III AUA 481/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji E. R. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego odmawiającej przyznania wojskowej renty rodzinnej. E. R. była wdową po żołnierzu zawodowym i pierwotnie nabyła prawo do renty rodzinnej wraz z dwójką dzieci na podstawie ustawy z 1972 r. Prawo to przysługiwało jej do momentu, gdy najmłodsze dziecko ukończyło 20 lat (16 listopada 2001 r.). W międzyczasie weszła w życie ustawa z 1993 r., która zastąpiła poprzednią. Apelująca argumentowała, że nabyła prawo do renty na podstawie przepisów z 1972 r. i zachowała je, a zmiana ustawy jedynie ustaliła na nowo wysokość świadczenia, nie pozbawiając jej nabytego prawa. Podkreślała, że prawo do renty jest zasadą konstytucyjną. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Stwierdził, że prawo do renty z tytułu wychowywania dzieci wygasło z dniem 16 listopada 2001 r. i nie mogło powstać nowe prawo z tytułu osiągnięcia 50 lat w ciągu 5 lat od ustania poprzedniego uprawnienia, ponieważ wdowa ukończyła 50 lat dopiero 30 września 2006 r. Sąd podkreślił, że prawo, które nie zostało nabyte, nie może być chronione jako prawo nabyte, a ekspektatywy prawne są chronione tylko w maksymalnie ukształtowanym zakresie. W związku z tym, wniosek z 2014 r. należało traktować jako wniosek o nowe świadczenie, oceniane według przepisów ustawy emerytalnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących rent rodzinnych po zmianach ustawowych oraz zasady ochrony praw nabytych w kontekście świadczeń emerytalno-rentowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wdowy po żołnierzu zawodowym i przepisów dotyczących wojskowej renty rodzinnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wdowa po żołnierzu zawodowym, która nabyła prawo do wojskowej renty rodzinnej z tytułu wychowywania dzieci na podstawie ustawy z 1972 r., zachowuje to prawo po zmianie przepisów w 1993 r. i czy może nabyć nowe prawo do renty z tytułu osiągnięcia 50 lat w ciągu 5 lat od ustania poprzedniego uprawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do renty z tytułu wychowywania dzieci wygasło po osiągnięciu przez córkę 20 lat, a wdowa nie spełniła warunków do nabycia nowego prawa z tytułu osiągnięcia 50 lat w odpowiednim terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do renty z tytułu wychowywania dzieci wygasło z dniem, gdy córka ukończyła 20 lat. Następnie, wdowa nie spełniła warunków do nabycia prawa do renty z tytułu osiągnięcia 50 lat w ciągu 5 lat od ustania poprzedniego uprawnienia, ponieważ ukończyła 50 lat po upływie tego terminu. Wniosek o nowe świadczenie należało ocenić według przepisów ustawy emerytalnej.
Czy przepisy intertemporalne ustawy z 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych chronią nabyte prawa do renty rodzinnej nabyte na podstawie ustawy z 1972 r. w sposób pozwalający na utrzymanie świadczenia pomimo braku spełnienia nowych warunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy intertemporalne umieściły dotychczasowe uprawnienia w nowym środowisku prawnym, ale prawo nabyte na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1972 r. przysługiwało tylko do momentu spełnienia warunków określonych w tym przepisie (wiek dziecka). Nie można mówić o ochronie prawa, które nie zostało nabyte.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1993 r. objął istniejące stosunki nową ustawą, ale nie zniósł uprawnień. Prawo nabyte na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1972 r. miało określony czas trwania związany z wiekiem dziecka. Po jego wygaśnięciu, możliwość nabycia nowego prawa do renty zależała od spełnienia warunków określonych w nowszych przepisach.
Czy zasada ochrony praw nabytych i zasada niedziałania prawa wstecz chronią ekspektatywy prawne w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie materialne przesłanki nabycia prawa do świadczenia przed zmianą przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ochrony praw nabytych chroni prawa nabyte w drodze skonkretyzowanych decyzji lub prawa nabyte in abstracto, gdy spełnione są wszystkie zasadniczo przesłanki ustawowe. Ekspektatywy maksymalnie ukształtowane są chronione, ale w realiach sprawy nie można było przyjąć, że przed 1994 r. ziszczenia się okoliczności pozwalające na bezwzględnie zagwarantowane nabycie uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że ochrona praw nabytych obejmuje prawa skonkretyzowane lub nabyte in abstracto, gdy spełnione są wszystkie materialne przesłanki. W przypadku apelującej, nie można było mówić o maksymalnie ukształtowanej ekspektatywie prawa do renty z tytułu osiągnięcia 50 lat przed wejściem w życie ustawy z 1993 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. R. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. | organ_państwowy | organ emerytalny |
Przepisy (9)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa z 1972 r. art. 24 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
Określała warunki nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowę z tytułu wychowywania dzieci.
ustawa zaopatrzeniowa z 1972 r. art. 25 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
Wskazywała trzy odrębne tytuły nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowę.
ustawa zaopatrzeniowa z 1993 r. art. 53 § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
Stanowiła, że renty, do których prawo zostało ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych, stały się rentami w rozumieniu nowej ustawy.
ustawa zaopatrzeniowa z 1993 r. art. 24
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin
Odesłanie do ustawy emerytalnej w celu oceny prawa do renty.
ustawa emerytalna art. 70 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowę.
ustawa emerytalna art. 70 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowę, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób uprawnionych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do renty rodzinnej z tytułu wychowywania dzieci wygasło z dniem, gdy córka ukończyła 20 lat. • Wdowa nie spełniła warunków do nabycia nowego prawa do renty z tytułu osiągnięcia 50 lat w ciągu 5 lat od ustania poprzedniego uprawnienia. • Wniosek z 2014 r. należało ocenić według przepisów ustawy emerytalnej jako wniosek o nowe świadczenie.
Odrzucone argumenty
Prawo do renty rodzinnej nabyte na podstawie ustawy z 1972 r. zachowało moc pomimo zmian w prawie i braku spełnienia nowych warunków. • Zmiana ustawy z 1993 r. jedynie ustaliła na nowo wysokość świadczenia, nie pozbawiając nabytego prawa. • Zasada ochrony praw nabytych i zasada niedziałania prawa wstecz chronią ekspektatywy prawne nawet jeśli nie wszystkie przesłanki zostały spełnione przed zmianą przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Prawo, które w istocie nie zostało nabyte, nie może być uznane za prawo nabyte podlegające ochronie. • Nie można mówić o naruszeniu zasady niedziałania prawa wstecz, gdy zdarzenia podlegające ocenie nastąpiły po wejściu w życie nowych przepisów. • Ekspektatywy maksymalnie ukształtowane
Skład orzekający
Ewa Jankowska
przewodniczący
Magdalena Kostro-Wesołowska
sprawozdawca
Sylwia Góźdź
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących rent rodzinnych po zmianach ustawowych oraz zasady ochrony praw nabytych w kontekście świadczeń emerytalno-rentowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wdowy po żołnierzu zawodowym i przepisów dotyczących wojskowej renty rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw nabytych i zmian przepisów, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy przejściowe.
“Czy zmiana przepisów pozbawiła Cię prawa do renty? Sąd wyjaśnia, kiedy chronione są prawa nabyte.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.