III AUA 519/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania ubezpieczonego H. P. o wyrównanie świadczenia rentowego za okres od 1 stycznia 1992 r. do 14 listopada 1994 r. oraz o wypłatę odsetek. Ubezpieczony twierdził, że organ rentowy nieprawidłowo wyliczył podstawę wymiaru renty, nie uwzględniając pełnej składki za 1980 rok. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując na upływ czasu i przepisy ograniczające możliwość dochodzenia wyrównań do trzech lat wstecz od daty zgłoszenia wniosku. Sąd podkreślił, że ubezpieczony nie zaskarżył pierwotnej decyzji i otrzymywał świadczenie w zaniżonej wysokości do 2001 roku, a następnie przeszedł na emeryturę. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że okoliczności istotne dla sprawy (dotyczące podstawy wymiaru świadczenia i kwoty bazowej) były znane stronom przed wydaniem pierwotnej decyzji, co wyklucza zastosowanie art. 114 ustawy emerytalnej (wznowienie postępowania). Ponadto, nawet gdyby zastosować art. 133 ustawy emerytalnej, żądanie wyrównania dotyczyło okresu znacznie wykraczającego poza trzy lata poprzedzające datę złożenia wniosku w 2011 roku, a ubezpieczony nie był już uprawniony do renty od 2001 roku. Sąd podkreślił potrzebę stabilizacji stosunków prawnych i ramy czasowe dla dochodzenia roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wyrównania świadczeń rentowych sprzed wielu lat, nawet w przypadku błędu organu rentowego, ze względu na upływ czasu i przepisy ograniczające możliwość dochodzenia roszczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o świadczeniach rentowych i terminami ich dochodzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie wyrównania świadczenia rentowego, przyznanego wiele lat wcześniej, może być uwzględnione, jeśli organ rentowy popełnił błąd przy jego pierwotnym wyliczeniu, a ubezpieczony nie zaskarżył pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie wyrównania świadczenia rentowego sprzed wielu lat nie może być uwzględnione, nawet jeśli organ rentowy popełnił błąd przy jego pierwotnym wyliczeniu, ze względu na upływ czasu i przepisy ograniczające możliwość dochodzenia wyrównań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli organ rentowy popełnił błąd przy ustalaniu wysokości świadczenia rentowego w decyzji z dnia 30 kwietnia 1992 r., nie może dojść do uwzględnienia żądania wyrównania. Ustawodawca przewidział wypłatę wyrównania świadczenia tylko za trzy lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Żądanie ubezpieczonego dotyczyło lat 1992-1994, które w chwili złożenia wniosku (2011 r.) pozostawały poza zasięgiem tej regulacji. Ponadto, okoliczności istotne dla sprawy były znane stronom przed wydaniem pierwotnej decyzji, co wyklucza zastosowanie art. 114 ustawy emerytalnej.
Czy okoliczności znane stronom przed wydaniem pierwotnej decyzji mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie świadczeń rentowych na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności, które były znane stronom przed wydaniem pierwotnej decyzji, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie świadczeń rentowych na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej za chybiony, ponieważ okoliczności, na które powoływał się ubezpieczony (dotyczące podstawy wymiaru świadczenia i kwoty bazowej), były znane stronom przed wydaniem decyzji z dnia 30 kwietnia 1992 r. Przepis ten wymaga ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które nie były znane stronom.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, albo za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Przepis ten sankcjonuje swoistą instytucję przedawnienia.
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 133 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio również w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości wskutek wznowienia postępowania przed organami odwoławczymi albo wskutek kasacji, z tym, że za miesiąc zgłoszenia wniosku przyjmuje się miesiąc wniesienia wniosku o wznowienie postępowania lub o kasację.
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, jeżeli apelacja jest nieuzasadniona.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie wyrównania świadczenia rentowego za okres 1992-1994 jest spóźnione, ponieważ przekracza okres 3 lat wstecz od daty zgłoszenia wniosku (2011 r.). • Okoliczności, na które powołuje się ubezpieczony jako podstawę do wznowienia postępowania, były znane przed wydaniem pierwotnej decyzji, co wyklucza zastosowanie art. 114 ustawy emerytalnej. • Ubezpieczony nie zaskarżył pierwotnej decyzji i otrzymywał świadczenie w ustalonej wysokości przez wiele lat, a następnie przeszedł na emeryturę.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy popełnił błąd przy ustalaniu podstawy wymiaru renty, nie uwzględniając pełnej składki za 1980 rok. • Zastosowanie art. 114 ustawy emerytalnej, ponieważ ujawniły się okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które nie były znane skarżącemu. • Niewłaściwe wyliczenie kwoty bazowej i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
sankcjonuje swoistą instytucję przedawnienia • stosunki prawne wymagają stabilizacji i w związku z tym muszą istnieć określone ramy czasowe dla dochodzenia roszczeń • H. P. miał dużo czasu dla złożenia wniosku o zmianę decyzji rentowej (ponad 10 lat), skoro tego nie uczynił, to tym samym doprowadził do utraty uprawnień z tym związanych.
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący
Urszula Iwanowska
sprawozdawca
Jolanta Hawryszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wyrównania świadczeń rentowych sprzed wielu lat, nawet w przypadku błędu organu rentowego, ze względu na upływ czasu i przepisy ograniczające możliwość dochodzenia roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o świadczeniach rentowych i terminami ich dochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak ważne są terminy procesowe i konsekwencje zaniechania dochodzenia swoich praw na czas, nawet jeśli pierwotnie wystąpił błąd organu.
“Błąd ZUS sprzed lat nie gwarantuje wyrównania renty – liczy się czas!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.