III AUa 25/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 103a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a tej ustawy.
E. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niezgodny z Konstytucją art. 103a ustawy o emeryturach i rentach. Skarga dotyczyła decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia. Sąd Apelacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok TK ma ograniczony zakres zastosowania i nie obejmuje sytuacji wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy.
Wnioskodawczyni E. B. złożyła skargę o wznowienie postępowania, kwestionując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2012 roku (sygn. akt III AUa 676/12), który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Jako podstawę skargi wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. akt K 2/12), który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając skargę, ustalił, że wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w lipcu 2008 roku, a wypłata świadczenia została wstrzymana decyzją ZUS z października 2011 roku na podstawie art. 103a ustawy, z powodu kontynuowania zatrudnienia. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ograniczony zakres zastosowania i dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. *bez konieczności rozwiązania stosunku pracy*. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy (obowiązującego do stycznia 2009 r.), który nakazywał zawieszenie wypłaty świadczenia w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Sąd uznał, że wyrok TK nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni, ponieważ nie mieści się ona w kręgu osób objętych jego ochroną. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy, który nakazywał zawieszenie wypłaty świadczenia w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ograniczony zakres zastosowania i dotyczy tylko tych osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i nie musiały rozwiązywać stosunku pracy. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy, który wymagał rozwiązania stosunku pracy, co wyklucza zastosowanie wyroku TK w jej przypadku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 103 § ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, obowiązujący do 7 stycznia 2009 r., nakazywał zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywano je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, wprowadzony od 1 stycznia 2011 r., stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na przychód z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywano je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
u.z.u.f.p. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten stanowił, że przepisy ustawy zmieniającej (w tym art. 103a u.e.r.f.u.s.) stosuje się do wypłaty emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy, poczynając od dnia 1 października 2011 r.
k.p.c. art. 405
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu do rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 412 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) ma ograniczony zakres zastosowania i nie obejmuje osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) powinien skutkować wznowieniem postępowania i zmianą prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie III AUa 676/12, ponieważ zakwestionowane przepisy miały zastosowanie do sytuacji wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku
Skład orzekający
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
przewodniczący
Krystyna Smaga
członek
Bogdan Świerk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o wznowienie postępowania dotyczących świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących kontynuowania zatrudnienia po nabyciu prawa do emerytury."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, związanej z okresem przejściowym między uchyleniem jednego przepisu a wejściem w życie kolejnego, a także z konkretnym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób i prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
“Czy wyrok TK o emeryturach działa wstecz? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 25/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sędziowie: SA Krystyna Smaga SA Bogdan Świerk (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. w Lublinie sprawy ze skargi E. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2012 roku wydanym w sprawie III AUa 676/12 w przedmiocie wypłaty emerytury oddala skargę. III AUa 25/13 UZASADNIENIE W dniu 8 stycznia 2013 roku E. B. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2012 roku wydanym w sprawie sygn. akt III AUa 676/12. Opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt K 2/12 uznającym za niezgodny z ustawą zasadniczą przepis art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w stosunku do osób, które miały ustalone prawo do emerytury przed datą 1 stycznia 2011 r., E. B. wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem, o jego zmianę przez uwzględnienie jej odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 6 października 2012 r. oraz o zobowiązanie pozwanego organu rentowego do wypłacenia jej zaległej emerytury z należnymi odsetkami. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Decyzją z dnia 6 października 2011 roku organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wstrzymał E. B. wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 roku. Podstawą prawną decyzji był przepis art.103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2011 r. przepisem art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726). Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie wnioskodawczyni od tej decyzji a jej apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 września 2012 r. Jak wynika z akt rentowych w dniu 4 sierpnia 2008 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 1 października 2008 roku organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 19 lipca 2008 roku jednocześnie zawieszając wypłatę świadczenia na podstawie przepisu art.103 ust.2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z powodu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Przepis art.103 ust.2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nakazujący zawieszenie wypłaty emerytury osobom, które nie rozwiązały stosunku pracy, został uchylony z dniem 8 stycznia 2009 roku przez przepis art. 37 ust.5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz.1507). W dniu 3 marca 2009 roku wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia. W jego uwzględnieniu organ rentowy ustalił nową wysokość świadczenia i wznowił jego wypłatę od dnia 1 marca 2009 roku. Świadczenie to było wypłacane do dnia 30 września 2011 roku. Z dniem 1 stycznia 2011 roku z mocy art.6 ust.2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726) do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został dodany przepis art.103a , który stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z przepisem art.28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw , cytowanej wyżej, do wypłaty emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy jej przepisy stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. W oparciu o ten przepis organ rentowy wydał decyzję z dnia 6 października 2011 roku wstrzymującą wypłatę emerytury wnioskodawczyni z dniem 1 października 2011 roku, ponieważ wnioskodawczyni nadal pozostaje w zatrudnieniu w Urzędzie Miasta L. w L. . Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. opublikowanym w Dz. U. z 2012, poz.1285 orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Konsekwencją tego wyroku z dniem 22 listopada 2012 r. przepis art. 103a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw utracił moc obowiązującą w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Wnioskodawczyni w skardze o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2012 roku jako podstawę skargi wskazała powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o niezgodności przepisu art.103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z ustawą zasadniczą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w sprawie III AUa 676/12. Stosownie do treści art. 405 k.p.c. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz do tego wznowienia na podstawie przewidzianej w art. 401 1 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej, co w stanie faktycznym sprawy niniejszej oznacza właściwość Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Wyrokiem, na który powołuje się skarżąca, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w zakresie , w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z treści cytowanego wyroku wynika, że zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób, a zatem stwierdzenie niekonstytucyjności tych przepisów ma charakter częściowy. Analiza przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wskazuje, że wnioskodawczyni, która prawo do emerytury nabyła od dnia 19 lipca 2008 roku, nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Jak wynika z treści wyroku Trybunału niekonstytucyjność wskazanych tam przepisów stwierdzona została tylko w zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie, wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury wprawdzie przed datą 1 stycznia 2011 roku, jednak w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Przepis ten obowiązujący do dnia 7 stycznia 2009 roku stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Taka wykładnia treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego została potwierdzona w jego pisemnym uzasadnieniu dotyczącym skutków wyroku, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny stwierdza się ( pkt 9 uzasadnienia), że „obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku”, a więc po uchyleniu cytowanego wyżej art. 103 ust.2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a przed wejściem w życie art. 103a tej ustawy dodanego powołaną już wcześniej ustawą z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, sygn. akt K 2/12 nie ma wpływu na treść wyroków objętych skargą, co powodować musiało jej oddalenie. Z tych względów i na podstawie art. 412 § 2 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI