III AUa 174/16

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2016-04-27
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznegoŚredniaapelacyjny
dodatek pielęgnacyjnyniezdolność do samodzielnej egzystencjiubezpieczenia społeczneZUSprawo rentowebiegli lekarzeorzecznictwo

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo J.F. do dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J.F. prawa do dodatku pielęgnacyjnego, twierdząc, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając dodatek, opierając się na opiniach biegłych lekarzy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, jednoznacznie wskazuje na niezdolność wnioskodawcy do samodzielnej egzystencji.

Sprawa dotyczyła prawa J.F. do dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, którego odmówił mu Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy w Siedlcach, opierając się na opiniach biegłych lekarzy (neurologa i ortopedy), którzy stwierdzili u ubezpieczonego szereg schorzeń powodujących niezdolność do samodzielnej egzystencji, zmienił decyzję ZUS i przyznał dodatek. Sąd Okręgowy uznał, że opinie biegłych są wiarygodne i wszechstronne, a zarzuty organu rentowego nie podważają ich istoty. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 kpc, art. 286 kpc) poprzez błędną ocenę dowodów i niezasadne oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych, a także naruszenie prawa materialnego (art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach). Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że niezdolność do samodzielnej egzystencji należy oceniać przez pryzmat konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, co wymaga wiedzy specjalistycznej. Stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, jest wyczerpujący i jednoznacznie wskazuje na niezdolność wnioskodawcy do samodzielnej egzystencji, a zarzuty apelacji nie podważają prawidłowości oceny dowodów ani ustaleń faktycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba uprawniona do emerytury lub renty, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, ma prawo do dodatku pielęgnacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłych lekarzy, którzy stwierdzili u wnioskodawcy schorzenia powodujące niezdolność do samodzielnej egzystencji, co jest podstawą do przyznania dodatku pielęgnacyjnego zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. F.

Strony

NazwaTypRola
J. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 75 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 13 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

O wystąpieniu niezdolności do samodzielnej egzystencji mówić można w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad logiki i wiedzy powszechnej.

k.p.c. art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zasięgnąć opinii kolejnych biegłych, jeśli uzna to za potrzebne.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia wnioskodawcy kwalifikuje go do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Opinia biegłych lekarzy jest wszechstronna i jednoznaczna. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty ZUS dotyczące naruszenia art. 233 § 1 kpc i art. 286 kpc. Zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.

Godne uwagi sformułowania

niezdolność do samodzielnej egzystencji na okres od 1 sierpnia 2014r. do 31 lipca 2016r. nie jest obowiązany dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych w każdym wypadku, gdy złożona opinia nie jest korzystna dla strony potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii naruszenie sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Małgorzata Pasek

przewodniczący

Krystyna Smaga

sędzia

Elżbieta Czaja

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny niezdolności do samodzielnej egzystencji i roli opinii biegłych w sprawach o dodatek pielęgnacyjny."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i medycznego wnioskodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego i pokazuje, jak sądy oceniają niezdolność do samodzielnej egzystencji na podstawie opinii biegłych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Czy schorzenia kręgosłupa i stawów gwarantują dodatek pielęgnacyjny? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 174/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Małgorzata Pasek Sędziowie: SA Krystyna Smaga SA Elżbieta Czaja (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. w Lublinie sprawy J. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o dodatek pielęgnacyjny na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt IV U 161/15 oddala apelację. Elżbieta Czaja Małgorzata Pasek Krystyna Smaga Sygn. akt III AUa 174/16 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 08.01.2015r.organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił J. F. prawa do dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. Od decyzji tej odwołanie złożył J. F. wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił J. F. prawo do dodatku pielęgnacyjnego od (...) do (...) . Sąd Okręgowy uznał , że odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 75 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia. Badając sporną kwestię niezdolności do samodzielnej egzystencji Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy: neurologa E. K. i ortopedy K. K. . Biegli w swojej opinii stwierdzili u ubezpieczonego: przewlekłe dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowego kręgosłupa w przebiegu skoliozy i zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej, chorobę zwyrodnieniową obu stawów kolanowych, stan po protezoplastyce lewego stawu kolanowego, stopy płasko- koślawe, paluchy koślawe, palce młotkowate II obu stóp, stan po operacyjnej korekcji palucha i palca II stopy prawej, pourazową chorobę zwyrodnieniową lewego stawu skokowego, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe obu stawów nadgarstkowych . Schorzenia te, zdaniem biegłych, powodują niezdolność do samodzielnej egzystencji na okres od 1 sierpnia 2014r. do 31 lipca 2016r. Sąd podzielił opinię biegłych. Sąd miał na względzie, iż opinia biegłego podlega, jak inne dowody ocenie według art. 233 § 1 kpc , lecz odróżniają ją szczególne kryteria oceny. Stanowią je zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. W ocenie Sądu, dopuszczalne było oparcie rozstrzygnięcia na wnioskach z opinii biegłych sądowych, który uznali, że J. F. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wnioski opinii zostały oparte na zebranej w sprawie dokumentacji lekarskiej oraz badaniu wnioskodawcy. Sąd Najwyższy wy­jaśniał, że do dowodu z opinii biegłego nie mo­gą mieć zastosowania wszystkie zasady prowadzenia do­wodów, a w szczególności art. 217 § 1 kpc , a zatem sąd nie jest obowiązany dopuścić dowód z opinii kolejnych biegłych w każdym wypadku, gdy złożona opinia nie jest korzystna dla strony (wyrok SN z dnia 15 lutego 1974 r., II CR 817/73, Lex nr 7404). Żądanie ponowienia lub uzupełnienia dowodu z opinii biegłych jest bezpodstawne, jeżeli sąd uzyskał od biegłych wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego i prawi­dłowego orzekania. Wielokrotnie też Sąd Najwyższy stwierdzał, że potrzeba powołania innego bie­głego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z sa­mego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii oraz, że oraz że nie uzasadnia przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnych biegłych lekarzy sądowych przekonanie ubezpieczonego o utrzymującym się stanie inwalidztwa. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy nie występowały okoliczności, które przemawiałyby za dopuszczeniem kolejnych opinii biegłych lekarzy, gdyż wszystkie niezbędne zagadnienia zostały wszechstronnie wyjaśnione w opinii już w sprawie sporządzonej. Biegli odnieśli się do konieczności zapewnienia ubezpieczonemu opieki osób trzecich w kontekście stwierdzonych schorzeń. Biegli zasadnie wskazali, że stan zdrowia J. F. kwalifikuje go do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Zarzuty organu rentowego nie podważają istoty opinii. Stanowią one jedynie polemikę z oceną dokonaną przez biegłych. Wszelkie wątpliwości biegli wyjaśnili w opinii uzupełniającej. Ubezpieczony nie jest samodzielny, nie porusza się swobodnie, każdy krok grozi upadkiem i kolejnymi złamaniami. Wymaga opieki i pomocy osoby drugiej. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art.477 14 par.2 kpc orzekł jak w wyroku. Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład ubezpieczeń Społecznych w S. zaskarżając wyrok w całości zarzucając: - naruszenie prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w postaci opinii biegłych z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, - art. 286 kpc poprzez nie dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych, - naruszenie prawa materialnego tj. art. 75 ust 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych sądowych ortopedy i neurologa na okoliczność ustalenia czy ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, oraz o zmianę wyroku i oddalenie odwołania. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja nie jest zasadna. Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Ustalenie wystąpienia niezdolności do samodzielnej egzystencji winno zostać dokonane przez pryzmat treści przepisu art. 13 ust. 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zgodnie z którym o wystąpieniu przedmiotowej niezdolności mówić można w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzenie tego faktu wymaga wiedzy specjalistycznej poprzez odniesienie się do medycznych i zawodowych kryteriów orzeczniczych. Wyczerpujący i pełny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci opinii biegłych sądowych, dokumentacji medycznej, wskazuje na niezdolność do samodzielnej egzystencji wnioskodawcy. Wnioski opinii biegłych sądowych , na których Sąd Okręgowy się oparł są jednoznaczne i nie nasuwają zastrzeżeń w zakresie oceny stopnia samodzielności i poradności wnioskodawcy w zaspokajaniu codziennych potrzeb. Sąd Okręgowy należycie wyjaśnił sprawę, a przeprowadzona ocena dowodów jest prawidłowa i odpowiada powyższym kryteriom. Apelacja nie wykazuje uchybień w rozumowaniu Sądu, które podważałyby prawidłowość dokonanej oceny. Przekonywający charakter opinii - uzasadniał w pełni rezygnację z zasięgnięcia opinii dalszych biegłych. Tym samym nie zostały naruszone wskazane w apelacji przepisy prawa procesowego. Brak jest podstaw do prowadzenia dalszego postepowania dowodowego, bowiem w toku postępowania przeprowadzonego przed Sądem pierwszej instancji istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy zostały wyjaśnione w sposób gruntowny i wszechstronny. Skoro ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego na podstawie art. 75 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych chybiony jest zarzut naruszenia tego przepisu. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. , orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI