III AUa 538/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-09-25
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSodsetkiświadczenieprzeliczenieubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Apelacyjny oddalił apelacje obu stron, uznając wyrok Sądu Okręgowego zasądzający odsetki od emerytury za prawidłowy.

Sprawa dotyczyła wniosku J. M. o wyrównanie świadczenia emerytalnego, naliczenie odsetek i przeliczenie emerytury według kwoty bazowej z 2012 r. Sąd Okręgowy zasądził odsetki od kwoty wyrównania, oddalając pozostałe żądania. Zarówno wnioskodawca, jak i ZUS wnieśli apelacje. Sąd Apelacyjny uznał obie apelacje za bezzasadne, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego co do odpowiedzialności ZUS za opóźnienie w ustaleniu prawidłowej wysokości świadczenia i zasądzenia odsetek.

J. M. domagał się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyrównania świadczenia emerytalnego, naliczenia odsetek oraz przeliczenia emerytury według kwoty bazowej z 2012 r. ZUS odmówił spełnienia tych żądań. Sąd Okręgowy w Przemyślu, częściowo uwzględniając odwołanie, zasądził od ZUS na rzecz J. M. ustawowe odsetki od kwoty 894,31 zł wypłaconej tytułem przeliczonej emerytury, począwszy od dnia 9 listopada 2011 r., a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że J. M. nabył prawo do emerytury z wskaźnikiem 61,58%, a późniejszy wyrok Sądu Apelacyjnego z 18 października 2012 r. nakazał przeliczenie świadczenia od 9 listopada 2011 r. z uwzględnieniem wskaźnika 72,29%. ZUS, wykonując ten wyrok, wydał decyzję z 29 listopada 2012 r., w której popełnił omyłki rachunkowe. Sąd Okręgowy uznał, że ZUS nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury, co uzasadniało zasądzenie odsetek. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił obie apelacje, uznając wyrok Sądu Okręgowego za trafny. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ZUS był zobowiązany do ścisłego wykonania wyroku z 18 października 2012 r., który określał datę zwłoki na 9 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że ZUS nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury, a dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji może być również dniem wpływu prawomocnego orzeczenia, jeśli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie tych okoliczności. W tej sprawie ZUS dysponował wystarczającymi środkami dowodowymi do prawidłowego ustalenia świadczenia już w momencie wydawania decyzji z 9 listopada 2011 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienie, jeśli dysponował wystarczającymi środkami dowodowymi do prawidłowego ustalenia świadczenia, a mimo to nie wydał decyzji w terminie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że organ rentowy nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury. Dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji może być również dniem wpływu prawomocnego orzeczenia, o ile organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie tych okoliczności. W tej sprawie ZUS dysponował wystarczającymi dowodami już wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. M.

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 118 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji jest również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia, o ile za nieustalenie tych okoliczności odpowiedzialności nie ponosi organ rentowy.

Pomocnicze

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 85 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury wnioskodawcy. Dzień wpływu prawomocnego orzeczenia może być dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, jeśli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie. ZUS dysponował wystarczającymi środkami dowodowymi do prawidłowego ustalenia świadczenia już wcześniej.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania co do ustawowych odsetek, zarzucając naruszenie art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy zarzucił błędne zastosowanie art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 118 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, twierdząc, że do ostatecznego ustalenia okoliczności doszło w postępowaniu sądowym, a nie mógł ustalić faktu odprowadzania składek na podstawie legitymacji związkowej.

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury wnioskodawcy. Dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji jest również dniem wpływu prawomocnego orzeczenia, o ile za nieustalenie tych okoliczności odpowiedzialności nie ponosi organ rentowy.

Skład orzekający

Roman Skrzypek

przewodniczący

Urszula Kocyłowska

sędzia

Alicja Podczaska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w wydaniu decyzji i zasądzania odsetek od świadczeń emerytalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ rentowy dysponował danymi, ale nie podjął działań w terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów o odsetkach i odpowiedzialności ZUS za opóźnienia.

Kiedy ZUS musi zapłacić odsetki za zwłokę w przyznaniu emerytury?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 538/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Roman Skrzypek Sędziowie: SSA Urszula Kocyłowska SSA Alicja Podczaska (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy M. Piekiełek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę - wyrównanie świadczenia na skutek apelacji obydwu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 15 kwietnia 2013 r. sygn. akt III U 152/13 o d d a l a apelacje. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił J. M. wyrównania świadczenia emerytalnego za lata ubiegłe, naliczenia odsetek od wypłaconego wyrównania oraz przeliczenia emerytury według kwoty bazowej, obowiązującej w 2012 r. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniósł o jej zmianę, wyrównanie świadczenia za okres, co najmniej trzech lat wstecz wraz z odsetkami, przeliczenie nowej kwoty bazowej od ustalonego wyższego wskaźnika 72,29 %, na podstawie uwzględnionego wynagrodzenia – wpisu 1 % w legitymację (...) S. W. przez Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 18 października 2012 r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że decyzja przeliczająca świadczenie została wydana w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt III U 152/13 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń zmienił w części zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. na rzecz J. M. ustawowe odsetki od kwoty 894,31 zł wypłaconej tytułem przeliczonej emerytury, począwszy od dnia 9 listopada 2011 r., a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że J. M. , ur. (...) , nabył prawo do emerytury na podstawie decyzji ZUS Oddziału w R. z dnia 24 stycznia 2007 r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 61,58 %. Organ rentowy kilkakrotnie wydawał decyzje w przedmiocie przeliczenia świadczenia wnioskodawcy, ostatnią z dnia 9 listopada 2011 r. Odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt III U 85/12. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt III AUa 488/12 zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą decyzję i ustalił prawo J. M. do przeliczenia świadczenia emerytalnego od dnia 9 listopada 2011 r. z uwzględnieniem wwpw wynoszącego 72,29%. Powyższy wyrok wpłynął wraz z aktami emerytalnymi do ZUS Oddziału w R. w dniu 26 listopada 2012 r. Wykonując ten wyrok, organ rentowy wydał – niezaskarżoną przez wnioskodawcę - decyzję z dnia 29 listopada 2012 r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto wnioskodawcy przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalono na 72,29%. Sąd stwierdził, że wysokość świadczenia brutto została wyliczona prawidłowo, ale w decyzji wystąpiły omyłki rachunkowe, gdyż organ rentowy błędnie wyliczył wysokość emerytury od dnia 1 marca 2012 r., która powinna wynosić 1.380,98 zł, a także przyjął nieprawidłową wysokość najniższej emerytury przy ustalaniu zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie rolne. Na skutek powyższych omyłek w części III decyzji wysokość emerytury została błędnie określona na kwotę 1.445,25 zł, a w części IV wskazano prawidłową kwotę 1.442 zł. Nadto Sąd ustalił, że przy obliczaniu wwpw emerytury uwzględniono wynagrodzenie za rok 1968, a podstawę wymiaru składek ustalono na 22.023 zł, co stanowi 87,14 % rocznego przeciętnego wynagrodzenia z tego roku. Na powyższą kwotę złożyły się: wynagrodzenie z okresu zatrudnienia w (...) , (...) i w (...) S. W. Przechodząc do oceny prawnej Sąd Okręgowy podkreślił, że zakres rozpoznania obecnej sprawy określa treść decyzji z dnia 28 grudnia 2012 r. Zdaniem Sądu I instancji organ rentowy nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury wnioskodawcy, gdyż przyjęcie, że wpisy w legitymacji związkowej, dotyczące składek członkowskich mogą być podstawą do ustalenia wysokości wynagrodzenia było możliwe już na etapie postępowania administracyjnego, wszczętego na skutek wniosku z dnia 9 listopada 2011 r. Brak stwierdzenia odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji w wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2012 r., nie oznacza pozbawienia wnioskodawcy prawa do odsetek, ale skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania na okoliczność ewentualnego opóźnienia organu rentowego w wydaniu decyzji. Sąd I instancji przesądził tę kwestię pozytywnie, skoro w sprawie o sygn. akt III AUa 488/12 Sąd nie ustalał żadnych nowych okoliczności, a jedynie dokonał odmiennej od organu rentowego oceny dokumentu, na podstawie którego możliwe było ustalenie wyższego wwpw. Od powyższego wyroku apelacje złożyły obie strony. Wnioskodawca zarzucił nie uwzględnienie wszelkich dowodów, mających istotne znaczenie dla wyrównania świadczenia, co najmniej trzy lata wstecz wraz z odsetkami. Organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez oddalenie odwołania, co do ustawowych odsetek, zarzucając naruszenie przepisu art. 118 ust. 1 a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, a także art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13.10 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 118 ust. 1 i 2 ustawy wymienionej w pkt. 1, poprzez przyjęcie, że w sprawie o przeliczenie emerytury doszło do opóźnienia w wypłacie kwoty w wysokości 894, 31 zł, za którą odpowiedzialność ponosi organ rentowy, w sytuacji gdy do ostatecznego ustalenia okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia wysokości świadczenia doszło w postępowaniu sądowym, a także stwierdzenie o odpowiedzialności organu rentowego w opóźnieniu tej wypłaty, w sytuacji gdy na podstawie legitymacji związkowej organ rentowy nie mógł ustalić faktu odprowadzania od tych kwot składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Obie apelacje zarówno wnioskodawcy, jak i organu rentowego są bezzasadne, a zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu jest trafny i nie narusza prawa. Treść obecnie zaskarżonej decyzji organu rentowego jest następstwem postępowania odwoławczego od decyzji z dnia 9 listopada 2011 r. Organ rentowy, wydając decyzję z dnia 29 listopada 2012 r., wykonywał wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2012 r. i był zobowiązany do zrealizowania go ściśle. Powyższe orzeczenie określało bowiem, że przeliczenie ma nastąpić od 9 listopada 2011 r., bo od tej daty ZUS był w zwłoce. Dalsze żądania wnioskodawcy nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach faktycznych, ani też w stanie prawnym. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organ rentowy nie ustalił w terminie prawidłowej wysokości emerytury wnioskodawcy. Dlatego też, kształtując obowiązek wypłaty odsetek w sposób określony w zaskarżonym wyroku, Sąd nie naruszył art. 118 ust. 1 a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, który należy rozumieć w ten sposób, że dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji jest również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia, o ile za nieustalenie tych okoliczności odpowiedzialności nie ponosi organ rentowy. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy, wydając decyzję z dnia 9 listopada 2011 r., dysponował wystarczającymi środkami dowodowymi, by prawidłowo ustalić wysokość świadczenia wnioskodawcy. Z podanych przyczyn orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI