III AUa 530/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając prawidłowość obliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż przelicznik górniczy 1,8 nie mógł być zastosowany do okresu pracy w dozorze ruchu kopalni.
Ubezpieczony H.M. odwołał się od decyzji ZUS, domagając się przeliczenia renty z uwzględnieniem całego okresu przynależności do drużyny ratowniczej (od 1959 do 1981 r.) przy zastosowaniu wskaźnika 1,8. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że wskaźnik ten można zastosować jedynie do okresu pracy pod ziemią (do 1972 r.). Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy nie przewidywały zastosowania wskaźnika 1,8 do okresu zatrudnienia w dozorze ruchu kopalni (nadsztygar) będącego jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej przy obliczaniu renty wypadkowej.
Sprawa dotyczyła odwołania H.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy. Organ rentowy stwierdził, że wysokość renty została prawidłowo obliczona, a wskaźnik 1,8 może być zastosowany jedynie do okresu pracy pod ziemią w drużynie ratowniczej od 1959 do 1972 roku. Ubezpieczony domagał się przeliczenia renty z uwzględnieniem całego okresu przynależności do drużyny ratowniczej (do 1981 roku). Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie, uznając, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin nie pozwalają na zastosowanie wskaźnika 1,8 do okresu zatrudnienia w dozorze ruchu kopalni (nadsztygar) będącego jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej przy obliczaniu renty wypadkowej. Sąd Apelacyjny w Katowicach w pełni podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, oddalając apelację ubezpieczonego. Sąd podkreślił, że art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. odsyła wyłącznie do art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, który nie przewidywał zastosowania art. 6 ust. 2 tej ustawy (dotyczącego dozoru ruchu) w kontekście obliczania renty wypadkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wskaźnik 1,8 nie może być zastosowany do okresu zatrudnienia na stanowisku nadsztygara (dozoru ruchu kopalni) będącego jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej przy obliczaniu renty wypadkowej, ponieważ przepisy odsyłają wyłącznie do art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, który nie obejmuje tej kategorii.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na interpretacji art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r., który pozwala na zastosowanie wskaźnika 1,8 do pracy górniczej pod ziemią, w tym pracy w drużynach ratowniczych, ale wyłącznie w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Ten ostatni przepis nie obejmuje pracowników dozoru ruchu kopalń (jak nadsztygar) w kontekście obliczania renty wypadkowej z zastosowaniem wskaźnika 1,8.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.zm.u.z.e.g.i.r. art. 2 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przelicznik 1,8 może być zastosowany do pracy górniczej pod ziemią, w tym pracy w drużynach ratowniczych, ale wyłącznie w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Nie obejmuje to pracowników dozoru ruchu kopalń.
u.ś.w.p.i.c.z.
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Pomocnicze
u.z.e.g.i.r. art. 6 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
Określa rodzaje pracy górniczej, które mogą być podstawą do zastosowania przelicznika 1,8, w tym pracę w drużynach ratowniczych.
u.z.e.g.i.r. art. 6 § ust. 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
Dotyczy zaliczania okresów pracy wymienionych w ust. 1 pkt 2 i 3 pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, ale nie ma zastosowania przy obliczaniu renty wypadkowej z przelicznikiem 1,8 na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r.
u.r.e.i.r. art. 1 § pkt 9
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin nie pozwalają na zastosowanie wskaźnika 1,8 do okresu zatrudnienia w dozorze ruchu kopalni (nadsztygar) będącego jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej przy obliczaniu renty wypadkowej. Art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. odsyła wyłącznie do art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, który nie obejmuje pracowników dozoru ruchu w kontekście zastosowania wskaźnika 1,8 do rent wypadkowych.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony argumentował, że przez cały czas pracował pod ziemią i był członkiem drużyny ratowniczej, a stanowisko nadsztygara objął w związku z wdrażaniem projektu systemu bezzałogowego i automatycznego przewozu urobku, co powinno uzasadniać zastosowanie wskaźnika 1,8 do całego okresu.
Godne uwagi sformułowania
Z brzmienia powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, iż przy obliczaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy (przyznanej na podstawie ustawy z dnia 12.06.1975r.) przelicznik 1,8 nie może zostać zastosowany do pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń będących członkami drużyn ratowniczych...
Skład orzekający
Jolanta Pietrzak
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Żurecki
sędzia
Beata Torbus
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania wskaźnika 1,8 przy obliczaniu rent górniczych i wypadkowych, zwłaszcza w kontekście pracy w dozorze ruchu kopalni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących górnictwa i rent wypadkowych, które mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i górniczym, ze względu na szczegółową interpretację przepisów dotyczących wskaźników przeliczeniowych rent.
“Czy praca w dozorze kopalni wyklucza wyższy wskaźnik renty? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 530/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Pietrzak (spr.) Sędziowie SSA Marek Żurecki SSO del. Beata Torbus Protokolant Beata Kłosek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015r. w Katowicach sprawy z odwołania H. M. ( H. M. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość renty na skutek apelacji ubezpieczonego H. M. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 12 lutego 2015r. sygn. akt XI U 2196/14 oddala apelację. /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSO del. B. Torbus Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 530/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6.08.2014 r. organ rentowy powołując się na przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw stwierdził, iż wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy H. M. ( M. ) została prawidłowo obliczona, gdyż wskaźnik 1,8 może zostać zastosowany jedynie do okresu jego przynależności do drużyny ratowniczej od 11.09.1959r. do 30.06.1972r., tj. podczas pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pod ziemią. W odwołaniu od w/w decyzji H. M. domagał się przeliczenia renty z uwzględnieniem całego okresu przynależności do drużyny ratowniczej (tj. od 11.09.1959r. do 7.05.1981r.) wskazując, iż w tym okresie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pod ziemią. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 12.02.2015r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie. Sąd ustalił: H. M. był zatrudniony na pełny etat w KWK (...) w B. na następujących stanowiskach: - od 4.08.1956r. praktykanta pod ziemią, - od 1.08.1959r. sztygara zmianowego przewodów dołowych pod ziemią, - od 1.01.1965r. sztygara oddziałowego przewodów dołowych pod ziemią, - od 1.02.1966r. sztygara objazdowego górniczego pod ziemią, - od 1.07.1972r. do 31.12.1983r. nadsztygara górniczego pod ziemią. Równocześnie od 11.09.1959r. do 7.05.1981r. (tj. 21 lat, 7 miesięcy i 27 dni, zatem przez 259 miesięcy) odwołujący się był członkiem drużyny ratowniczej. Natomiast okres jego równoczesnego zatrudnienia w charakterze sztygara pod ziemią i ratownika od 11.09.1959r. do 30.06.1972r. wynosił 12 lat, 9 miesięcy i 20 dni (tj. 153 miesiące). Decyzją z dnia 7.10.1983r. organ rentowy - na podstawie ustawy z dnia 1 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej od dnia 4.08.1983r. Do ustalania wysokości tego świadczenia wskaźnik 1,8 zastosowano do całego okresu jego przynależności do drużyny ratowniczej, tj. do 259 miesięcy. Następnie w dniu 2.09.1990r. odwołujący się uległ wypadkowi w drodze do pracy i w związku z tym od 1.12.1990r. nabył prawo do renty inwalidzkiej na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . Powyższe świadczenie rentowe ubezpieczony pobiera w zbiegu z emeryturą górniczą. Decyzją z dnia 4.05.2006r. organ rentowy przeliczał H. M. rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy z zastosowaniem przelicznika górniczego 1,8 do 153 miesięcy (tj. okresu od 11.09.1959r. do 30.06.1972r.). W dniu 9.07.2014 r. wpłynął do organu rentowego wniosek H. M. o przeliczenie świadczenia rentowego z uwzględnieniem faktycznego okresu jego pracy w drużynie ratowniczej. Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 6.08.2014r. Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał odwołanie za niezasadne podnosząc w motywach tego rozstrzygnięcia co następuje: Zgodnie z art. 2 ust 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.1994.84.385) przy ustalaniu wysokości emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym lub ubezpieczeniu społecznym, o których mowa w art. 1 pkt 1-5, 7 i 9 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (tj. m.in. przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - art. 1 pkt 9 ustawy o rewaloryzacji z dnia 17.10.1991r.), stosuje się następujące przeliczniki: 1) za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (tj. pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy), 2) za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wymienionej w pkt 1 (tj. ustawy z dnia 1.02.1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin ), - pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 3. W art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1.02.1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz.U.1995.30.154 j.t.) wskazano pracę na obszarze Państwa Polskiego: 1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych, 2) w drużynach ratowniczych, 3) w charakterze mechaników sprzętu ratowniczego drużyn, o których mowa w pkt 2. Równocześnie w art. 6 ust 2 cyt. ustawy przewidziano, iż okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 i 3 zalicza się również pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują co najmniej przez połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego. Przy ustalaniu wysokości górniczych świadczeń za każdy rok pracy, o której mowa w art. 6 cyt. ustawy miał zastosowanie przelicznik 1,8 (art. 10a ust 1 pkt 2 cyt. ustawy), a za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 10 ust. 1 cyt. ustawy miał zastosowanie przelicznik 1,5 (art. 10a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Z brzmienia powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, iż przy obliczaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy (przyznanej na podstawie ustawy z dnia 12.06.1975r.) przelicznik 1,8 nie może zostać zastosowany do pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń będących członkami drużyn ratowniczych, albowiem art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw odsyła wyłącznie do art. 6 ust 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Zatem, skoro przepis ten nie przewidywał zastosowania art. 6 ust 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, to tym samym okres zatrudnienia ubezpieczonego jako nadsztygara (tj. pracownika dozoru ruchu kopalni) i ratownika od 1.07.1972r. do 7.05.1981r. nie może zostać przeliczony z zastosowaniem przelicznika 1,8. Dodatkowo w tym okresie odwołujący się nie pracował stale pod ziemią jak tego wymaga art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. Inaczej ma się sytuacja w przypadku emerytur górniczych przyznanych na podstawie ustawy z dnia 1.02.1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin , gdyż ten akt prawny wymieniony został w punkcie 6 art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw , a w konsekwencji nie ma do niego zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw . Apelację od tego wyroku wywiódł ubezpieczony domagając się jego zmiany i uwzględnienia odwołania. Skarżący podnosił, że przez cały czas pracował pod ziemią i był członkiem drużyny ratowniczej a stanowisko nadsztygara objął w związku z wdrażaniem projektu systemu bezzałogowego i automatycznego przewozu urobku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Również dokonana subsumcja ustaleń faktycznych do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w motywach zaskarżonego wyroku, co oznacza, iż zbędnym jest ponowne szczegółowe przywoływanie tej argumentacji w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego. Słusznie bowiem Sąd I instancji wskazał, że z brzmienia powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, iż przy obliczaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy (przyznanej na podstawie ustawy z dnia 12.06.1975r.) przelicznik 1,8 nie może zostać zastosowany do pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń będących członkami drużyn ratowniczych, albowiem art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw odsyła wyłącznie do art. 6 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Zatem, skoro przepis ten nie przewidywał zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, to tym samym okres zatrudnienia ubezpieczonego jako nadsztygara (tj. pracownika dozoru ruchu kopalni) i ratownika od 1.07.1972r. do 7.05.1981r. nie może zostać przeliczony z zastosowaniem przelicznika 1,8. Z kolei w przypadku emerytur górniczych przyznanych na podstawie ustawy z dnia 1.02.1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin możliwe było dokonanie takiego obliczenia emerytury, ponieważ art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie miał w tym przypadku zastosowania, gdyż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników wymieniona została w punkcie 6 art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw a powołany przepis odnosił się do świadczeń przyznanych na podstawie aktów prawnych wymienionych w art.1 pkt 1-5, 7 i 9 ustawy rewaloryzacyjnej. Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocy art.385 k.p.c. oddalił apelację jako pozbawioną podstaw. /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSO del. B. Torbus Sędzia Przewodniczący Sędzia JM
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI