III AUA 520/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania P.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustaleniu jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za nieopłacone składki spółki w łącznej kwocie 112 804,57 zł. Sąd Okręgowy w Olsztynie umorzył postępowanie w części dotyczącej należności głównych składek, na co zgodził się wnioskodawca, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie, zasądzając od P.S. koszty zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszczało odpowiedzialność osób trzecich za odsetki po ogłoszeniu upadłości. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację P.S., uznał ją za uzasadnioną. Sąd Apelacyjny podkreślił rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące odpowiedzialności członka zarządu za odsetki po ogłoszeniu upadłości. Zważywszy, że spółka została ogłoszona upadłością w 2012 r., a przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za odsetki po ogłoszeniu upadłości weszły w życie w 2016 r., Sąd Apelacyjny uznał, że nie można stosować nowych przepisów. Opierając się na wcześniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z 17 maja 2016 r., II UK 248/15), Sąd Apelacyjny stwierdził, że odpowiedzialność osoby trzeciej za odsetki jest subsydiarna i nie może być szersza niż odpowiedzialność samego dłużnika. W przypadku wykreślenia spółki z rejestru, dług odsetkowy nie może być przeniesiony na osobę trzecią. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i decyzję ZUS, ograniczając odpowiedzialność P.S. za odsetki do dnia poprzedzającego ogłoszenie upadłości spółki (23 września 2012 r.). Sąd Apelacyjny zmienił również rozstrzygnięcie o kosztach procesu, znosząc je wzajemnie między stronami, a także odstąpił od obciążania organu rentowego kosztami za II instancję, stosując zasady słuszności i uwzględniając trudną sytuację finansową odwołującego oraz rozbieżności w orzecznictwie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności członków zarządu za odsetki od zaległych składek po ogłoszeniu upadłości spółki, zwłaszcza w kontekście rozbieżności orzeczniczych i przepisów przejściowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 107 Ordynacji podatkowej z 2016 r. i opiera się na interpretacji przepisów o upadłości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za odsetki od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne po dacie ogłoszenia upadłości spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za odsetki naliczane po dacie ogłoszenia upadłości spółki, jeśli odpowiedzialność ta ma charakter subsydiarny i akcesoryjny wobec zobowiązania spółki, która została wykreślona z rejestru.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na rozbieżnym orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazując, że odpowiedzialność osoby trzeciej za odsetki jest subsydiarna i nie może być szersza niż odpowiedzialność samego dłużnika. W przypadku wykreślenia spółki z rejestru, dług odsetkowy nie może być przeniesiony na osobę trzecią, gdyż nie obciążał nawet upadłego.
Jak należy interpretować przepis art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w kontekście odpowiedzialności osób trzecich za odsetki od zaległości podatkowych/składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, który ogranicza zaspokojenie z masy upadłości do odsetek należnych do dnia ogłoszenia upadłości, powinien być uwzględniany przy ocenie odpowiedzialności osób trzecich za te odsetki, zwłaszcza gdy odpowiedzialność ta ma charakter akcesoryjny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny przychylił się do poglądu, że art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego nie może być interpretowany w oderwaniu od reguł odpowiedzialności osób trzecich, a odpowiedzialność ta jest subsydiarna i nie może być szersza niż odpowiedzialność samego dłużnika.
Czy zmiana art. 107 Ordynacji podatkowej od 1 stycznia 2016 r. (dodanie § 3) ma zastosowanie do zobowiązań powstałych przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja art. 107 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do zobowiązań powstałych przed datą jej wejścia w życie, jeśli postępowanie dotyczy okresu sprzed tej daty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że składki, za które odpowiedzialność ponosił P.S., dotyczyły okresu od 2011 do 2012 r., a upadłość spółki ogłoszono w 2012 r. Zatem nie można stosować przepisów wprowadzonych w 2016 r.
Jakie zasady stosuje się do rozstrzygania o kosztach procesu w przypadku częściowego uwzględnienia odwołania i cofnięcia odwołania w pozostałej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny zniósł wzajemnie koszty procesu między stronami, uznając, że obie strony były w pewnym stopniu wygrywające i przegrywające. Odstąpił również od obciążania organu rentowego kosztami za II instancję, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na rozbieżności orzecznicze i cel działania ZUS.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
| (...) sp. z ograniczoną odpowiedzialnością w O. | spółka | spółka |
Przepisy (15)
Pomocnicze
o.p. art. 108 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § § 1 i § 2 pkt 2 i 4
Ordynacja podatkowa
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
o.p. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 107 § § 2 pkt 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 107 § § 3
Ordynacja podatkowa
Dodany od 1 stycznia 2016 r., stanowi, że ogłoszenie upadłości podatnika lub jego następcy prawnego nie ma wpływu na naliczanie odsetek za zwłokę w odniesieniu do osoby trzeciej.
p.u.n. art. 92 § ust. 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 art. § 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki po ogłoszeniu upadłości spółki jest subsydiarna i nie może być szersza niż odpowiedzialność samego dłużnika. • Przepis art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego ogranicza zaspokojenie z masy upadłości do odsetek należnych do dnia ogłoszenia upadłości. • Nowelizacja art. 107 Ordynacji podatkowej od 1 stycznia 2016 r. nie ma zastosowania do zobowiązań powstałych przed tą datą. • W przypadku wykreślenia spółki z rejestru, dług odsetkowy nie może być przeniesiony na osobę trzecią.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego oparta na późniejszym orzecznictwie SN dopuszczającym odpowiedzialność za odsetki po upadłości. • Argumentacja ZUS o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za całość zadłużenia, w tym odsetki.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia zasad odpowiedzialności P. S. (1) jako byłego członka zarządu za zaległości tytułem odsetek od zobowiązań publicznoprawnych niewypłacalnej spółki. • W orzecznictwie również Sądu Najwyższego istnieją zasadnicze rozbieżności co do tego, czy członek zarządu ponosi odpowiedzialność za odsetki od zaległości składkowych po dniu ogłoszenia upadłości płatnika. • Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe/składkowe występuje w sytuacji nie wykonania zobowiązania składkowego przez płatnika składek. Jest więc uzależniona od istnienia zobowiązania składkowego podatnika składek, co powoduje, że ma charakter akcesoryjny, następczy i jednoznaczny. • Dług odsetkowy z uwagi na brzmienie art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego – nie może być przeniesiony na osobę trzecią, skoro nie obciążał nawet upadłego.
Skład orzekający
Bożena Szponar - Jarocka
przewodniczący-sprawozdawca
Sławomir Bagiński
sędzia
Teresa Suchcicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności członków zarządu za odsetki od zaległych składek po ogłoszeniu upadłości spółki, zwłaszcza w kontekście rozbieżności orzeczniczych i przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 107 Ordynacji podatkowej z 2016 r. i opiera się na interpretacji przepisów o upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a rozbieżności w orzecznictwie SN czynią ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie handlowym i ubezpieczeniowym.
“Czy członek zarządu odpowiada za odsetki po upadłości spółki? Sąd Apelacyjny rozstrzyga wątpliwości orzecznicze.”
Dane finansowe
WPS: 112 804,57 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.