III AUa 535/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej wniosku o interpretację przepisów ubezpieczeń społecznych w kontekście umowy o pracę, umarzając postępowanie, a w pozostałej części oddalił apelacje.
Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudnienia na umowę o pracę lub umowę zlecenia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w części dotyczącej umowy o pracę, umarzając postępowanie z uwagi na cofnięcie odwołania, a w pozostałej części (dotyczącej umowy zlecenia) oddalił apelacje, uznając interpretację ZUS za prawidłową.
Wnioskodawca A. Z. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pisemną interpretację przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w sytuacji jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę (z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego) lub umowy zlecenia (z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego). ZUS uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy w obu przypadkach. Wnioskodawca odwołał się od decyzji, domagając się ustalenia, że w okresie umowy o pracę podlegał jedynie obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu działalności gospodarczej, a w okresie umowy zlecenia nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje, uchylił wyrok w części dotyczącej umowy o pracę i umorzył postępowanie, ponieważ wnioskodawca cofnął odwołanie w tym zakresie. W pozostałej części, dotyczącej umowy zlecenia, Sąd Apelacyjny oddalił apelacje, podzielając stanowisko ZUS i wskazując, że zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w przypadku jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania umowy zlecenia, obowiązek ubezpieczenia powstaje z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest niższa od najniższej podstawy dla osób prowadzących działalność gospodarczą, a ubezpieczenie z tytułu umowy zlecenia jest dobrowolne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy umowa o pracę stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej mają charakter dobrowolny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie w tej części z uwagi na cofnięcie odwołania przez wnioskodawcę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie w części, oddalenie w pozostałej części
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.d.g. art. 10 § 1
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Podstawa prawna wniosku o pisemną interpretację przepisów.
u.s.u.s. art. 9 § 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje podleganie ubezpieczeniom społecznym w przypadku jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, uzależniając obowiązek od podstawy wymiaru składek.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa minimalną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 203
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna cofnięcia pozwu/wniosku.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia pozwu w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie odwołania w części dotyczącej umowy o pracę, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych Sądu Okręgowego w zakresie interpretacji art. 9 ust. 2 u.s.u.s. dotyczącej umowy zlecenia. Argumentacja oparta na przepisach sprzed nowelizacji z 2005 roku (art. 9 ust. 2 u.s.u.s.) w odniesieniu do umowy zlecenia.
Godne uwagi sformułowania
Zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w spornej kwestii, nie zaś przedstawianie poglądów i wykładni przepisów odnoszących się do różnych sytuacji faktycznych. Istotą tego postępowania jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. Z tego względu nieprawidłowe jest w sprawach toczących się z odwołania od decyzji organu rentowego wydanych w trybie art. 10 ust. 1 w/w ustawy stawianie zarzutu apelacyjnego błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy.
Skład orzekający
Władysława Prusator-Kałużna
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Orechwa-Zawadzka
sędzia
Marek Szymanowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia (działalność gospodarcza, umowa o pracę, umowa zlecenie), zwłaszcza po nowelizacji z 2005 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji z 2005 roku, z uwzględnieniem art. 9 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia obowiązków składkowych przy zbiegu różnych form zatrudnienia i działalności. Wyjaśnia niuanse prawne, które mogą być istotne dla wielu przedsiębiorców i osób pracujących.
“Zbieg działalności gospodarczej i umowy o pracę/zlecenia: kiedy płacisz składki, a kiedy nie?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn.akt III AUa 535/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2012r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSA Władysława Prusator-Kałużna (spr.) Sędziowie : SA Barbara Orechwa-Zawadzka : SO del. Marek Szymanowski Protokolant : Barbara Chilimoniuk po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. w Białymstoku sprawy z wniosku A. Z. przy udziale zainteresowanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o interpretację przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na skutek apelacji wnioskodawcy A. Z. oraz zainteresowanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 marca 2012 r. sygn.akt V U 938/10 I. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej odwołania A. Z. od pkt. 1 decyzji Zakładu (...) Oddział w B. z dnia 18 maja 2010r. i w tej części postępowanie umarza; II. oddala apelacje w pozostałej części. Sygn. akt III AUa 535/12 UZASADNIENIE A. Z. w dniu 19 kwietnia 2010 roku na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 roku, Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 18 maja 2010 roku, wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 w/w ustawy oraz przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) pkt 1) uznał za nieprawidłowe stanowisko A. Z. w sprawie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przy jednoczesnym zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz pkt 2) uznał za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy w sprawie braku obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przy jednoczesnym wykonywaniu pracy na podstawie umowy zlecenia z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zdaniem organu rentowego, w sytuacji jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia, wnioskodawca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności (ubezpieczenia te stanowią tytuł dobrowolny). W sytuacji zaś jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia wnioskodawca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli przy wykonywaniu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Wnioskodawca może dobrowolnie na swój wniosek być objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. A. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Ostatecznie domagał się jej zmiany i ustalenia, że w okresie od dnia 10 maja 2001 roku do dnia 30 kwietnia 2010 roku (w okresie jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę) podlega jedynie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz ustalenia, że w okresie od dnia 1 maja 2010 roku (w okresie jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia) nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Podniósł, że organ rentowy błędnie uznaje za ważną umowę o pracę z dnia 10 maja 2001 roku zawartą pomiędzy Z. – Spółką Doradztwa (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w W. a odwołującym - większościowym udziałowcem Spółki oraz prezesem zarządu Spółki, której przedmiotem było odpłatne wykonywanie czynności związanych z zarządzeniem Spółką. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego Z. – Spółkę Doradztwa (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Zainteresowana nie zajęła stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 30 marca 2012 roku oddalił odwołanie (pkt I) oraz zasądził od odwołującego A. Z. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II). Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że A. Z. na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 roku, Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji i stwierdzenie, czy istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz czy brak jest obowiązku opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i wykonywaniu pracy na podstawie umowy zlecenia z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie ze wskazanym we wniosku o interpretację stanie faktycznym w dniu 10 maja 2001 roku Z. – Spółka Doradztwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. reprezentowana przez pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników T. S. zawarła z A. Z. , będącym większościowym udziałowcem Spółki oraz prezesem zarządu Spółki, umowę o pracę, której przedmiotem było odpłatne wykonywanie czynności związanych z zarządzeniem Spółką. A. Z. w/w obowiązki na rzecz Spółki wykonywał na podstawie umowy o pracę do dnia 30 kwietnia 2010 roku, zaś od dnia 1 maja 2010 roku strony dotychczasowej umowy o pracę zawarły umowę zlecenia. Zarówno z tytułu umowy o pracę, jak również z tytułu umowy zlecenia odwołujący osiągał wynagrodzenie wyższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Nadto w spornym okresie A. Z. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadził pozarolniczą działalność pod nazwą Doradca Podatkowy A. Z. w B. . Na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 19 czerwca 2001 roku stwierdzono, że odwołujący od dnia 10 maja 2001 roku podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę zawartej z Z. – Spółką Doradztwa (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Decyzją z dnia 24 maja 2010 roku w/w organ rentowy odmówił odwołującemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 czerwca 2001 roku. W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy, mając na uwadze treść ostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 19 czerwca 2001 roku, zaskarżoną aktualnie decyzją z dnia 18 maja 2010 roku wydał prawidłową interpretację w przedmiocie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę (z wynagrodzeniem wyższym od kwoty minimalnego wynagrodzenia), uznając, że w powyższej sytuacji odwołujący nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Sąd I instancji nie odniósł się natomiast do interpretacji dokonanej przez organ rentowy w odniesieniu do obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i wykonywaniu pracy na podstawie umowy zlecenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy jak w sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. A. Z. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę ustaleń, polegający na błędnej interpretacji art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w zakresie ustalenia, iż w przypadku gdy uzyskane w danym miesiącu wynagrodzenie na podstawie umowy zlecenia będzie niższe od kwoty, o której mowa w art. 18 ust. 8 w/w ustawy, tj. od 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalania kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, to odwołujący będzie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. Nadto skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do powyższej kwestii, tj. podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia (pkt 2 decyzji), pomimo tego, że decyzja organu rentowego z dnia 18 maja 2010 roku została przez niego zaskarżona również w tym zakresie. Jednocześnie A. Z. wskazał, że w toku postępowania przed Sądem I instancji cofnął odwołanie w części dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozarolniczej działalności w sytuacji jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnienia na podstawie umowy o pracę (pkt 1 decyzji), co, w jego ocenie, winno spowodować umorzenie postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty, jak wynika z treści apelacji, A. Z. w istocie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kwestii podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę (pkt 1 decyzji) oraz o zmianę zaskarżonego wyroku w pozostałej części (dotyczącej pkt 2 decyzji) i stwierdzenie, że w odniesieniu do okresu jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia podlega wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności (jako że stanowi ono tytuł wyprzedzający do podlegania ubezpieczeniom), bez względu na wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego na podstawie umowy zlecenia. Zainteresowana Z. – Spółka Doradztwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. również zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wywodząc apelację o identycznej treści, jak złożona przez odwołującego A. Z. . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Obie apelacje są częściowo zasadne. Apelacje zasługiwały na uwzględnienie w części dotyczącej kwestii podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej i zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę (pkt 1 decyzji). Istotnie A. Z. w toku postępowania przed Sądem Okręgowym na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 roku cofnął odwołanie w powyższej części (k. 102), na co organ rentowy wyraził zgodę. Z powyższego względu w tym zakresie postępowanie podlegało umorzeniu już przez Sąd I instancji na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 k.p.c. w zw. z art. 469 k.p.c. Na obecnym etapie postępowania należało więc w tej części uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie. W dalszej kolejności należy wskazać, iż A. Z. we wniosku o udzielenie interpretacji wskazał określony stan faktyczny, przepisy będące przedmiotem interpretacji oraz swoje stanowisko w sprawie. Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt III UK 117/10 (lex numer 898257), iż zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w spornej kwestii, nie zaś przedstawianie poglądów i wykładni przepisów odnoszących się do różnych sytuacji faktycznych. Istotą tego postępowania jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. W konsekwencji powyższego również Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego wydanej w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 roku, Nr 220, poz. 1447 ze zm.) nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje, czy dokonana interpretacja przepisów w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego jest prawidłowa. Z tego względu nieprawidłowe jest w sprawach toczących się z odwołania od decyzji organu rentowego wydanych w trybie art. 10 ust. 1 w/w ustawy stawianie zarzutu apelacyjnego błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy. Skarżący sformułowali powyższy zarzut, jednakże z treści apelacji wynika, iż w istocie jest to zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa – art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) przy rozstrzyganiu o prawidłowości pkt 2 zaskarżonej decyzji, dotyczącego okresu jednoczesnego prowadzenia przez A. Z. pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia . Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że kwestię podlegania ubezpieczeniom społecznym w sytuacji jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia reguluje przepis art. 9 ust. 2a w/w ustawy. Stanowi on, że osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 (tj. osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia) - prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 (tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych) - podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania m.in. umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 (tj. wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia). Powyższy przepis został dodany ustawą z dnia 1 lipca 2005 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2005 roku, Nr 169, poz. 1412) i obowiązuje od dnia 1 listopada 2005 roku. Zgodnie z powyższą nowelizacją osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą jest zobowiązana opłacać składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli podstawa wymiaru składek z tytułu umowy zlecenia jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Powyższy przepis ograniczył zasadę pierwszeństwa w czasie w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i wykonujących jednocześnie umowy cywilnoprawne, m.in. umowę zlecenia. Od dnia 1 listopada 2005 roku powiązano rodzaj tytułu obowiązkowego ubezpieczenia z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeśli bowiem podstawa wymiaru składek w przypadku umowy zlecenia byłaby niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, to obowiązek ubezpieczenia powstaje z tytułu działalności pozarolniczej, co oznacza przełamanie zasady pierwszeństwa w czasie. W takim przypadku możliwe jest jedynie dobrowolne ubezpieczenie równoległe z tytułu wykonywanych umów cywilnoprawnych. Należy również zauważyć, iż reguła odwołująca się do podstawy wymiaru składek (określona w art. 9 ust. 2a w/w ustawy) dotyczy jedynie osób, które prowadzą pozarolniczą działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, gdyż w art. 9 ust. 2a w/w ustawy jest wyraźne odwołanie tylko do art. 8 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy, nie zaś jakąkolwiek działalność pozarolniczą („Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz”, red. B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska, C.H. Beck, Warszawa 2011). Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 8 w/w ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 (m.in. osób prowadzących pozarolniczą działalność), stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Wskazać więc należy, że okoliczność uzyskiwania przez A. Z. (jako osoby jednocześnie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą oraz wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia) z tytułu umowy zlecenia wynagrodzenia wyższego od kwoty minimalnego wynagrodzenia, nie jest okolicznością decydującą o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Stąd należy stwierdzić, iż organ rentowy zaskarżoną aktualnie decyzją z dnia 18 maja 2010 roku dokonał prawidłowej interpretacji stwierdzając, że, w sytuacji jednoczesnego prowadzenia przez odwołującego pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia (od dnia 1 maja 2010 roku), wnioskodawca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli przy wykonywaniu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Wnioskodawca może zaś dobrowolnie na swój wniosek być objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. W tym miejscu należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniu skarżących, organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie stwierdził, że, w sytuacji gdy przy wykonywaniu umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność (dla osoby prowadzącej jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą), osoba taka podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym zarówno z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jak również z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Uznał natomiast, że w powyższej sytuacji obowiązkowo podlega ona ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, zaś ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe) z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia są wówczas dobrowolne. Z uwagi na okoliczność, iż A. Z. pracę na podstawie umowy zlecenia wykonywał od dnia 1 maja 2010 roku, w niniejszej sytuacji znajduje zastosowanie art. 9 ust. 2a, obowiązujący od dnia 1 listopada 2005 roku. Przed dniem 1 listopada 2005 roku m.in. w odniesieniu do osób prowadzących pozarolniczą działalność oraz wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, stosownie do art. 9 ust. 2 w/w ustawy obowiązywała zasada pierwszeństwa w czasie, jak również istniała możliwość wybierania tytułów ubezpieczenia z niską podstawą wymiaru składek (możliwą w przypadku umów cywilnoprawnych). W tamtym stanie prawnym ubezpieczony mógł zmieniać tytuł ubezpieczenia z prowadzenia pozarolniczej działalności na wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, nawet jeżeli czynił to w celu obniżenia kosztów związanych z obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym („Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz”, red. B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska, C.H. Beck, Warszawa 2011). Z uwagi jednak na okoliczność, że Andrzej Zembrowski umowę zlecenia wykonywał od dnia 1 maja 2010 roku, to dawana regulacja prawna nie ma do niego zastosowania. Stosuje się natomiast uregulowanie zawarte w art. 9 ust. 2a w/w ustawy, o czym była mowa powyżej. Zarzut apelacyjny błędnego zastosowania art. 9 ust. 2 w/w ustawy jest więc nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny jak w pkt I sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. , zaś jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 385 k.p.c. A.K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI