III AUa 614/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2012-10-23
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
ubezpieczenie społecznedziałalność gospodarczaumowa o pracę nakładcządecyzja ZUSodwołanie od decyzjiprawomocnośćapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS o objęciu go ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, mimo wcześniejszego podlegania ubezpieczeniu z tytułu umowy o pracę nakładczą, która została prawomocnie wyłączona.

Wnioskodawca odwołał się od decyzji ZUS objął go ubezpieczeniem społecznym z tytułu działalności gospodarczej w latach 2006-2009. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając decyzję za prawidłową. Wnioskodawca w apelacji zarzucił, że postępowanie dotyczące jego ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę nakładczą nie zostało zakończone. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że kwestia podlegania ubezpieczeniu z tytułu umowy o pracę nakładczą została rozstrzygnięta prawomocną decyzją ZUS z 2010 roku, a przedmiotem niniejszej sprawy była jedynie decyzja dotycząca ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła odwołania P. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 17 stycznia 2011 roku, która objęła wnioskodawcę ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i wypadkowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od maja 2006 roku do lutego 2009 roku. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił to odwołanie. Wnioskodawca był wcześniej zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę nakładczą, jednak decyzją ZUS z września 2010 roku został z tych ubezpieczeń wyrejestrowany, a decyzja ta stała się prawomocna, gdyż nie wniesiono od niej odwołania. Wnioskodawca próbował podważyć tę decyzję w trybie administracyjnym, ale jego skarga została pozostawiona bez rozpoznania. W apelacji wnioskodawca zarzucił, że postępowanie w sprawie jego ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę nakładczą nadal się toczy i że organ rentowy błędnie załatwił jego wniosek o ponowne objęcie tym ubezpieczeniem w formie pisma. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji, a w tej sprawie przedmiotem była decyzja dotycząca ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej. Kwestia wyłączenia z ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę nakładczą została rozstrzygnięta prawomocną decyzją z 2010 roku, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego, uznając, że wnioskodawca, prowadząc działalność gospodarczą od 2001 roku i nie posiadając innego tytułu do ubezpieczenia w spornym okresie, podlegał ubezpieczeniu z tytułu tej działalności zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zakres i przedmiot postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga jedynie kwestię prawidłowości tej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd pracy i ubezpieczeń społecznych działa w zastępstwie organu rentowego jedynie w zakresie weryfikacji zaskarżonej decyzji. Ustalenia i oceny prawne służą dokonaniu tej weryfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjaorgan rentowy
A. J.innepłatnik składek

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 9 § ust.2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, ponieważ w spornym okresie nie posiadał innego tytułu objęcia ubezpieczeniem społecznym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § ust.6 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § ust.1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § ust.2b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dodany z dniem 1 marca 2009 roku.

u.s.u.s. art. 18 § ust.8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek została ustalona zgodnie z brzmieniem przepisu obowiązującym od 1 stycznia 2009 roku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres postępowania odwoławczego wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Prawomocna decyzja organu rentowego, od której nie wniesiono odwołania, nie może być kwestionowana w późniejszym postępowaniu. Wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż nie posiadał innego tytułu do ubezpieczenia w spornym okresie.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w sprawie ponownego ustalenia podlegania ubezpieczeniu z tytułu pracy nakładczej nadal się toczy. Organ rentowy błędnie załatwił wniosek o ponowne objęcie ubezpieczeniem z tytułu pracy nakładczej w formie pisma, zamiast wydać decyzję.

Godne uwagi sformułowania

zakres i przedmiot postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem wyznacza treść zaskarżonej decyzji Sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od decyzji organu rentowego rozstrzyga jedynie kwestię jej prawidłowości Nie działa w zastępstwie organu rentowego, a poczynione w postępowaniu odwoławczym ustalenia i oceny prawne zawsze służą dokonaniu weryfikacji zaskarżonej decyzji organu rentowego, do której odnosi się rozstrzygnięcie sądowe kwestia podlegania przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartej umowy o pracę nakładczą w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku została rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu rentowego z dnia 28 września 2010 roku, od której żadna ze stron nie wniosła odwołania decyzja organu rentowego z dnia 28 września 2010 roku, w której stwierdzono, iż wnioskodawca w spornym okresie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą, nie została zaskarżona do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych i w chwili obecnej jest prawomocna

Skład orzekający

Halina Gajdzińska

przewodniczący

Feliksa Wilk

sprawozdawca

Agata Pyjas - Luty

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu postępowania odwoławczego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz znaczenia prawomocności decyzji organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące zakresu postępowania sądowego i znaczenia prawomocności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.

Prawomocność decyzji ZUS: dlaczego nie można jej podważyć po latach?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 614/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Halina Gajdzińska Sędziowie: SSA Feliksa Wilk (spr.) SSA Agata Pyjas - Luty Protokolant: st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku P. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o ubezpieczenie społeczne i składki na skutek apelacji wnioskodawcy P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV U 267/11 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 614/12 UZASADNIENIE wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2012 roku. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie P. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 17 stycznia 2011 roku, która organ rentowy objął wnioskodawcę ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i wypadkowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku oraz ustalił podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie za ww. okres. Sąd I instancji ustalił, że wnioskodawca w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę nakładczą zawartą z płatnikiem składek A. J. z siedzibą w J. . Decyzją z dnia 28 września 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w W. stwierdził, że wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą u ww. płatnika składek od dnia 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku. Od powyższej decyzji żadna ze stron nie wniosła odwołania. W związku z tym organ rentowy działając z urzędu dokonał wyrejestrowania wnioskodawcy z ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę nakładczą. W dniu 22 stycznia 2011 roku wnioskodawca złożył skargę do Prezesa ZUS o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 28 września 2010 roku. Powyższa skarga została pozostawiona bez rozpoznania z uwagi na brak stosownego pełnomocnictwa. Następnie w dniu 9 września 2011 roku wnioskodawca wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o ponowne ustalenie podlegania ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku. Po rozpatrzeniu tego wniosku w dniu 21 września 2011 roku organ rentowy skierował do niego pismo, w którym poinformował go o braku przesłanek do ponownego ustalenia podlegania ubezpieczeniu z tytułu pracy nakładczej w ww. okresie. Sąd Okręgowy stwierdził również, że od dnia 1 września 2001 roku wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydanego przez Burmistrza (...) . Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu od 1 września 2001 roku, natomiast w okresie od 1 września 2006 roku do 28 lutego 2009 roku z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opłacał jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja organu rentowego jest prawidłowa. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy podniósł, iż kwestia podlegania przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartej umowy o pracę nakładczą w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku została rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu rentowego z dnia 28 września 2010 roku, od której żadna ze stron nie wniosła odwołania. Z tego powodu w rozpatrywanej sprawie rozpoznawana jest jedynie kwestia podlegania przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, objęta zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu decyzją organu rentowego. W związku z powyższym Sąd I instancji, przytaczając treść art.6 ust.1 pkt 5, art.8 ust.6 pkt 1, art. 12 ust.1, art.13 pkt 4 oraz art.9 ust.2 oraz dodany z dniem 1 marca 2009 roku art.9 ust.2b ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 roku Nr 205 poz. 1585 ze zm.), przyjął, że wnioskodawca w spornym okresie tj. od 1 września 2006 roku do 28 lutego 2009 roku podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, jako że w tym czasie nie posiadał innego tytułu objęcia ubezpieczeniem społecznym. Odnosząc się do przyjętej w zaskarżonej decyzji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne Sąd Okręgowy stwierdził, iż została ona ustalona zgodnie z treścią art.18 ust.8 powołanej wyżej ustawy, przy uwzględnieniu brzmienia tego przepisu obowiązującego od 1 stycznia 2009 roku. Podsumowując Sąd I instancji uznał, że złożone przez wnioskodawcę odwołanie nie jest uzasadnione i podlega oddaleniu. Apelację od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca. Podniósł, iż postępowanie w sprawie ponownego ustalenia podlegania przez niego ubezpieczeniu z tytułu pracy nakładczej nadal się toczy i nie zostało zakończone. Organ rentowy błędnie załatwił jego wniosek o ponowne objęcie ubezpieczeniem z ww. tytułu w formie pisma, zamiast wydać w tym przedmiocie decyzję. W związku z tym skarżący stwierdził, że kwestia podlegania przez niego ubezpieczeniu z tytułu zawartej umowy o pracę nakładczą nie została ostatecznie rozstrzygnięta. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje . Apelacja jest nieuzasadniona. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku. Na wstępie niniejszych rozważań należy odnotować, iż w postępowaniu dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zakres i przedmiot postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od decyzji organu rentowego rozstrzyga jedynie kwestię jej prawidłowości. Nie działa w zastępstwie organu rentowego, a poczynione w postępowaniu odwoławczym ustalenia i oceny prawne zawsze służą dokonaniu weryfikacji zaskarżonej decyzji organu rentowego, do której odnosi się rozstrzygnięcie sądowe. Słusznie Sąd Okręgowy stwierdził, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasadność decyzji z dnia 17 stycznia 2011 roku, na mocy której wnioskodawca w okresie od 1 maja 2006 roku do 28 lutego 2009 roku został objęty ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Kwestia wyłączenia go z ubezpieczenia wynikającego z zawartej umowy o pracę nakładczą nie została rozstrzygnięta zaskarżoną w rozpatrywanej sprawie decyzją organu rentowego i z związku z tym wykracza poza przedmiot i zakres niniejszego postępowania odwoławczego. Ponadto odnosząca się do powyższej kwestii decyzja organu rentowego z dnia 28 września 2010 roku, w której stwierdzono, iż wnioskodawca w spornym okresie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą, nie została zaskarżona do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych i w chwili obecnej jest prawomocna. Wnioskodawca nie zdołał podważyć jej prawidłowości również w trybie administracyjnym. Złożony przez niego wniosek o stwierdzenie jej nieważności został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na braki w zakresie pełnomocnictwa. W tych uwarunkowaniach faktycznych uprawniona jest konstatacja Sądu I instancji, iż podleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania pracy nakładczej zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją organu rentowego, której kwestionowanie w rozpatrywanej sprawie nie jest dopuszczalne. Wbrew wywodom apelacji, fakt złożenia w organie rentowym wniosku o ponowne ustalenie ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę nakładczą oraz odniesienie się do tego wniosku przez organ rentowy w formie pisma, nie daje podstaw do przyjęcia, iż zagadnienie związane z ubezpieczeniem z tytułu świadczenia pracy nakładczej nie zostało rozstrzygnięte. Decyzja, na mocy której wyłączono wnioskodawcę z tego ubezpieczenia nie została zaskarżona w drodze odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, a w chwili obecnej nie toczy się jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. W tej sytuacji, podjęta przez skarżącego próba zakwestionowania jej mocy prawnej nie może odnieść zamierzonego skutku. Uwzględniając powyższe wywody Sąd Apelacyjny stwierdził, że zaskarżony wyrok oraz poprzedzająca go decyzja organu rentowego są zasadne. Sąd I instancji szczegółowo ustalił okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, dokonując stosownych ustaleń w oparciu o zgromadzoną dokumentację. Sąd II instancji w całości ustalenia te podziela i przyjmuje za własne. Na aprobatę zasługuje również przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia interpretacja podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Szczegółowe przytaczanie argumentacji prawnej Sądu Okręgowego jest zbędne z uwagi na brak odnoszących się do tej materii zarzutów apelacyjnych. Jedynie tytułem przypomnienia wypada odnotować, że skoro wnioskodawca od 1 września 2001 roku prowadzi działalność gospodarczą i w spornym okresie nie posiadał innego tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu, to zgodnie z treścią art.9 ust.2 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , z mocy ustawy podlegał ubezpieczeniu z tytułu pozarolniczej działalności. Podniesione w apelacji zarzuty są nieuzasadnione i w żaden sposób nie podważają trafności zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art.385 kpc orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI