III AUa 630/13

Sygn. akt III AUa 630/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Białecka SSO del. Beata Górska Protokolant: St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. w Szczecinie sprawy E. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na skutek skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2013r. w sprawie III AUa 869/12 oraz poprzedzającym go wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 września 2012r. w sprawie VI U 773/12 postanawia: odrzucić skargę. SSA Barbara Białecka SSA Urszula Iwanowska SSO del. Beata Górska III A Ua 630/13 UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. E. B. , działając przez pełnomocnika, złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt III A Ua 869/12. Jako podstawę prawną skargi wnioskodawca wskazał art. 403 § 2 k.p.c. podnosząc, że podstawą wznowienia jest okoliczność, iż w sprawie ujawnił się nowy dowód w postaci zeznań świadka B. G. (1) , którego zeznania są bardzo istotne i mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy o przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury w warunkach szczególnych, ponieważ B. G. (1) był w czasie zatrudnienia wnioskodawcy jego bezpośrednim przełożonym, nadzorował jego pracę i mógłby zaświadczyć, że ubezpieczony wykonywał wyłącznie pracę spawacza. Świadek ma także wiedzę na temat przyczyn nazewnictwa stanowiska pracy ubezpieczonego jako ślusarz-spawacz, pomimo że wnioskodawca wykonywał tylko pracę spawacza. Z dowodu tego ubezpieczony nie mógł skorzystać w zakończonym postępowaniu, ponieważ B. G. (1) przebywał za granicą, wnioskodawca nie miał z nim kontaktu i nie znał jego adresu. O świadku ubezpieczony dowiedział się dopiero na początku lipca 2013 r., gdy spotkał przypadkowo B. G. (1) na ulicy. W tej sytuacji zachowany został trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Wskazując na powyższe ubezpieczony wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2013 r., sygn. III A Ua 869/12 oraz zmianę tego wyroku, poprzez uwzględnienie odwołania w całości i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przywołany przez ubezpieczonego środek dowodowy był mu znany w toku postępowania, ponieważ B. G. (1) był brygadzistą ubezpieczonego w czasie jego zatrudnienia, a w poprzednim postępowaniu ubezpieczony nawet nie próbował skorzystać z jego zeznań. Ponadto w ocenie organu rentowego mało wiarygodnym jest zapewnienie ubezpieczonego o braku znajomości adresu świadka, skoro obaj zamieszkują od co najmniej 35 lat w tej samej niewielkiej miejscowości, gdzie ustalenie miejsc pobytu znajomych nie nastręcza trudności. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o presumpcję wadliwego procesu i zastąpieniu zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu wyrokowi powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowaniu sądowemu może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Żądania wznowienia zakończonego postępowania można skutecznie się domagać tylko w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z enumeratywnie wymienionych w przepisach postępowania okoliczności ( art. 401, 401 1 , 403 k.p.c. ) oraz spełnienia pozostałych wymagań formalnych ( art. 407 i 409 k.p.c. ). Ponadto wskazywany przez wnioskującego o wznowienie postępowania nowy środek dowodowy, a na taką podstawę wznowienia określoną w art. 403 § 2 k.p.c. powołał się E. B. , winien być tego rodzaju, że mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a o którym to środku dowodowym strona w poprzednim postępowaniu nie wiedziała i nie mogła się na niego powołać. Analiza wskazywanego przez wnioskującego nowego środka dowodowego winna być dokonywana wyłącznie we wskazanym wyżej zakresie. Nie jest natomiast dopuszczalne w toku postępowania o wznowienie postępowania dokonywanie oceny prawidłowości i zasadności rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Jednocześnie stwierdzić trzeba, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, LEX nr 78214 i z dnia 14 lipca 2006 r., II CZ 43/06, LEX nr 445267). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że wskazywany przez ubezpieczonego środek dowodowy w postaci świadka B. G. (1) nie jest środkiem dowodowym, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a zatem nie stanowi okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. B. G. (2) - co wynika z zeznań ubezpieczonego złożonych w trakcie posiedzenia przed Sądem Apelacyjnym w przedmiocie wznowienia postępowania - był osobą, która pracowała wspólnie z ubezpieczonym w Przedsiębiorstwie (...) w M. , a zatem już z tego powodu był to świadek znany ubezpieczonemu na etapie rozpoznania sprawy przed sądem pierwszej instancji. Dodatkowo jak wynika z protokołu rozprawy przez Sądem Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 września 2012 r., kwestia ewentualnego przesłuchania B. G. (2) była poruszana, ale na pytanie przewodniczącego o możliwość zeznawania przez wymienionego w charakterze świadka, ubezpieczony oświadczył, że nie ma kontaktu z B. G. (2) , nie widział się z nim, nie wie nawet czy żyje oraz nie interesował się ustaleniem miejsca zamieszkania B. G. (2) . Uwzględniając omawiane okoliczności, które skutkowały niepowołaniem przez ubezpieczonego świadka B. G. (2) , nie ulega żadnej wątpliwości, że dowód z tego świadka nie jest dowodem, z którego ubezpieczony nie mógł skorzystać w toku poprzedniego postępowania, a zatem nie zachodzi podstawa do wznowienia określona w art. 403 § 2 k.p.c. Należy także wskazać na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wyraża jednolity pogląd, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu ze środka dowodowego nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość i potrzeba powołania go w tym postępowaniu (por. postanowienie z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, LEX nr 78214; z dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07, LEX nr 278667 oraz z dnia 25 stycznia 2007 r., I UZ 38/06, OSNP 2008/3-4/51 i przytoczone tam orzecznictwo). Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy faktów i środków dowodowych, które - poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie zakończonym - były dla strony skarżącej wówczas „nieujawnialne”; przepis ten obejmuje zatem fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej niedostępne, natomiast fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, bo miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu. Z powyższego wynika, że w płaszczyźnie art. 403 § 2 k.p.c. nie mieści się zarówno środek dowodowy powstały już po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak i istniejący przed jego wydaniem i znany stronie, którego jednak nie powołała go w poprzednim postępowaniu, choć istniała taka możliwość i obiektywna potrzeba. Natomiast skarga o wznowienie postępowania nie służy korygowaniu błędów popełnionych przez stronę w poprzednim postępowaniu, ale wzruszeniu orzeczeń wydanych w określonych przez przepisy warunkach (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r., II PZ 5/10, LEX nr 583798). Podstawą do wznowienia postępowania oraz do uznania, że świadek B. G. (2) był dowodem „nieujawnialnym” dla ubezpieczonego nie może być fakt, że ubezpieczony miał trudności z ustaleniem adresu tego świadka, szczególnie, że jak wynika z oświadczenia ubezpieczonego złożonego przed Sądem Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim, E. B. w ogóle nie podejmował jakichkolwiek starań w celu ustalenia miejsca zamieszkania B. G. (2) . W takiej zatem sytuacji, mając na względzie, że prawny obowiązek wskazywania dowodów na poparcie swoich twierdzeń wynikający z art. 232 k.p.c. , o czym ubezpieczony był pouczany, spoczywał na wnioskodawcy, jego obowiązkiem było wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów oraz wynikających z nich okoliczności. Wnioskodawca jednak nie wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań B. G. (2) , a ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że nie starał się o kontakt z B. G. (2) w toku poprzedniego postępowania i nie starał się nawet ustalić jego miejsca pobytu, nie miał też o świadku żadnych informacji i nie starał się ich w żaden dostępny dla siebie sposób uzyskać. Ponadto jak wynika z zeznań ubezpieczonego złożonych przed Sądem Apelacyjnym przed złożeniem odwołania doradzono mu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, że musi mieć co najmniej 2 świadków, a skoro miał kontakt z dwoma kolegami, którzy wspólnie z nim pracowali, to nie widział potrzeby powołania w charakterze świadka B. G. (2) , który był jego brygadzistą. Tym samym uznać należało, że ubezpieczony nie tyle nie mógł skorzystać z omawianego tutaj środka dowodowego w poprzednim postępowaniu, co po prostu nie widział konieczności przesłuchania B. G. (2) . W świetle powyższego oświadczenie ubezpieczonego, że teraz chciałby przeprowadzić dowód z wymienionego świadka nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, ponieważ w istocie wniosek ubezpieczonego stanowi zgłoszenie gotowości przeprowadzenia teraz tego dowodu, bez wykazania faktu, że ubezpieczony z dowodu tego nie mógł skorzystać w zakończonym postępowaniu. Tym samym uznać należało, że skarga ubezpieczonego ma na celu naprawienie błędu w postaci nie zgłoszenia dowodu z zeznań świadka B. G. (2) , co jednak w postępowaniu wznowieniowym, jak już wskazano, nie jest dopuszczane. Dlatego, skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie Sąd Apelacyjny uznał, że wskazany przez skarżącego środek dowodowy w postaci zeznań świadka B. G. (2) nie stanowi nowego środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i skargę o wznowienie postępowania jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił. SSA Barbara Białecka SSA Urszula Iwanowska SSO del. Beata Górska