III AUA 503/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia, czy M. K. podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownik swojego męża, W. K., prowadzącego działalność gospodarczą, czy jako osoba z nim współpracująca. ZUS wydał decyzję stwierdzającą, że M. K. nie podlegała ubezpieczeniom jako pracownik, lecz jako osoba współpracująca. Sąd Okręgowy w Koszalinie zmienił tę decyzję, uznając M. K. za pracownika. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelację ZUS, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym pracownik spełniający kryteria osoby współpracującej (bycie w kręgu osób bliskich, pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym i współpraca przy prowadzeniu działalności) jest dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jako osoba współpracująca. Sąd Apelacyjny uznał, że mimo formalnej umowy o pracę i jej wykonywania, M. K. jako żona W. K. i osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (nawet po wyłączeniu wspólności majątkowej i późniejszym rozstaniu, które nie wykluczało wspólnoty gospodarczej) powinna być traktowana jako osoba współpracująca. Tym samym, formalne zatrudnienie nie wykluczało jej statusu osoby współpracującej na gruncie przepisów ubezpieczeniowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu ubezpieczeniowego małżonka przedsiębiorcy w przypadku formalnego zatrudnienia, interpretacja pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego na gruncie przepisów ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie małżonkiem przedsiębiorcy i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek osoby prowadzącej działalność gospodarczą, formalnie zatrudniony na umowę o pracę, podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, czy jako osoba współpracująca, jeśli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Małżonek formalnie zatrudniony na umowę o pracę, który spełnia kryteria osoby współpracującej (pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym i współpraca przy prowadzeniu działalności), dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jest jako osoba współpracująca, nawet jeśli strony zawarły umowę o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że pracownik spełniający kryteria osoby współpracującej jest traktowany jako osoba współpracująca dla celów ubezpieczeń społecznych. Kluczowe jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym i faktyczna współpraca, a nie tylko forma umowy.
Czy wyłączenie wspólności majątkowej małżeńskiej lub późniejsze rozstanie wyklucza istnienie wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie wspólności majątkowej lub późniejsze rozstanie nie wyklucza automatycznie istnienia wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych. Decydujące są faktyczne relacje i wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że pojęcie wspólnego gospodarstwa domowego obejmuje nie tylko wspólne zamieszkiwanie, ale także wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych. Rozdzielność majątkowa nie jest równoznaczna z brakiem wspólnoty gospodarczej, a późniejsze rozstanie nie wyklucza prowadzenia wspólnego gospodarstwa, jeśli utrzymywane są stałe relacje gospodarcze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| W. K. | osoba_fizyczna | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 11
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, w tym małżonka, dzieci, rodzice, jeśli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownik spełniający kryteria osoby współpracującej jest dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jako osoba współpracująca.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń społecznych dla pracowników.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, w tym element podporządkowania pracodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonek przedsiębiorcy, który pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu działalności, nawet jeśli jest formalnie zatrudniony na umowę o pracę, powinien być traktowany jako osoba współpracująca na gruncie przepisów ubezpieczeń społecznych (art. 8 ust. 2 u.s.u.s.). • Wyłączenie wspólności majątkowej lub późniejsze rozstanie małżonków nie wyklucza istnienia wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego, że charakter i zakres prac wykonywanych przez M. K. spełniał kryteria stosunku pracy, a nie współpracy. • Argumentacja odwołujących, że brak wspólności majątkowej i późniejsze rozstanie wykluczały prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.
Godne uwagi sformułowania
jeżeli pracownik zatrudniony w ramach stosunku pracy spełnia warunki przewidziane do objęcia ubezpieczeniem dla osoby współpracującej, dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca • forma stosunku prawnego łączącego współpracującego z osobą prowadzącą działalność gospodarczą nie ma decydującego znaczenia dla uznania pracownika za współpracującego na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych • pojęcie wspólnego gospodarstwa domowego nie zostało doprecyzowane w ustawie systemowej. Odwołując się w tym zakresie do dorobku doktryny i orzecznictwa prawa rodzinnego, można powiedzieć, że ze wspólnym gospodarstwem domowym mamy do czynienia wtedy, gdy osoby nie tylko razem zamieszkują, ale także wspólnymi siłami zaspokajają swoje potrzeby życiowe.
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu ubezpieczeniowego małżonka przedsiębiorcy w przypadku formalnego zatrudnienia, interpretacja pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego na gruncie przepisów ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie małżonkiem przedsiębiorcy i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia stosunku pracy od współpracy przy działalności gospodarczej, szczególnie w kontekście rodzinnym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy żona przedsiębiorcy pracująca w jego firmie to pracownik czy tylko współpracownik? ZUS i sądy mają swoje zdanie.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.