III AUa 534/16

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2016-10-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSustawa emerytalnawiek emerytalnystaż ubezpieczeniowynowe zasadystare zasadykontynuacja ubezpieczenia

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie wnioskodawcy i odmawiając mu prawa do emerytury obliczonej według nowych zasad, gdyż nie spełnił on warunku kontynuowania ubezpieczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS i przyznał S. K. emeryturę obliczoną według nowych zasad (art. 26 w zw. z art. 55 ustawy emerytalnej), uznając, że spełnił on warunki do jej uzyskania. ZUS wniósł apelację, zarzucając błędną wykładnię art. 55 ustawy, ponieważ wnioskodawca nie kontynuował ubezpieczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, stwierdzając, że wnioskodawca nie spełnił kluczowego warunku kontynuowania ubezpieczenia po osiągnięciu 65 lat, co wyklucza zastosowanie art. 55 ustawy, i w konsekwencji oddalił odwołanie.

Organ rentowy odmówił S. K. przyznania emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ ubezpieczony miał już przyznane prawo do emerytury decyzją z 2005 roku. S. K. złożył odwołanie, domagając się obliczenia emerytury według nowych zasad. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając wysokość emerytury na 4055,03 zł brutto, uznając, że wnioskodawca spełnił warunki określone w art. 55 ustawy, w tym posiadanie wymaganego stażu i wieku, oraz złożenie wniosku po 31.12.2008 r. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które nie wyłącza stosowania art. 55 w przypadku uzyskania wcześniejszej emerytury. ZUS wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 55 ustawy, wskazując, że S. K. nie kontynuował ubezpieczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Z ustaleń faktycznych wynikało, że S. K. pobierał emeryturę od 2005 roku, a ubezpieczenie kontynuował tylko do 31.12.2008 r. Powszechny wiek emerytalny (65 lat) osiągnął w dniu (...), po tej dacie nie podlegał już ubezpieczeniom społecznym. Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 55 ustawy wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek: wniosku po 31.12.2008 r., kontynuowania ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego (60/65 lat) oraz wyższej kwoty emerytury obliczonej według nowych zasad. Kluczowe było stwierdzenie, że S. K. nie kontynuował ubezpieczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, co oznaczało niespełnienie warunków do zastosowania art. 55 ustawy. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ubezpieczony nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60/65 lat), nie może skorzystać z możliwości obliczenia emerytury według nowych zasad na podstawie art. 55 ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowym warunkiem zastosowania art. 55 ustawy emerytalnej jest kontynuowanie ubezpieczenia emerytalnego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Wnioskodawca, mimo że pobierał wcześniejszą emeryturę, zakończył okres podlegania ubezpieczeniu przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, co wykluczyło możliwość zastosowania przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 55

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Umożliwia ustalenie wysokości świadczenia osobom spełniającym warunki do przejścia na emeryturę na starych zasadach (art. 27) według reguł obowiązujących dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r. (art. 26), o ile osoby te kontynuowały ubezpieczenie emerytalne po osiągnięciu 60/65 lat życia i wystąpiły z wnioskiem o świadczenie po 31.12.2008 r., a emerytura obliczona w myśl art. 26 okaże się wyższa niż obliczona zgodnie z art. 53.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający zasady obliczania emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948 r.

ustawa emerytalna art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki uzyskania emerytury, w tym wiek emerytalny (65 lat dla mężczyzn urodzonych do 31.12.1947 r.) oraz wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 25 lat dla mężczyzn).

KPC art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez wnioskodawcę warunku kontynuowania ubezpieczenia emerytalnego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (65 lat).

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca spełnił warunki do obliczenia emerytury według nowych zasad (art. 26 w zw. z art. 55 ustawy emerytalnej), mimo pobierania wcześniejszej emerytury. Uzyskanie wcześniejszej emerytury nie wyłącza stosowania art. 55 ustawy emerytalnej.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, że ubezpieczony był uprawniony do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym nie ma znaczenia istotne są przesłanki odnoszące się do kontynuowania ubezpieczenia emerytalnego po dniu osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art.27 ustawy – czyli 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę.

Skład orzekający

Elżbieta Czaja

przewodniczący

Małgorzata Rokicka - Radoniewicz

sprawozdawca

Małgorzata Pasek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania art. 55 ustawy emerytalnej, w szczególności wymogu kontynuowania ubezpieczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, nawet w przypadku pobierania wcześniejszej emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego, który pobierał emeryturę w obniżonym wieku i zakończył ubezpieczenie przed osiągnięciem wieku powszechnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i interpretacji przepisów, które mogą wpływać na wysokość świadczeń wielu osób. Pokazuje, jak ważne jest dokładne spełnienie wszystkich formalnych wymogów.

Czy pobieranie wcześniejszej emerytury pozbawia Cię prawa do wyższej emerytury na nowych zasadach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 534/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Czaja Sędziowie: SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.) SA Małgorzata Pasek Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. w Lublinie sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt IV U 314/15 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Czaja Małgorzata Pasek III AUa 534/16 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 26.02.2015 r. odmówił wnioskodawcy S. K. przyznania prawa do emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), ponieważ ubezpieczony miał przyznane prawo do emerytury decyzją z dnia 5.12.2005 r. Od tej decyzji odwołanie złożył S. K. , który wnosił o jej zmianę i obliczenie emerytury na podstawie art.55 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 16 marca 2016 roku zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił wysokość emerytury S. K. na dzień (...) na kwotę 4055,03 (cztery tysiące pięćdziesiąt pięć 3/100) złotych brutto. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony S. K. , ur. (...) , w dniu 23.11.2005 r. złożył wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją z dnia 5.12.2005 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu emeryturę w wieku obniżonym z chwilą ukończenia przez S. K. 60-tego roku życia, tj. od dnia (...) . Ubezpieczony kontynuował zatrudnienie do dnia 31.12.2008 r. W dniu 3.02.2015 r. ubezpieczony złożył do wniosek o przyznanie emerytury obliczonej wg nowych zasad. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił S. K. obliczenia wysokości świadczenia w trybie określonym w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na to, iż ubezpieczony pobiera emeryturę przyznaną decyzją z dnia 5.12.2005 r. Sąd Okręgowy orzekł, że kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść art. 55 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2013 poz. 1440 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27 , który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31.12.2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26 , jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53. Przepis ten przewiduje dwa warunki do obliczenia emerytury na podstawie art. 26 . Pierwszym z nich jest spełnienie przesłanek określonych w art. 27 powyższej ustawy, do których należą osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat w przypadku mężczyzn urodzonych do dnia 31.12.1947 r. jak również posiadanie okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 25 lat dla mężczyzn. Drugi z warunków to wystąpienie z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31.12.2008 r. Obydwa powyższe warunki powinny zostać spełnione łącznie. Bezspornym jest, iż S. K. ma ukończone 65 lat oraz posiada ponad 25 letni staż ubezpieczeniowy. W ocenie Sądu, wnioskodawca miał przyznane prawo do wcześniejszej emerytury, którą otrzymał w dniu ukończenia 60-tego roku życia. Wypracowana przez orzecznictwo wykładania art. 55 wyżej wymienionej ustawy nie pozostawia wątpliwości, iż w przypadku ubezpieczonego zasadnym jest obliczenie prawa do emerytury wg nowych reguł. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. I UK 411/13, uprawnienie do obliczenia emerytury na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) ma ten ubezpieczony urodzony przed 1 stycznia 1949 r., który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a o emeryturę powszechną wystąpił dopiero po 31 grudnia 2008 r. Uzyskanie wcześniejszej emerytury nie wyłącza stosowania tej regulacji. Tym samym argument podnoszony przez ZUS nie jest zasadny. Sąd w toku postępowania ustalił również, iż emerytura obliczona wg reguł wynikających z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest wyższa od poprzednio ustalonej emerytury. Jak wynika bowiem z informacji przedstawionej przez ZUS (k. 23 akt sprawy), wysokość dotychczas pobieranej przez S. K. emerytury wynosi 2903,91 zł. Wysokość emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynosi zaś 4055,03 zł (projekt decyzji k. 16 akt sprawy). Stąd też Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony wypełnił wszystkie wyrażone w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS warunki do nabycia prawa do emerytury obliczonego wg zasad wyrażonych w art. 26 cyt. wyżej ustawy. Od tego wyroku apelację wniósł organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał; - naruszenie prawa materialnego tj. art.55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i renetach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędną wykładnię i przyznanie S. K. prawa do obliczenia emerytury według zasad określonych w art.26 ustawy podczas gdy ubezpieczony nie kontynuował ubezpieczeń emerytalnych i rentowych po osiągnieciu powszechnego wieku emerytalnego - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Organ rentowy zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawca po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego nie kontynuował ubezpieczenia społecznego i w związku z tym nie podlega regulacji z art.55 ustawy emerytalnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna a jej uwzględnienie skutkuje zmiana zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny – wnioskodawca, urodzony (...) w dniu 23 listopada 2005 roku złożył wniosek o przyznanie mu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym i organ rentowy uwzględniając ten wniosek ustalił mu prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2005 roku po ukończeniu przez wnioskodawcę wieku 60 lat. Wnioskodawca wprawdzie kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po dniu nabycia prawa do świadczenia, ale wyłącznie do dnia 31 grudnia 2008 roku. Wiek emerytalny powszechny przewidziany w art.27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 roku, poz.887) osiągnął w dniu (...) i po tej dacie nie podlegał już ubezpieczeniom społecznym. Przepis art.55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych umożliwia ustalenie wysokości świadczenia osobom spełniającym warunki do przejścia na emeryturę na starych zasadach ( art. 27 ) według reguł obowiązujących dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. (tj. na zasadach art. 26 ), o ile osoby te kontynuowały ubezpieczenie emerytalne po osiągnięciu 60/65 lat życia i wystąpiły z wnioskiem o świadczenie po dniu 31 grudnia 2008 r., a emerytura obliczona w myśl art. 26 okaże się wyższa niż obliczona zgodnie z art. 53 . Zgodnie z tym przepisem regulacja ta ma zastosowanie wobec ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 roku przy spełnieniu łącznie trzech przesłanek: - wniosek o świadczenie został zgłoszony po dniu 31 grudnia 2008 roku; - po osiągnieciu wieku emerytalnego 60/65 lat ubezpieczony kontynuował ubezpieczenie emerytalne; - świadczenie obliczone według tzw. nowych zasad jest wyższe od obliczonego na podstawie art.53 ustawy. Okoliczność, że ubezpieczony był uprawniony do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym nie ma znaczenia istotne są przesłanki odnoszące się do kontynuowania ubezpieczenia emerytalnego po dniu osiągniecia wieku emerytalnego określonego w art.27 ustawy – czyli 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę. Zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie cytowanego przepisu art.55 tej ustawy. Sąd Okręgowy nie zwrócił uwagi na fakt, że wnioskodawca, który wiek emerytalny przewidziany w art.27 ustawy 65 lat osiągnął w dniu (...) po tej dacie nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego, a ostatni okres podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu zakończył w dniu 31 grudnia 2008 roku a więc przed osiągnieciem tego wieku. Okoliczność ta oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki wymagane do obliczenia emerytury według zasad przewidzianych w art.26 ustawy emerytalnej. Z tych względów i na mocy powołanego powyżej przepisu oraz na podstawie art.386 § 1 KPC Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI