III AUa 597/17

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2018-01-25
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSubezpieczenie społeczneokresy składkoweumowa agencyjnakapitał początkowyemerytura rolniczaprawo pracyubezpieczenia społeczne

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS o przyznaniu emerytury z uwzględnieniem okresów zatrudnienia na umowę agencyjną, nawet jeśli były one już częściowo uwzględnione w emeryturze rolniczej.

Ubezpieczona kwestionowała sposób obliczenia swojej emerytury, domagając się nieuwzględniania okresu zatrudnienia na umowę agencyjną, który jej zdaniem został już zaliczony do emerytury rolniczej. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, uznając, że okresy te prawidłowo zostały uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego i emerytury pracowniczej. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo nie przewiduje możliwości wyboru okresów składkowych przez ubezpieczonego i oddalił apelację jako bezzasadną.

Sprawa dotyczyła odwołania U. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L., która przyznała jej emeryturę od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, ustalając jej wysokość na 492,24 zł. Ubezpieczona domagała się zmiany decyzji poprzez nieuwzględnianie okresu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. od 4 maja 1978 r. do 5 kwietnia 1979 r., argumentując, że ten okres został już zaliczony do emerytury rolniczej, a jego uwzględnienie w emeryturze pracowniczej spowodowałoby utratę prawa do emerytury rolniczej. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie, ustalając, że okresy zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej w Gminnej Spółdzielni (...) w B. (od 13 lipca 1973 r. do 7 kwietnia 1975 r. oraz od 4 maja 1978 r. do 5 kwietnia 1979 r.) zostały prawidłowo uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego i emerytury. Sąd Apelacyjny w Lublinie, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że stan faktyczny był bezsporny, a spór dotyczył jedynie możliwości wyboru okresów składkowych przez ubezpieczoną. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia i wnioskowania Sądu Okręgowego, wskazując, że prawo nie przewiduje możliwości pominięcia udowodnionego okresu składkowego przy ustalaniu prawa do emerytury i jej wysokości. W związku z tym apelacja została oddalona na mocy art. 385 KPC.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej, za który odprowadzano składki do ZUS, musi zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury pracowniczej, nawet jeśli był już częściowo uwzględniony w kontekście emerytury rolniczej. Prawo nie przewiduje możliwości wyboru okresów składkowych przez ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okresy zatrudnienia na umowę agencyjną, za które odprowadzano składki, są okresami składkowymi w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Prawo nie pozwala na pominięcie takiego okresu przez ubezpieczonego przy ustalaniu jego świadczeń. Zaliczenie tych okresów do emerytury pracowniczej nie wyklucza możliwości pobierania emerytury rolniczej, a jedynie wpływa na sposób obliczenia świadczenia pracowniczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
U. M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wymienienie okresów składkowych uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury, w tym okresów ubezpieczenia osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 4 § pkt 13

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja ubezpieczonego jako osoby podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników.

ustawa emerytalna art. 4 § pkt 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja okresu ubezpieczenia jako okresu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 6 § ust. 4

Podleganie ubezpieczeniu osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej.

ustawa emerytalna art. 10 § ust. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dotyczący uwzględniania tzw. okresów uzupełniających (ubezpieczenia społecznego rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego, pracy w gospodarstwie rolnym) w celu uzupełnienia okresu wymaganego do przyznania emerytury, gdy okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż nie chodziło o uzupełnienie okresu, a o uwzględnienie okresu składkowego.

ustawa emerytalna art. 24 § ust. 1a pkt 13

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określenie wieku emerytalnego dla kobiet urodzonych w okresie od 1 października 1955 r. do 31 grudnia 1955 r. jako co najmniej 61 lat.

ustawa emerytalna art. 116 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do wycofania wniosku o emeryturę do dnia uprawomocnienia się decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej, za które odprowadzano składki, są okresami składkowymi i podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury. Prawo nie przewiduje możliwości wyboru przez ubezpieczonego okresów składkowych do zaliczenia. Zaliczenie okresu zatrudnienia na umowę agencyjną do emerytury pracowniczej nie wyklucza możliwości pobierania emerytury rolniczej, a jedynie wpływa na sposób obliczenia świadczenia pracowniczego.

Odrzucone argumenty

Okres zatrudnienia na umowę agencyjną nie powinien zostać zaliczony do emerytury pracowniczej, ponieważ został już uwzględniony przez KRUS przy ustalaniu emerytury rolniczej. Możliwość pominięcia okresu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego.

