanymi przez wnioskodawcę, istnieją jeszcze wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2003 r., III AUa 654/02. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyraził pogląd, iż zarówno wykładnia językowa jak i systemowa przepisów, a zwłaszcza art. 174 w związku z art. 53 ustawy emerytalnej, przemawia przeciwko stosowaniu preferencyjnych przeliczników pracy górniczej i kolejowej do ustalenia kapitału początkowego i Sąd Okręgowy pogląd ten w pełni podziela. Trafnie również zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, iż wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2004 r. , II UK 412/03 wydany został w zasadniczo odmiennym stanie faktycznym, albowiem dotyczy dopuszczalności stosowania preferencyjnych przeliczników pracy górniczej i na kolei do wysokości emerytury obliczonej dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, a nie do kapitału początkowego. Odnosząc się do wskazanego w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego w Łodzi argumentu, że szczególnie istotny jest argument, iż odmienny sposób obliczania zatrudnienia wymienionego w art. 43 ust. 2 ustawy, prowadziłby do nierównego traktowania tego samego okresu zatrudnienia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych należy podkreślić, iż ustawa o emeryturach i rentach odrębnie określa zasady obliczania emerytur oraz wartości kapitału początkowego. Z mocy art. 174 ust. 1 ustawy emerytalnej, z mających zastosowanie do obliczania emerytur, do obliczenia wartości kapitału początkowego uwzględnia się jedynie zasady określone w art. 53. Obliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem preferencyjnego przelicznika z art. 43 ust. 2 prowadziłoby do ponownego zastosowania takiego przelicznika przy obliczaniu emerytury. Ten sam bowiem przelicznik wpływałby na wysokość emerytury, raz ze względu na jego uwzględnienie przy obliczaniu mającego wpływ na wysokość emerytury kapitału początkowego i po raz kolejny, przy obliczaniu świadczenia na zasadach przewidzianych dla obliczania emerytur. Z tych też względów Sąd nie podzielił odmiennego stanowiska, wyrażonego w powołanym przez ubezpieczonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Podzielić należy natomiast wywód zawarty w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. pozbawione dostatecznie uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.