III AUa 53/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa T. L. do emerytury górniczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, nie uznając części okresów pracy wnioskodawcy za pracę górniczą. Sąd Okręgowy w Koninie zmienił decyzję ZUS, przyznając T. L. prawo do emerytury górniczej, opierając się na uznaniu okresów pracy w dozorze za pracę górniczą. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację ZUS, uznał ją za zasadną. Sąd odwoławczy podkreślił konieczność ścisłej wykładni przepisów dotyczących emerytur górniczych, w szczególności art. 50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że praca na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego, w tym praca wnioskodawcy jako sztygara oddziałowego, nie może być kwalifikowana jako praca górnicza w rozumieniu ustawy, ponieważ brak jest podstawy prawnej do takiego uznania, a rozporządzenia wykonawcze nie mogą rozszerzać definicji ustawowej. W szczególności, Sąd Apelacyjny odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. III UZP 4/23, które stwierdziło brak podstawy prawnej do kwalifikowania zatrudnienia na stanowiskach w dozorze jako pracy górniczej w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołanie T. L. i zasądzając od niego na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, zwłaszcza w kontekście pracy w dozorze i kwalifikacji pracy w kopalniach węgla brunatnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów i może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego, w tym praca sztygara oddziałowego, może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego nie może być kwalifikowana jako praca górnicza w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z powodu braku podstawy prawnej do takiego uznania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej nie warunkuje uznania pracy za górniczą od wykonywania jej na odkrywce, jednakże w przypadku kopalń węgla brunatnego praca na stanowiskach dozoru nie może być wykonywana pod ziemią. Brak jest również podstawy prawnej do uznania takiej pracy za górniczą na podstawie przepisów wykonawczych.
Czy okresy pracy odwołującego T. L. na stanowiskach mistrza budowlanego, inspektora oraz sztygara oddziałowego w okresie od 1 marca 1994 r. do 30 czerwca 2003 r. powinny zostać zaliczone do wymaganego 25-letniego stażu pracy górniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okresy pracy nie mogą zostać zaliczone do stażu pracy górniczej, ponieważ nie spełniają ustawowych kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że praca odwołującego w okresie od 1 kwietnia 1997 r. do 30 czerwca 2003 r. jako sztygara oddziałowego, polegająca na nadzorze nad pracami pomocniczymi i remontowymi, nie stanowi pracy górniczej. Analiza przepisów i orzecznictwa wskazuje, że praca w dozorze w kopalniach węgla brunatnego nie jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. FUS art. 50c § ust. 1 pkt 4 i 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Praca na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także praca pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów.
u.e.r. FUS art. 50a § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki przyznania emerytury górniczej, w tym wiek (55 lub 50 lat) i wymagany staż pracy górniczej (20/25 lat ogółem, w tym 10/15 lat pracy górniczej).
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów § § 9 ust. 2
Określa wysokość opłat za czynności adwokata w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 10 ust.1 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca na stanowiskach dozoru ruchu w kopalniach węgla brunatnego nie jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy. • Przepisy dotyczące emerytur górniczych muszą być wykładane ściśle, a rozporządzenia wykonawcze nie mogą rozszerzać definicji ustawowej. • Brak jest podstawy prawnej do uznania pracy w dozorze w kopalniach węgla brunatnego za pracę górniczą na podstawie art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy emerytalnej.
Odrzucone argumenty
Okresy pracy odwołującego na stanowiskach mistrza budowlanego, inspektora oraz sztygara oddziałowego powinny zostać zaliczone do stażu pracy górniczej. • Praca w dozorze, nawet jeśli nie jest bezpośrednio związana z wydobyciem, powinna być uznana za pracę górniczą, jeśli jest wykonywana w ramach działalności kopalni.
Godne uwagi sformułowania
przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle • nie każda praca w kopalni węgla brunatnego, która funkcjonalnie związana jest z eksploatacją odkrywki, jest pracą górniczą uprawniającą do emerytury górniczej • nie ma podstawy prawnej do kwalifikowania zatrudnienia na stanowiskach w dozorze oraz kierownictwie ruchu kopalni węgla brunatnego jako pracy górniczej w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 5 ustawy
Skład orzekający
Marta Sawińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących emerytury górniczej, zwłaszcza w kontekście pracy w dozorze i kwalifikacji pracy w kopalniach węgla brunatnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów i może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest prawo do emerytury górniczej, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście specyfiki pracy w górnictwie.
“Emerytura górnicza: Czy praca w dozorze kopalni węgla brunatnego się liczy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.