Godne uwagi sformułowania

Żądanie wnioskodawczyni, aby wysokość emerytury ustalić w oparciu o stażu ubezpieczeniowy wybrany przez nią z pominięciem udowodnionego okresu składkowego jest całkowicie pozbawione podstaw. Podnoszone zarzuty świadczą o niezrozumieniu przez skarżącą treści przytoczonych przepisów i nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego wyroku.

Skład orzekający

Elżbieta Czaja

przewodniczący

Krystyna Smaga

członek

Małgorzata Rokicka-Radoniewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości zaliczania okresów zatrudnienia na umowę agencyjną do stażu ubezpieczeniowego przy ustalaniu emerytury pracowniczej, nawet jeśli były one częściowo związane z rolnictwem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okresy składkowe mogą być powiązane z różnymi systemami ubezpieczeń (rolniczym i pracowniczym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących zaliczania okresów składkowych i potencjalnych konfliktów między systemem rolniczym a pracowniczym.

Czy okres pracy agencyjnej może być zaliczony do dwóch emerytur? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III AUa 597/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Czaja Sędziowie: SA Krystyna Smaga SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. w Lublinie sprawy U. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wysokość emerytury na skutek apelacji U. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt VIII U 4112/16 oddala apelację. Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Czaja Krystyna Smaga III AUa 597/17 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 2 listopada 2016 roku przyznał U. M. emeryturę od dnia (...) , tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury została ustalona w kwocie 492,24 złotych. Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie wniosła U. M. , domagając się jej zmiany poprzez uwzględnienie przy obliczaniu wysokości emerytury okresu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. w okresie od dnia 13 lipca 1973 roku do dnia 7 kwietnia 1975 roku, jednocześnie z bez uwzględniania zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni od dnia 4 maja 1978 roku do dnia 5 kwietnia 1979 roku. W uzasadnieniu wskazała, że okres pracy od dnia 4 maja 1978 roku do dnia 5 kwietnia 1979 roku został już zaliczony do okresu pracy w rolnictwie i od dnia 21 stycznia 2011 roku przyznana jej została emerytura rolnicza na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2009 roku. W wyżej wymienionym okresie wykonywała pracę jako rolnik oraz jako pracownik, a zaliczenie go do okresu uprawniającego do emerytury pracowniczej spowoduje utratę prawa do emerytury rolniczej. Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 27 marca 2017 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że U. M. urodziła się w dniu (...) . W dniu 29 grudnia 2008 roku złożyła wniosek o ustalenie kapitału początkowego, do którego dołączyła dokumenty poświadczające okresy zatrudnienia. Ze świadectw pracy z dnia 30 listopada 1989 roku wynika, że w okresie od dnia 13 lipca 1973 roku do dnia 7 kwietnia 1975 roku była zatrudniona w Gminnej Spółdzielni (...) w B. na podstawie umowy agencyjnej na stanowisku Gospodarcza Klubu (...) . Ponadto była zatrudniona w tej samej Spółdzielni w okresie od dnia 4 maja 1978 roku do dnia 5 kwietnia 1979 roku na podstawie umowy agencyjnej na stanowisku Agenta (...) . Spółdzielnia odprowadzała składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją z dnia 17 marca 2009 roku Zakład ustalił wartość kapitału początkowego dla U. M. , a decyzją z dnia 14 października 2016 roku dokonał jego ponownego ustalenia. Do obliczenia kapitału uwzględniono okresy zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. . Wnioskodawczyni od dnia 21 stycznia 2011 roku pobiera emeryturę rolniczą, do ustalenia której nie zaliczono żadnych okresów pracy pozarolniczej. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 listopada 2016 roku organ rentowy, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 października 2016 roku, przyznał wnioskodawczyni emeryturę od dnia (...) . Do stażu pracy organ rentowy uwzględnił okresy zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. od dnia 13 lipca 1973 roku do dnia 7 kwietnia 1975 roku oraz od dnia 4 maja 1978 roku do dnia 5 kwietnia 1979 roku. Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach kapitałowych oraz aktach emerytalnych, przedłożonych przez organ rentowy, przy czym okoliczności w nich stwierdzone nie były sporne w niniejszej sprawie. Kwestią sporną jest natomiast możliwość pominięcia ubezpieczenia z okresu zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni (...) w B. przez organ rentowy przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury. Sąd Okręgowy orzekł, że zgodnie z art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887, tekst jedn. ze zm.) ubezpieczonym jest osoba podlegająca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei okresem ubezpieczenia w świetle art. 4 pkt 5 ustawy emerytalnej jest okres opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca w art. 6 cytowanej ustawy wymienił okresy składkowe, które uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury. Są nimi m.in. okresy ubezpieczenia, którym na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku (Dz. U. z 2016 r., poz. 963, tekst jedn. ze zm.) podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej. Ponadto aktem prawnym regulującym kwestię ustalania prawa do emerytury jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r., nr 237, poz. 1412). Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia zainteresowany zgłaszający wniosek o emeryturę powinien dołączyć do wniosku dokumenty stwierdzające okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość. Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe jest według § 22 ust. 1 rozporządzenia m. in. świadectwo pracy. Jak natomiast stanowi § 28 ust. 2 rozporządzenia po wydaniu decyzji w sprawie świadczenia organ rentowy zwraca zainteresowanemu, na jego wniosek, przedłożone dokumenty po sporządzeniu ich kopii, z wyłączeniem zaświadczeń potwierdzających wysokość wynagrodzenia, przychodu, dochodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń, rachunków poniesionych kosztów pogrzebu oraz pisemnych zeznań świadków i oświadczeń zainteresowanego. Z bezspornego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że U. M. od dnia (...) nabyła prawo do emerytury z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1a pkt 13, zgodnie z którym wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie od dnia 1 października 1955 roku do dnia 31 grudnia 1955 roku wynosi co najmniej 61 lat. Zarówno prawo do emerytury, jak i jej wysokość, a wcześniej kapitał początkowy, zostały ustalone na podstawie przedłożonej dokumentacji, z której w sposób bezsprzeczny wynika, że w okresach od dnia 13 lipca 1973 roku do dnia 7 kwietnia 1975 roku oraz od dnia 4 maja 1978 roku do dnia 5 kwietnia 1979 wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej. Wnioskodawczyni nie może zatem zanegować tego faktu i wnioskować o jego pominięcie. Nie przewidują tego aktualnie obowiązujące przepisy prawa. Wnioskodawczyni przysługuje jedynie prawo do wycofania wniosku o emeryturę, nie później jednak niż do dnia uprawomocnienia się decyzji, o czym stanowi art. 116 ust. 2 ustawy emerytalnej, a co zostało powtórzone w punkcie (...) „Informacji” znajdujących na wniosku o emeryturę. W ocenie Sądu błędne jest powoływanie się wnioskodawczyni na treść art. 10 ust. 3 ustawy emerytalnej. Wskazany przepis przewiduje uwzględnienie do ogólnego stażu ubezpieczeniowego tzw. okresów uzupełniających, na które składają się: -okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, - przypadające przed dniem 1 lipca 1977 roku okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, - przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Dotyczy to sytuacji, gdy okresy składkowe i nieskładkowe wymienione w art. 6 i 7 ustawy emerytalnej są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. W świetle art. 10 ust. 3 ustawy emerytalnej okresów uzupełniających nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W niniejszej sprawie organ rentowy nie zaliczał przy ustalaniu emerytury okresów pracy w gospodarstwie rolnym jako okresów uzupełniających, ponieważ wziął pod uwagę okres zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej w Gminnej Spółdzielni (...) . W związku z tym nie było potrzeby stosowania art. 10 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy ustalając prawo i wysokość emerytury wnioskodawczyni wydał decyzję zgodną z powołanymi przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , jak i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe . Od tego wyroku apelację wniosła wnioskodawczyni U. M. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie okresu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, która to praca nie powinna zostać zaliczona, bo ten okres został uwzględniony przez KRUS. Wnosiła o zmianę wyroku poprzez wyeliminowanie okresu pracy w Gminnej Spółdzielni (...) w B. , który został zaliczony przez KRUS. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, ani błędnych ustaleń faktycznych. Wbrew zarzutom apelacji stan faktyczny był bezsporny – okres ubezpieczenia wnioskodawczyni został ustalony prawidłowo, a spór dotyczył wyłącznie możliwości ustalenia stażu ubezpieczeniowego bez uwzględnienia jednego z okresów składkowych. Żądanie wnioskodawczyni, aby wysokość emerytury ustalić w oparciu o stażu ubezpieczeniowy wybrany przez nią z pominięciem udowodnionego okresu składkowego jest całkowicie pozbawione podstaw. Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776). Podnieść należy dodatkowo, że skarżąca argumentami przytoczonymi w apelacji w żaden sposób nie podważyła zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, prezentując własną interpretację przepisów nie znajdującą oparcia w ich treści. Podnoszone zarzuty świadczą o niezrozumieniu przez skarżącą treści przytoczonych przepisów i nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego wyroku. Z tych względów i na mocy art.385 KPC Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę