III AUa 481/21

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2022-09-15
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweŚredniaapelacyjny
świadczenie uzupełniająceniezdolność do samodzielnej egzystencjiniezrealizowane świadczenieprawo ubezpieczeń społecznychZUSwyrok apelacyjnyprawo rodzinnedziedziczenie świadczeń

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając, że świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji nie podlega wypłacie jako świadczenie niezrealizowane po śmierci osoby uprawnionej.

Ubezpieczony domagał się wypłaty niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego po zmarłej żonie, która otrzymała decyzję przyznającą to świadczenie. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że ustawa o świadczeniu uzupełniającym wyłącza stosowanie przepisu o wypłacie niezrealizowanych świadczeń (art. 136 ustawy emerytalnej). Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że świadczenie uzupełniające jest przeznaczone wyłącznie dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji i nie może być wypłacane po jej śmierci małżonkowi.

Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego o wypłatę niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego po zmarłej żonie. Żona ubezpieczonego złożyła wniosek o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, a ZUS decyzją przyznał jej świadczenie w kwocie 500 zł miesięcznie. Po śmierci żony, ubezpieczony wystąpił o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, powołując się na przepis art. 7 ustawy o świadczeniu uzupełniającym, który wyłącza stosowanie art. 136 ustawy emerytalnej (dotyczącego wypłaty niezrealizowanych świadczeń). Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie ubezpieczonego, podzielając argumentację ZUS. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelację ubezpieczonego, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o świadczeniu uzupełniającym są jednoznaczne i nie przewidują możliwości wypłaty tego świadczenia małżonkowi po śmierci osoby uprawnionej, ponieważ świadczenie to ma na celu wsparcie dochodowe wyłącznie osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Sąd Apelacyjny zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego, oddalając apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie uzupełniające nie podlega wypłacie małżonkowi jako świadczenie niezrealizowane po śmierci osoby uprawnionej.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym w art. 7 ust. 1 wyłącza stosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który reguluje wypłatę niezrealizowanych świadczeń. Świadczenie uzupełniające jest świadczeniem osobistym, przeznaczonym wyłącznie dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
S. R.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.ś.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Wyłącza stosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w sprawach dotyczących świadczenia uzupełniającego, w tym jego wypłaty.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 136 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje wypłatę niezrealizowanych świadczeń po śmierci osoby uprawnionej, jednak jego stosowanie zostało wyłączone w odniesieniu do świadczenia uzupełniającego.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.

u.ś.u. art. 1 § ust. 2

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Określa cel świadczenia uzupełniającego jako dodatkowe wsparcie dochodowe dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o świadczeniu uzupełniającym wyłącza stosowanie art. 136 ustawy emerytalnej, co uniemożliwia wypłatę świadczenia po śmierci osoby uprawnionej. Świadczenie uzupełniające jest świadczeniem osobistym, przeznaczonym wyłącznie dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji.

Odrzucone argumenty

Możliwość wypłaty niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego małżonkowi po śmierci osoby uprawnionej.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie uzupełniające jest wypłacane wyłącznie osobie uprawnionej, a nie osobom wymienionym w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. przepisy prawa są jednoznaczne i w odniesieniu do szczególnego świadczenia, jakim jest świadczenie uzupełniające [...] nie dopuszczają prawnej możliwości przyznania świadczenie małżonkowi osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie a następnie zmarła. Ubezpieczony nie wiedzieć czemu nie przyjmuje do wiadomości istnienia tych regulacji prawnych i składa bezprzedmiotową apelację, której nawet nie uzasadnia.

Skład orzekający

Jolanta Hawryszko

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia uzupełniającego i możliwości jego wypłaty po śmierci osoby uprawnionej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia stosowania art. 136 u.e.r.f.u.s. przez ustawę o świadczeniu uzupełniającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia, jakim jest świadczenie uzupełniające, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane z jego wypłatą po śmierci osoby uprawnionej.

Czy świadczenie uzupełniające przepada po śmierci? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 481/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jolanta Hawryszko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2022 r. w S. sprawy S. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 13 września 2021 r., sygn. akt VI U 1247/21 oddala apelację. SSA Jolanta Hawryszko Sygn. akt III AUA 481/22 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecie decyzją z 24 maja 2021 r. znak (...) odmówił ubezpieczonemu S. R. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 10.01.2021 żonie F. R. . Organ rentowy wskazał, że przepis art. 7 ustawy o świadczeniu uzupełniającym zawiera odesłanie, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do stosowania odpowiednio przepisów ustawy emerytalnej, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy, co oznacza, że świadczenia uzupełniającego nie wypłaca się w ramach tzw. niezrealizowanych świadczeń. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony, wnosząc o przyznanie świadczenia uzupełniającego. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 13 września 2021 r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że żona ubezpieczonego 27.11.2020 r. złożyła wniosek o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Decyzją z 31.12.2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał prawo do świadczenia uzupełniającego w kwocie 500 zł miesięcznie. Żona ubezpieczonego zmarła 10.01.2021 r. Ubezpieczony w dniu 14.04.2021 wniósł o wypłatę niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego po zmarłej żonie. Sąd Okręgowy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że zgodnie z art. 136 ustęp 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2020 r., poz. 53 t.j.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. W sprawie przepis ten nie ma zastosowania, z uwagi na art. 7 ust. 1 ustawy z 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz.U. 2019 r., poz. 1622) zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 , stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem art. 136 tej ustawy . Przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy wyłącza zatem stosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w stosunku do świadczenia uzupełniającego. Innymi słowy, świadczenie uzupełniające jest wypłacane wyłącznie osobie uprawnionej, a nie osobom wymienionym w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W konsekwencji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie stwierdził, że świadczenie uzupełniające przysługujące uprawnionemu, tj. żonie odwołującego, nie może być po jej śmierci wypłacone jako świadczenie niezrealizowane małżonkowi Apelację od wyroku złożył ubezpieczony. W treści apelacji wniósł o przyznanie świadczenia uzupełniającego po zmarłej żonie za miesiące listopad i grudzień 2020 i styczeń 2021 w wysokości po 500 zł. Ubezpieczony nie wyjaśnił dlaczego nie zgadza się rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji i dlaczego nie aprobuje argumentacji prawnej Sądu. Sąd Apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że apelacja jest niezasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w ramach ustaleń i wniosków nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 k.p.c. ; nie popełnił też błędów w rozumowaniu w zakresie kwalifikacji prawnej, bowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. Sąd Apelacyjny zaakceptował w całości ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, traktując je jak własne. W pełni też podzielił ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreśla, że przepisy prawa są jednoznaczne i w odniesieniu do szczególnego świadczenia, jakim jest świadczenie uzupełniające - przyznawane w trybie przepisów ustawy z 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz.U. 2019 r., poz. 1622) - nie dopuszczają prawnej możliwości przyznania świadczenie małżonkowi osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie a następnie zmarła. Sąd Okręgowy dokonując oceny prawnej prawidłowo przywołał art. 136 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w nawiązaniu do art. 7 ust. 1 ustawy z 31 lipca 2019 r. Przepis art. 7 ust. 1.1) wprost stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego i wypłaty tego świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem art. 136 tej ustawy . Ubezpieczony nie wiedzieć czemu nie przyjmuje do wiadomości istnienia tych regulacji prawnych i składa bezprzedmiotową apelację, której nawet nie uzasadnia. Rzecz jasna, rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji nie może być dla ubezpieczonego pozytywne, bowiem zapadłoby z naruszeniem przepisu prawa. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z 31.07.2019 r. celem świadczenia uzupełniającego jest dodatkowe wsparcie dochodowe osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, i tylko dla tych osób. Konsekwencją takiego rozwiązania jest zatem wykluczenie przez ustawodawcę możliwości przyznania świadczenia małżonkowi, po śmierci osoby, która o to świadczenie wystąpiła. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację ubezpieczonego. SSA Jolanta Hawryszko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI